Ádebıet • 11 Mamyr, 2020

Dúısenáli Álimaqyn:...meni ertip ketti saǵynysh

850 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin
Dúısenáli Álimaqyn:...meni ertip ketti saǵynysh

MEN. OL

Qoshtasyp qaıtyp barady ol,

Júregi – kóktem, jany – qys.

Ony ertip ketti qara jol,

Meni ertip ketti saǵynysh.

 

Saǵynysh hatym sarǵaıdy,

Janymdy bireý uqqan ba?!

Syrymdy aıttym ol jaıly,

Qarasha qaıtqan qustarǵa.

 

Sózime meniń búlinip,

Samarqaý jany júdegen.

Ony ertip ketti bir úmit,

Meni ertip ketti bir óleń.

 

О́rtedi, muńy órtedi,

Jyraqqa tastap barlyǵyn.

Ony ertip ketti erteńi,

Meni ertip ketti taǵdyrym.

 

 

JÚREK-DÁPTERINDEGI JALǴYZ SО́Z

 

Bıleı almaı bul ǵumyrdy bes kúndik,

Biz mańdaıǵa qatelikti kóp syzdyq.

Adamdardyń arasynan bólip ap,

Meni qaıda aparasyń, sheksizdik?

 

Jan men Tánim birin-biri jek kórip,

«Qylmystaryn» jatyr áne tekserip.

Talaı túnnen maǵan qalǵan estelik,

Ýysynda ýaqyttyń ketti ólip.

 

Sensiń be,úmit,anaý juldyz qulaǵan,

Sensiń be,arman,anaý sábı jylaǵan.

Tym bolmasa Ganga ózeni joq bizde,

Ár tań saıyn arylar ek kúnádan.

 

Ár tún saıyn jańa juldyz týa ma?

Bunyń bári,bunyń bári qııal á...

Elıottyń ósıetin oryndap,

Men qanymdy aınaldyram sııaǵa.

 

Aıtshy bárin,jalǵyz úmit-óleńim...

Sen ne deseń,endi soǵan senemin.

Meniń mynaý búlikqumar júregim,

Bilýge yntyq aspannyń ne degenin.

 

Baıaǵydaı otyrsa eken Haq tórde,

Sony ǵana armandaıdy jas keýde.

«Otan» degen jalǵyz sózdi, qalamym,

Bas árippen jazshy Júrek-dápterge. 

 

 

QYZYL QAR

 

Tarazysy kimniń ólshegen,

Júrekke túsken azapty ár.

Sezem de sony teńselem...

Yshqyna soqqan myna jel,

Jel emes, bile bilseńiz

Eńirep turǵan qazaqtar.

 

Kózińdi nemen súrtersiń,

Qas-Saqtyń shemen ǵasyry.

Jartasty soqqan bul tolqyn,

Tolqyn emes, bilseńiz

Keýdemniń yza-ashýy.

 

Esirik daýyl jol qamaı,

Qyzyl qar jaýdy qys kúni.

Ot bıshik atqan naızaǵaı,

Naızaǵaı emes, bilseńiz

Janymnyń jalǵyz ushqyny.

 

Shoq qaryp muńly janaryn,

Qaıǵyrar ýaqyt – toty qus.

Sazaryp batqan ana kún,

Kún emes, bile bilseńiz

Qaza bolǵan ókinish.

 

Jaıýly qushaq, alaqan

Sonda da áli bar muńy.

Aǵaryp atqan ana tań,

Tań emes, bile bilseńiz

Ultymnyń ǵazız taǵdyry.

 

ALMATY HÁM AQYN SONETY

 

Uıyqtamaıdy Almaty, uıyqtamaıdy aqyndar,

Sekýndtyń tilimen aýnaqshıdy ǵasyrlar.

 

Kórdim taǵy jas jigit gúl ap bara jatqanyn,

Kórdim taǵy bir úmit qulap bara jatqanyn.

 

Jylaıdy aspan, jylaıdy, batpaq keshken ana da,

Bireý tiken shashqan ba, bizdiń mynaý qalaǵa?

 

Túlki qursaq sábıler yńyrsıdy túnimen,

Qazaq áli sóılep júr Reseıdiń tilimen.

 

Kúlki degen nemene, kóbik pe eken, sý ma eken?

Sonyń syryn bile almaı, sendelektep júr kókem.

 

Otan degen nemene, ottan ystyq sezim be?

Onda nege kúımedim, ottaı ystyq kezimde?

 

Úmit degen nemene, jazylmaǵan óleń be?

Taǵdyr degen nemene, qulaǵy tas kereń be?

 

Aqyn oıyn qursaıdy, dál osyndaı myń saýal...

Al, Almaty túnin kep kózsiz tuman tumshalar.

 

Uıyqtamaıdy Almaty, uıyqtatpaıdy muń ony,

Uıyqtamaıdy aqyn da, áldıleıdi jyr ony.

p 

ADASÝ. ORALÝ

Kápir patsha jylan kórip túsinde,
Oıanǵandaı túngi saǵat úshinde.
Adasamyz qarashyqtar torynda,
Myna soqyr qarańǵylyq ishinde.

Ol adasty,Táńir jaqqan shyraqtan,
Jol adasty,ony mezgil jubatqan.
Sen jańyldyń baǵzydaǵy josynnan,
Men adastym qasıetti kitaptan. 

Qaı júrekte mahabbattyń tunyǵy?
Qaısy qolda ǵadaýattyń quryǵy?
Sulap jatqan tynyshtyqty oıatty,
Jylap jatqan adamdardyń shýyly. 

Tas kalendar jerge qulap jyrtyldy.
Qaı danyshpan dáleldeıdi bul syrdy?
Qulazýǵa qumartpaıtyn adamdar,
Jalǵyzdyqqa ǵashyq bolǵan kún týdy.

Men – mylqaýmyn,sen – tynyshsyń,ol – únsiz,
Kala, kóshe, kafe, bári, bári únsiz.
Azattyqqa shaqyrady gúlderdi,
Jańbyr ǵana jaýyp turǵan damylsyz.

Myna kúnniń sandyraǵy tym uzaq,
Myna túnniń ýildeıdi úni jat. 
Aralaıdy jan men tánniń arasyn,
Bir jalǵyzdyq júregime kirip ap. 

Haqtyń Haq ekenin de tanydym,
Aqtyń Aq ekenin de tanydym.
Myna adamdar qaıtqan kezde ózine,
Men de saǵan qaıta oralam, Jaryǵym! 

Maǵan jetken,saǵan jetken munar bul،
Áli-aq kúlip shyǵysyńnan týar kún.
Uzap bara jatqan Qudaı elesi,
Qaıta artyna burylǵany shyǵar bul.

 

***

Han kóshelerden, burylystardan,

Aq armandarym qashady.

Meniń aq qalqam gúlin ustaǵan,

Júregin kúnge tosady.

 

Qolyn beredi ol aq saǵym nurǵa,

Sońyna sonyń ilesip.

Degendeı beıne bastadym dýǵa,

Ushyp-aq ketti pyr etip.

 

Endi jurt ony qus deıtin boldy,

Júregim soǵan shydar ma?

Endi eshkim meni kútpeıtin boldy,

Kútpeıtin boldy «Turanda».

 

Álgi bir hattar kelmeıtin boldy,

Kelmeıtin boldy túnderde.

Daıashy qyzdar senbeıtin boldy,

BARLARǴA jalǵyz kirgende.

 

«Aǵa-oý...» dep shyqqan erkelik úndi,

Estımin qashan kim bilsin?!

Ǵumyrdy bizdiń ertegi qyldy,

Sol aq qalqa, búldirshin.

 

***

Kóktem-qustyń qabaǵyna muń uıyp,

Saǵat tili týralandy neshege?

Kele jatam únsiz ǵana jymıyp,

Sen júretin júzi jaryq kóshede.

 

Kóshe – qurja, shyraq – ajal, qala – ańǵar,

Saıtan ǵumyr jetegine kim erdi?

Ary-beri qaıshalysqan adamdar,

Elesińdi adastyryp jiberdi.

 

Tún kúledi emen jarqyn sen kúlseń,

Alǵaýsyzdaý oıymnyń joq shataǵy.

Qarsy aldymnan sen keziger dep júrsem,

Al sońyman ymyrt kele jatady.

 r

           

            JUPAR

Mahabbat. Shyrqadym men tylsym ándi.
Men bireýge roza gúlin berdim,
Saýsaǵymda sol gúldiń ıisi qaldy.

             NALA

Ár tań týsa,ińgálar armanym kóp.
Osy men aqyn emes shyǵarmyn-aý,
О́ıtkeni,mıf týdyra alǵanym joq.

 

       DOSSYZ IMPERATOR

Bul ózi san ǵasyrlyq derek edi.
Napoleon «Mende naǵyz dos joq»,– depti,
Soǵysqansha dos izdeý kerek edi.

 

             QUS UQSATÝ

Uqsaıdy qıqýy da,ushqany da.
Almatyǵa top etip qona qalǵan,
Mynalar bizdiń aýyl qustary ma?!

 

         SAǴYNYSh. HOMESICK

Myń saǵynysh jáne de myń ańsaý bar.
«Bizdiń bala aýyldy umytty»,-dep,
Shaqshasyna túkirip tur-aý shaldar.