EL TYNYShTYǴYNA QYRAǴYLYQ QAJET

Keshe Elbasy Nursultan Na­zar­baev Shyǵys Qazaqstan obly­syndaǵy tasqyn sýlardyń zar­dap­taryn joıý jóninde keńes ótkizdi, dep habarlady Prezı­dent­tiń baspasóz qyzmeti. Keńeske Premer-Mınıstr Kárim Másimov, Prezıdent Ákim­shi­liginiń Basshysy Aslan Mýsın, Premer-Mınıstrdiń birinshi oryn­basary О́mirzaq Shókeev, Bas prokýror Qaırat Mámı jáne bas­qalar qatysty. Memleket basshy­sy bıylǵy qystyń óte qatań bol­ǵa­nyn aıta kelip, osyndaı jaǵ­daı­da eldi mekenderge jylý, elektr qýaty jáne sýdy jetkizýdi úzbegen Úkimet pen aımaq basshylaryna rıza­shylyǵyn bildirdi. Ol ásirese, Shyǵys Qazaqstan oblysy ákimi­niń jumysyn atap ótti, sondaı-aq Pavlodar men Almaty oblysy ákimderiniń jumysyna oń baǵa berdi. Kúrt jylynǵan kóktemniń kúni qalyń qardy jyldam eritip, tabıǵı sý qoımalarymen qatar qol­dan jasalǵan sý bógetterin toltyryp tastady. О́kinishke oraı, osy sebepti tótenshe jaǵdaı­lar da oryn aldy deı kelip, Pre­zı­dent adam shyǵynyna soqtyrǵan Almaty oblysyndaǵy Aqsý aýdanyndaǵy sý qoımasynda bol­ǵan apattyń kesirine arnaıy toq­tal­dy. Osyndaı qıyn jaǵdaıda elimiz óziniń toptasqandyǵyn kór­setti, barlyq oblystar, eńbek ujymdary, qarapaıym azamattar jáne mem­lekettik qyzmetkerler zardap shek­kenderge qoldan kelgen kómekterin kórsetti. Sonyń ishinde azyq-túlikpen, jyly kıimmen, aqshamen kómektesip jatqandar óte kóp boldy. Elbasy úkimettik ko­mıs­sııa qurylyp, Tótenshe jaǵdaı­lar mınıstrligi jumysyna úlken kómek bolǵanyn atap ótti. Sondaı-aq ol “Nur Otan” HDP-nyń osy ju­mys­taǵy belsendiligine joǵary baǵa berdi. Qazir Qyzylaǵashta qalpyna keltirý jumystary qyzý júrgizilip jatyr, úılerinen aı­ryl­ǵan kóp­te­gen otbasylar osy jazdyń ózinde-aq qalpyna kelti­ril­gen jaılaryna oralatyn bola­dy. Biz ózimizdiń aza­mattarymyzdy qıyn jaǵdaıda jal­ǵyz qaldyr­maımyz, dedi Prezıdent. Odan ári Prezıdent Shyǵys Qazaqstandaǵy qıyn jaǵdaıǵa toq­taldy. О́miri sý alyp kórmegen keı­bir eldi mekenderdi de sý basyp jatyr. Qıyn jaǵdaıdy qaıǵyly halge jetkizbeı, apatqa qarsy jumystardy uıymdastyrý úshin ol jerge úkimettik komıssııa jibe­ril­di. Men oblystaǵy iri kompanııa­lar  ózderiniń jerlesterine kómek qo­lyn sozar degen senimdemin. Sondaı-aq kórshiles Pavlodar jáne Qaraǵandy oblystarynan, elimizdiń barlyq túkpir­lerinen kómek jetetin bolady. Azamat­tarymyz ózderin qıyn jaǵ­daıda eli jalǵyz qaldyrmaıtynyn bilýleri kerek, dedi Elbasy. Shyǵys Qazaqstan oblysyn­da­ǵy jaǵdaı jóninde úkimettik ko­mıs­sııanyń tóraǵasy О́.Shókeev baıandap berdi. Ol qazirgi ýaqytta sý basý aımaǵynda Abaı, Zaısan, Kúr­­shim jáne Tarbaǵataı aýdan­da­ry qalyp otyrǵanyn jetkizdi. TJM jáne oblystyq, aýdandyq ákim­dik­terdiń jedel is-shara­la­ry­nyń arqa­synda adam shyǵynyna jol beril­gen joq. Qazir adamdar qaýipsiz aımaqtarda turady. Sony­men birge ol sý apatyna ushyraǵan turǵyn­dar­ǵa Úkimetten jáne jergilikti bılik tarapynan qoldan kelgen kómektiń beriletini týraly aıtyl­ǵanyn jetkizdi. Osyǵan baı­la­nys­ty Prezıdent halyqqa Úki­met­ten beriletin kómek aldymen úısiz-kúısiz qalǵandarǵa berileti­nin ashyq aıtý kerek, sonyń ishin­de ma­terıaldyq kómek tek úıdi qal­­py­na keltirý kezeńine ǵana be­riletinin jetkizý  qajet, eshkim de jaǵdaıdy paıdalanyp jeke tur­my­symdy jaq­sartyp alamyn dep ıegi qyshy­ma­syn, dep qatań es­kert­ti. Sony­men birge ol turǵyn­dardyń ózderi de tabıǵat apatyna qarsy daıyn­dalýy qajettigin, turǵyn úıleri men qora-qop­sy­la­ryn, dúnıesin, malyn saqtan­dy­rý­lary kerektigin aıt­ty. Memleket tek turǵyn úı­ler­di ǵana qalpyna keltirýge kómek bere alady, sony­men birge mal-mú­lik alýǵa jeńil­detilgen nesıe be­redi. Eńbekke jaramdy turǵyn­dar­dyń bári de jumysqa tartylyp, qal­pyna keltirý jumystaryna alyn­syn. Zardap shekkenderge medı­sınalyq kómekter  beriledi, dedi Elbasy. Keńeste sóz alǵan Shyǵys Qa­zaq­­stan oblysynyń ákimi B.Sapar­baev Prezıdentke der kezinde Úkimetten kómek berilgeni úshin tur­ǵyndar alǵysyn jetkizdi. Úki­metten bólingen 800 mln. teńgege jaǵalaýlardy bekitý jumystary júrgizilýde. TJM mamandary men arnaýly tehnıkalar turǵyndarǵa úlken kómek kórsetýde. Sondaı-aq Qorǵanys, Ishki ister mınıstr­lik­te­ri men shekara qyzmetiniń jaýyn­gerleri sý basyp qalýǵa qarsy jumystardyń bel ortasynda júr. Mektepteri buzylǵan 800-ge jýyq oqýshy jaqyn eldi mekenderdegi oqý oryndaryna engizildi. Zardap shekken turǵyndar tamaqpen, kıim­men jáne qajet etkenderi medı­sı­nalyq kómekpen qamtamasyz etilý­de deı kelip, B.Saparbaev sý basý qaýpiniń eń zory áli alda ekenin ja­syrmady. Biraq biz qoldan kel­gen barlyq sharalardy jasap, apat­tyń aldyn-alýǵa tyrysýdamyz, dedi ol. Tótenshe jaǵdaılar mınıstri V.Bojko óziniń esep-sózinde Shyǵys Qazaqstan oblysynda 9 qutqarý otrıady, azamattyq qorǵa­nys­tyń eki polky, avıasııa toby, sonymen birge oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamentiniń jeke quramy qalpyna keltirý jumys­taryna tartylǵanyn jetkizdi. Negizgi aǵys áli bastalma­ǵandyqtan, ıaǵnı qaýiptiń zory áli alda ekenin eskerip, biz TJM top­taryn taǵy da 544 adamǵa ulǵaıt­tyq. Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha 360 mln. teńgeniń tamaq ónimderi men basqa da qajetti dú­nıeler ákelindi, dedi ol. Bas prokýror Q.Mámı barlyq jasandy sý qoımalaryn paıda­la­ný­dyń zańǵa sáıkes bekitilgen ere­jeler men tártipterge sáıkestigin tekserý barysy týraly baıandady. Eger olardyń talaptary buzylǵan bolsa, laýazymdy adamdar jaýapqa tartylatyn bolady, dedi ol. Sonymen birge keńeste Aýyl sharýashylyǵy mınıstri A.Kúrish­baev sóılep, kóktemgi dala jumys­taryna daıyndyq jóninde baıan­dady. Keńesti qorytyndylaı kele Prezıdent halyqqa birinshi kezek­tegi kómekterdiń ýaqytynda berilýi qajettigin taǵy da aıryqsha atap ótti. Sáýirdiń 15-ine deıingi mez­gilde barlyq zardap shekkenderdiń tizimi anyqtalsyn, olarǵa qarjy­lyq kómek kórsetilsin, qalpyna keltirý jumystary osy kúnnen bastalyp, jazdyń aıaǵyna deıin aıaqtalatyn bolsyn, dedi ol. Sonyń ishinde gıdrotehnıkalyq qurylys­tar­dy jóndeý, kópirler men avto­joldardy qaıta qalpyna keltirý mindetteri alǵa qoıyldy. Qalpyna keltirý jumys­taryna eldiń barlyq aımaqta­ry, ulttyq kompanııalar men hol­dıng­ter tartylýy tıis. Epıde­mı­o­lo­gııalyq jaǵdaı baqy­laý­dan shyq­pa­syn, maldyń jappaı qyrylýy qaýip­ti ınfeksııalardyń taralýyna aına­lyp ketpesin. Japa shekken turǵyn­dardyń qajetti mól­sher­degi mal­ alýy úshin jeńil­detilgen ne­sıe berý qaras­tyryl­syn, dedi Elbasy. Sonymen birge Prezıdent bar­lyq aımaqtardyń ákimderi, sý basý máselelerimen aınalysatyn mem­le­kettik organdar barlyq sý qoı­ma­laryn, bógetter, dambalar jáne basqa da gıdroqurylystardyń jaǵ­daıyn qatań tekserýden ótkizsin, dep eskertti. Olarda táýlik boıǵy kúzetter uıym­dastyrylyp, barlyq máseleler baqylaýǵa alynsyn. Osy jumys­tar­dy baqylaý isi Premer-Mı­nıstrdiń birinshi orynbasary О́.Shókeevke júkteledi dedi. Bizdiń bárimiz de bolǵan oqıǵadan sabaq alýymyz kerek. Osyndaı jaǵdaıǵa árqashanda daıyn bolyp, qajetti kólemdegi materıaldyq rezervterdi qurýymyz qajet. Sonymen birge tehnogendik jaǵdaıǵa baılanysty qaýipti aýmaq­tarǵa tekseris júr­gi­zýdi bastaımyz. Biz halqymyzdyń tynyshtyǵy úshin árqashan qyraǵy bolýǵa mindettimiz, dep atap kórsetti Elbasy.