Rýhanııat • 29 Sáýir, 2020

Maqtan jaıly pálsapa

643 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qazirgi qoǵamda oryndy-orynsyz maqtaý kóp. Maqtansúıgishtik – ózin baısaldy tulǵa retinde sezine almaıtyn, jetilmeı qalǵan ıllıýzııasyn toltyrýdyń basqa tásilin tappaǵan pendelerge tán. Bizge Alla taǵalanyń ámir-úkimin jetkizýshi Muhammed paıǵambardan jetken ósıettiń birinde «Jaratýshynyń eń jek kóretin nársesi – maqtan jáne maqtan úshin jasalǵan amaldar» deıdi. Demek jalǵan maqtaý – kúná.

Maqtan jaıly pálsapa

Abaı atamyz «adam balasy maqtannan aman bolmaǵy – qıyn is» deıdi. Biraq sonyń bári or­nymen, mádenıetti, baıypty, shynaıy aı­tylsa neshik. Maqtaýǵa jalǵan aralasqan soń, onyń mańyzy joıylyp, shyndyǵy qojy­raıdy. Sóıtip adam jalǵandyqqa boı aldyrady da, jaqsy men jamandy ajyratyp, baǵalaı almaıtyn kúıge túsedi.

Abaı atamyz maqtandy úlkendik jáne maq­tanshaqtyq dep ekige bóledi de, úlkendik – adam ishinen ózin ózi baǵaly esep qylmaq, bul minez – aqyldylardyń, arlylardyń, artyqtardyń isi, olar ózin jaman degizbesem eken dep azaptanady. Maqtanshaqtyq – baı desin, batyr desin, qý desin, pysyq desin dep júrip, «demesindi» umytyp ketedi deıdi danyshpan.

Sonymen birge ǵulama atamyz maqtan­súıgish pendelerdi rýhanı, áleýmettik turǵy­dan tómendegideı úsh topqa jiktegen eken:

Birinshisi – jatqa maqtanarlyq maqtan izdeıtinder. Ol – nadan, nadan da bolsa adam.

 Ekinshisi – óz eliniń ishinde maqtanarlyq maqtan izdeıtinder. Onyń nadandyǵy tolyq, adamdyǵy tolyq emes.

Úshinshisi – ózge kisi qostamaıtyn maqtan­dy izdeıtinder. Ol – nadannyń nadany deıdi.

Oraza degenimiz – kúnádan qutylý aıy. Demek osy aıda jalǵan maqtan men maqtaý­dan qutylsaq ıgi edi.

Sońǵy jańalyqtar