SANǴA EMES, SAPAǴA QARAITYN KEZ

Bıylǵy “Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkindikteri” atty Joldaýynda Elbasy Nursultan Nazarbaev “Nur Otan” partııasy qyzmetiniń belsendi bola túspegin aıryqsha talap etip, oǵan jańa mindetter júktedi. Osyǵan oraı biz partııanyń Astana qalalyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Ámirhan Rahymjanovty áńgimege tartqan edik. – Sizdiń Astana qalalyq fılıaly tór­aǵa­synyń birinshi orynbasary bolǵandyǵyńyz “Nur Otanǵa” júktelgen mindetterdiń oryn­dalýyna jiti baqylaý jasaýda tynysyńyzdy keńeıtetini anyq. О́z basyńyz muny qalaı baǵalar edińiz? – Partııaǵa aıryqsha mindetter júkte­lýi­ne baılanysty osynaý jaýapty jumys usynylǵanda ony ózime artylǵan úlken se­nim dep uqtym. Álemdik tájirıbege qarap otyrsaq, barlyq elderde de úkimettiń tıimdi jumys isteýi bılik partııasy jumysynyń bel­sen­di­ligine, utymdylyǵyna tyǵyz baılanysty bolyp keledi. Mundaı tájirıbelerdi men estigenimnen nemese kórgenimnen ǵana emes, kásibı saıasattanýshy-ǵalym retinde zert­tegennen de jaqsy bilemin. Kommýnıstik par­tııanyń basqarý rejimi bizdiń qoǵamda par­tııaǵa baılanysty birqatar kereǵar kóz­qaras qalyptastyryp ketti, munyń ózi eldiń damýyndaǵy partııanyń róline birshama salqynyn tıgizdi. Biraq saıası partııalardyń qoǵam ómirin damytýdaǵy mańyzdy rólin ýaqyt óte kele bizdiń qoǵamymyz ómirlik tájirıbeden jaqsy túsine bastady. Sonyń ishinde bılik partııasynyń atqaratyn róli ora­san ekendigin de ómirdiń ózi kórsete túsýde. Qazir “Nur Otan” HDP-nyń bizdiń elimizdiń saıası sahnasyndaǵy orny jyldar ótken saıyn nyǵaıyp keledi. Ol qazir álemdik bılik partııalarynyń arasynda da salıqaly orny bar tanymal partııalardyń biri. Bizdiń elimizdegi eń yqpaldy saıası kúsh te “Nur Otan” ekenin jurttyń bári jaqsy bi­ledi. Sondyqtan oǵan degen senimniń zor ekendigi daýsyz. Partııa múshelerine sol se­nim­di joǵaltpaı arttyra túsý synaǵy júktelgen. Aldaǵy on jyldyqtyń jarqyn joba­lary men joraly josparlaryn belgilep bergen Elbasy bıylǵy Joldaýynda: “Biz búkil qoǵamdy, partııanyń barlyq múshe­le­rin aldaǵy onjyldyq mindetterin túsindirý men iske asyrýǵa jumyldyryp, is júzinde bul jumysqa jetekshilik etetin jáne ony óziniń baǵdarlamasy jasaıtyn “Nur Otan” partııasynyń múshelerine úlken úmit artamyz”, dep atap kórsetken bolatyn. Men bul talapty tolyǵymen qoldaıty­nym­dy jáne onyń oryndalýyna elordalyq partııa músheleriniń barlyq kúsh-jigerlerin jumsaıtynyna tolyq senimdemin. Sizdiń suraǵyńyzǵa oraı aıtatyn bolsam, Elbasynyń partııa aldyna júktep otyrǵan jaýapty mindetterin oryndaý úshin onyń kadrlyq áleýetin kúsheıtý mańyzdy másele retinde alǵa tartyldy. Eli­mizdiń bas qa­lasyndaǵy partııa jumy­synyń belsen­dili­gin arttyrý, ásirese, mańyzdy mindet. О́ıt­keni, basqa aımaqtar Astanaǵa qarap boı túzeıdi, odan úlgi alady. Sondyqtan, kadr­lyq ózgeristerdiń bolýy zańdy. – Partııa jumysyn Astanada júrgizýge baılanysty osyndaǵy turǵyndardyń ózindik ereksheligi qatarynda neni aıtar edińiz? – Qazir Astana halqynyń ózindik keskin-kelbeti, talǵamy qalyptasyp, onyń taralý aýmaǵy da artyp keledi. Ol, ásirese, stýdent jastar men oqýshylar arasynda aı­qyn kórinedi. Astananyń syrt kórkine saı olardyń mentalıteti de erekshe, bári de bar­lyq áreketterdiń áshekeıli, joǵary sapaly, sándi bolǵanyn qalaıdy. Bul adamnyń syrt kelbetinde ǵana emes, ishki dúnıesinde, jan ále­minde de kórinis tapqan. Sondyqtan As­ta­na qalasyndaǵy partııa jumysy da óz­ge­lerden áldeqaıda alymdy, sapaly bolmaǵy kerek. Ásirese, jastar suranysyna saı bolsa tıimdi bolady. О́ıtkeni, birinshiden, Astana – jas qala, onyń barynsha belsendi turǵyndary da jastar, ekinshiden, 10 jylda Elbasymyzdyń saralap bergen josparyn iske asyratyn da jastar. Sonymen birge, partııa belsendileri kún­delikti mindetterin ǵana atqarýmen shektelse, onda jumystyń tıimdiligi, nátıjeliligi joǵary bolmaıdy, Astana turǵyndarymen jumysta únemi sheberlikti shyńdap, barlyq áreketterdi shyǵarmashylyqpen atqarý kerek. Sondaı-aq, astanalyqtardyń taǵy bir ereksheligi bar. Qalamyzǵa jastarmen qosa zeınet jasyna jetip, óz eńbeginiń zeınetin elordada kóreıin dep, astanada turatyn balalar­ynyń qa­sy­na kóp­tegen aǵa urpaq ókilderi de qonys aýdardy. Bulardyń arasynda belsendi qoǵamdyq ustanymy bar, Elba­sy­nyń saıasatyn tolyq qoldaıtyn, kezinde biri el basqarsa, biri óz eńbegin halyq sharýa­shy­lyǵyn damytýǵa arnaǵan aǵa-apalarymyz da bar. Olar barynsha aqyldy, ómirlik tájirıbeleri mol, sonymen birge, barynsha ustamdy jandar. Kezinde belsendi árekette bolǵan qazynaly qarttarymyz áli de tuǵyr­dan taımaǵan, qaıtse de elge bir paıdasyn tıgizýge ózderi de umtylyp júredi. Al qazaq qoǵamy eshqashan da jasy úlken adamdaryn belsendi áreketten shettetpegen, “Alpysqa kelgennen aqyl sura” degen maqal da sonyń aıǵaǵy. Sondyqtan, biz de múmkindiginshe osyndaı azamattardy partııa jumystaryna tartýdy aldymyzǵa maqsat etip qoıyp otyr­myz. Olardyń arasynda bastaýysh partııa uıymdaryn ashý da josparymyzda bar. – Ondaı adamdardy, máselen, qandaı sharýalarǵa tartýǵa bolady?.. – Máselen, 2010 jylǵy 1 qańtardan res­pýblıkamyzda Ulttyq biryńǵaı den­saý­lyq saqtaý júıesi engizilgenin bilesizder. Astananyń medısınalyq nysandarynda osy júıeniń qandaı jetispeıtin jaqtary bar, qandaı tıimdi usynystar aıtýǵa bolady degen máselede úlkenderimizdiń aqyl-keńesi kóp muqtajdyqtarymyzdy óteıtinine kózi­miz jetýde. Densaýlyqtaryna baılanysty dárigerdiń baqylaýyna muqtaj qarııalar medısınalyq mekemelerdiń ishki-syrtqy tynysyn jaqsy biledi. Biz osy azamattardy medısınalyq nysandardaǵy qabyldaýdyń sapalyǵyn baqylaıtyn partııalyq beket­terdiń jumysyna tartýdamyz. Partııalyq beketter qyzmetiniń nátıjeleri boıynsha medısına salasy basshylaryn, memlekettik qyzmetkerlerdi, depýtattardy qatystyryp, otyrys ótkizdik. Otyrys qorytyndysy boı­yn­sha daıyndalǵan naqty usynystar óziniń ozyq nátıjesin aldaǵy ýaqytta kór­se­ter degen úmitimiz bar. Sondaı-aq, qurylys nysandarynyń, sonyń ishinde Elbasynyń tapsyrmasymen “100 mektep, 100 aýrýhana” jobasymen salynyp jatqan áleýmettik ny­sandardyń salyný sapasyna baqylaý maq­sa­tynda úlkender arasynan mamandar taýyp, olardy partııalyq baqylaý músheleri qataryna qosý nıetindemiz. Bizdegi qurylys jumystaryn júrgizýge qazir baqylaý jasal­maı ketkenin bilesizder, osynyń saldarynan onyń sapasyna tolyp jatqan narazylyqtar týyp jatady. Tenderde jeńip alǵan qurylys kompanııasy óziniń qalaýynsha qurylysty júrgize beredi. Al memlekettik turǵydan ba­qy­laý jasaýǵa tıisti sheneýnikter qaǵaz­da­ryn toltyrý jaǵyna muqııat qaraǵandary bol­masa qurylys basyna shyǵyp, baqylaý jasaýǵa múmkinshilikteri bola bermeıdi: ny­sandar kóp, al olardyń qyzmetkerleriniń sa­ny az. Sondaıda partııa tarapynan uıym­dastyrylǵan bilikti baqylaý óte paıdaly bolar edi. – Partııa jumysynyń belsendiligi men tıimdiligin arttyrýda taǵy qandaı jumystar atqarý kerek dep oılaısyz jáne sonyń ishinde iske asyrylyp jatqandary bar ma? – Osy arada partııamyzdyń kóshbasshy­sy, Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń ótken jyly “Nur Otan” HDP-nyń kezekten tys HII sezinde aıtqan myna sózderi eske túsedi: “Saıası sahnada salmaqty ornymyz bar. Saılaýaldy ýádelerimizdi tolyqtaı oryndap kelemiz... Eń bastysy – biz birligi jarasqan halyq­pyz”. Iаǵnı, partııanyń negizgi mindeti – saılaý aldynda jarııalanǵan “Qazaq­stan­nyń ósip-órkendeýi men qazaqstandyq­tar­dyń ıgiligi úshin: biz eldiń árbir azamatynyń ómirin qalaı jaqsartamyz” atty “Nur Otan” partııasynyń Halyqtyq tuǵyrnama­sy­nyń tolyq oryndalýyn jiti baqylaý. Osy baqylaýdyń bir joly – “Nur Otan” par­tııasy atynan saılaýda jeńiske jetken Astana qalalyq máslıhaty depýtattary arqyly Halyqtyq tuǵyrnamada kórsetilgen basymdyqtardyń ákimdik tarapynan oryn­dalýyn qadaǵalaý. Osyǵan baılanysty, Astana qalalyq máslıhatyndaǵy “Nur Otan” partııasy fraksııasynyń jumysyn jandandyrýdy qolǵa alyp otyrmyz. О́kinishke qaraı, frak­sııa­nyń birqatar músheleri ózderine júk­teletin mindetterdi uǵa bermeıdi. Sondyqtan olardyń arasynda túsindirme, oqý jumys­taryn da qolǵa aldyq. О́zińizge belgili, Prezıdentimiz 2010 jyl­ǵy 29 qańtarda ótken “Nur Otan” partııasy Saıası keńesi bıýrosynyń keńeıtilgen otyrysynda bergen “Nur Otan” partııasy bıýd­jettik qarjynyń jumsalýyn qatań baqy­laý kerek”, degen tapsyrmasyna sáıkes 29 naýryzda fraksııa otyrysy ótti. Onda Elbasynyń Joldaýyna sáıkes qalalyq bıýdjetke engiziletin ózgerister jan-jaqty talqylanyp, máslıhat sessııasynda beki­til­di. Aldaǵy ýaqytta da jergilikti bıýdjet qar­jy­synyń jumsalýy boıynsha osyndaı bas­qo­sýlar jıi ótkizilip turatyn bolady. Árı­ne, keleli máseleler talqylanǵanda frak­sııa músheleriniń biliktiligi, belsendiligi aýadaı qajet. Partııa jumysynyń belsendiligi men tıimdiligin arttyrýdaǵy taǵy bir baǵyt – bastaýysh partııa uıymdarynyń rólin arttyrý. Iаǵnı, partııamyzǵa el-jurttyń artqan senimin de, úmitin de aqtaý tikeleı bastaýysh partııa uıymdarynyń jumysyna baılanysty. Osy maqsatta, 1 naýryz kúni Astana qalalyq bastaýysh partııa uıymdary ókilderiniń qatysýymen keńeıtilgen keńes ótti. Keńes barysynda kóterilgen máseleler men aıtylǵan usynystarǵa degen qyzyǵý­shylyq óte kúshti boldy. Partııamyzdyń “halyqtyq” degen atyna zaty saı bolý úshin taǵy bir jumys baǵyty – qoǵamdyq qabyldaý jumystaryn ózgeshe tásilmen jandandyrý qolǵa alyndy. Osyǵan deıin qoǵamdyq qabyldaý partııa appara­ty­nyń ǵımaratynda uıymdastyrylsa, qazirgi ýaqytta jyljymaly otyrys negizinde ót­ki­zýdi qolǵa aldyq. Jýyrda osyndaı bir oty­rysymyz Astanaǵa qarasty “Inter­na­sıo­nalnyı” kentinde ótip, oǵan qalanyń 16 basqarma basshylary qatysty. Jınalǵan qaýym ózderiniń aryz-shaǵymdaryn, sony­men birge, usynys-pikirlerin ortaǵa saldy. Olardyń saýaldary tirkelip, sheshýge jaýap­ty basqarma basshylaryna qolma-qol tapsyryldy. – Qalada qaınaýy jetken máseleniń biri – balabaqsha ekenin bilemiz, osy máseleni sheshýde partııa belsendiligi qandaı? – Bul – óte ózekti máselelerdiń biri. Osy bir, ásirese, jas otbasylardy jıi maza­laı­tyn máseleni tolyq sheshý jolyn Elba­sy bıylǵy Joldaýynda belgilep berdi. Elbasy tapsyrmasyna sáıkes, qazir Astana qalasynyń ákimdigi úsh baǵytta jumys ja­saýda. Birinshi baǵyt – Almatydan Aqmolaǵa astanamyz aýystyrylǵanda memlekettik or­gandarǵa paıdalanýǵa berilgen balabaqshalar ǵımaraty qaıtarylyp, jóndeýden ótýde. Ekinshi baǵyt – memlekettik “Balapan” baǵdarlamasy boıynsha balabaqshalar salý. Úshinshi baǵyt – balabaqsha ashamyn degen jeke kásipkerlerdiń bastamalaryn qoldap, tolyq jaǵdaı jasaý. Osy oraıda, sońǵy baǵyt boıynsha Úkimet tarapynan bala­baq­shany ashýdy lısenzııalandyrý tártibin jeńildetýge arnalǵan normatıvtik-quqyqtyq aktilerdiń qabyldanǵanyn ataǵym keledi. Qazirgi ýaqytta Astana qalasynda memleket­tik 38 jáne jeke menshik shaǵyn balabaqsha­lar­dy qosqanda barlyǵy 16 myń oryndyq sábıler úıi bar. Joǵaryda atap ótken ba­ǵyt­tar boıynsha tıisti sharalar qabyl­dan­ǵan jaǵdaıda jyl aıaǵynda 11 myń sábı ba­labaqshada tárbıelenetinin qala ákimi, par­tııanyń astanalyq fılıalynyń tóraǵasy I.N. Tasmaǵambetov jyl basynda ótken qala turǵyndarymen eseptik kezdesýinde atap kórsetti. Árıne, kezekte turǵandar sa­ny 30 myńǵa jýyq, biraq osy qarqynmen olardyń barlyǵynyń da problemasy sheshileri sózsiz... – Ábeke, partııa qatary qazir qalaı, ósip kele me, álde azaıýda ma? – Bul suraǵyńyzǵa naqty jaýap beretin bolsam, qazir partııanyń sanynan góri sapa­synyń artqanyna qatty mán berip otyrmyz. Elbasynyń tapsyrmasy da osyndaı. Son­dyqtan byltyr 5 myńdaı adam partııa qata­ry­nan shyǵaryldy. Bular jarǵy talaptaryn oryndamaıtyndar, belsendi jumysqa qatys­paıtyndar. Biraq 6 myńdaı adam partııa qataryna ótýge tilek bildirdi. О́tken aqpan aıynda ǵana 900-deı adam partııa qataryna ótti. Osynyń ózinen-aq partııanyń tany­mal­dyǵy men bedeliniń halyq arasynda artyp kele jatqandyǵy kórinbeı me? Jáne bir qýanyshtysy sol – partııa qataryna zııaly qaýym ókilderiniń kóptep ótip jat­qandyǵy bolyp otyr. – Áńgimeńizge rahmet, jumystaryńyz jemisti bolsyn. Áńgimelesken Jaqsybaı SAMRAT.