Almatyda da qansha ardager qaldy deısiz?! Bir ókinishtisi, Uly Jeńisti jaqyndatqan jyldar alystaǵan saıyn Otan úshin oq pen ot keshkender de azaıyp bara jatqanyn aıtyp qalamyz. Al olardyń arasynda ǵajaıyp taǵdyr ıeleri qanshama?!
Osy bizdiń ońtústik astanada Táýelsizdigimizdiń 15 jyldyǵyna oraı, Uly Otan soǵysynyń ardageri Zeken Ádilbekov qana «Qurmet belgisi» tósbelgisimen marapattalǵan edi.
Almatyda da qansha ardager qaldy deısiz?! Bir ókinishtisi, Uly Jeńisti jaqyndatqan jyldar alystaǵan saıyn Otan úshin oq pen ot keshkender de azaıyp bara jatqanyn aıtyp qalamyz. Al olardyń arasynda ǵajaıyp taǵdyr ıeleri qanshama?! Osy bizdiń ońtústik astanada Táýelsizdigimizdiń 15 jyldyǵyna oraı, Uly Otan soǵysynyń ardageri Zeken Ádilbekov qana «Qurmet belgisi» tósbelgisimen marapattalǵan edi.
Árıne, ult zııalylary, talaı ıgi jaqsylar tirshilik keshken shaharda Ádilbekovten bólek aýzy dýaly aqsaqaldar da joq emes. Alaıda, memlekettiń tańdaýy dál osy kisige nege túskenin baıandaı otyryp, ǵıbratty áńgimesine, yqylasty batasyn alyp, taǵylymdy estelikterine ortaq bolý – keıde taptaýryn jolǵa túse bastaıtyn tirshiligińe tartý sııaqty kórinedi eken.
Aıtqandaı, qazaqta seksenniń seńgirine shyǵypty deıtin sóz bar. Al «seńgir» degen sózdiń maǵynasyn sóz marjanyn tergen belgili pýblısıst Bekbolat Ádet aǵamyz taýlardyń qar basqan, kókpen talasqan arsa-arsa, bıik-bıik shyńdary dep túsindirgen edi. Al men izdep kele jatqan Zekeń 88 deıtin jastyń seńgirin eńsergen, endigi urpaq úshin bıik adam.
Kózin tyrnap ashqanda, bir jasynda ákeden aıyrylyp, on jasynda-aq qara jumysqa aralasyp, 18 jasynda óz erkimen maıdan dalasyna attanǵan, qos ǵasyrdyń bar taýqymeti men taqsyretin de taǵdyrynyń jarqyn sátterimen qosa órgen ómir ıesi toqsanǵa eki qadam qalǵanda qarttyqqa jeńile bastaýy kerek edi. Kerisinshe, meniń ólsheýsiz tańdanysyma qaraı, suhbattasýǵa kelisken jerde bizdi kórkem, qaı jaǵynan alsańyz da kelisti jan kútip otyr eken. Ine-jipten jańa shyqqandaı jarasymdy aqshyl kástómi, aqsúıekterge tán bııazy bolmysy, jasandylyqtan ada janashyr júzi adamdy shýaqqa bólep, halqymyzda osyndaı qazyna jandar bar bolǵany úshin de baqyt sezimine bóledi. Meıirimi ańsatqan óz atamyz alys-alys sapardan oralǵandaı, aýyzben aıtyp jetkizgisiz sabat kúı keship, ómir dárisine qatysyp otyrǵan shákirt sııaqty telmirip tyńdap otyrǵanymdy ózim de baıqamaı qalyppyn. Ǵıbratty ǵumyrǵa saıahat keship bara jatyp, adam degen máńgilik tirshilik keshe almaıtynyn ishteı túısinip, ómiri kitap osyndaı ult baılyǵynyń birtindep qoldan sýsyp shyǵyp bara jatqanyna ókine de bastaıdy ekensiń...
Zekeń aqsaqal kóp jyldan beri respýblıkalyq «Ardagerler uıymy» qoǵamdyq birlestiginiń Almaty qalasyndaǵy Almaly aýdandyq fılıalynyń tóraǵasy. Eger respýblıka boıynsha Ardagerler uıymyn 60 adam quraıtyn bolsa, Zekeń Ýálhanuly Almatydan qosylatyn 4 aqsaqaldyń biregeıi.
– Bastapqyda, Almaly aýdanynyń ardagerler keńesine jumysqa kelgende qıyn boldy. Bes tıyn qarajaty joq, bári bir kabınette otyrady. Bir adam aryz aıtyp kelse, sóılesetin oryn joq. Sodan aýdan ákimine baryp, bul jumysty osyndaı jaǵdaıda atqara almaımyn, tastaımyn dedim. Telefon da joq, kelgen zeınetkerlerge beretin kómegimizdiń, bir túıir aqshamyzdyń da joqtyǵyn aıttym. Sodan sol kezdegi aýdan ákimi Turarbek Asanov osy kabınetke meni alyp kelip, jumysty júrgizýge jaǵdaı týǵyzatynyn aıtty. Men de odan keıin bar kúshimdi salyp mindetimdi atqaryp kelemin, – deıdi Zekeń aqsaqal.
Osydan keıin ardagerler keńesiniń jańa tóraǵasy ákimmen aýdanda turatyn barlyq isker azamattardy jınap berýdi jáne sheneýnikterdiń de qatysýyn suraıdy. Aýdan aýqattylarymen bolǵan bul qysqa kezdesýde Z.Ádilbekov ardagerlerdiń barlyq qordalanǵan máselelerin ortaǵa salady.
– Bul 2000-jyldar bolatyn. Ol kezde memleketten ardagerlerdiń muqtajyn túgel óteıtindeı kómek az boldy. «Baılarymyzben» bolǵan kishigirim jınalysta balalarymyzdaı jandar qoldarynan keletin kómekti berýge kelisti. Sodan beri jaǵdaıymyz jaman emes. Tek 2006-2010 jyldar aralyǵynda aýdanda qolynan is keletin jandardyń arqasynda 50 mıllıon teńgedeı qarajat jınaldy. 25 mıllıonyn zeınetkerlerge bólip berdik. Biraq, bizdiń jumysymyz ákimderge de táýeldi. О́zimiz tárbıelep ósi
