Búgin Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezi Hatshylyǵynyń HII otyrysy, sondaı-aq «О́rkenıetter únqatysýyndaǵy Astana dinaralyq forýmynyń róli» taqyryby boıynsha halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótedi.
Bul jahandyq aýqymdaǵy shara Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen 2003 jylǵy 23-24 qyrkúıekte shaqyrylǵan, alǵashqy Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary seziniń 10 jyldyǵyna arnalyp otyr.
Sezdiń jumys organy bolyp tabylatyn Hatshylyqtyń HII otyrysy barysynda 2012 jyly mamyrda ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary IV seziniń qorytyndylary boıynsha pikir almasylady. Otyrystyń kún tártibine sondaı-aq Sezd Hatshylyǵynyń dinaralyq jáne órkenıetaralyq únqatysýdy ilgeriletý jónindegi halyqaralyq qurylymdarmen yntymaqtastyǵy máselelerin shyǵarý da josparlanǵan. Qatysýshylar, sonymen qatar, 2015 jyly ótedi dep kútilip otyrǵan V Sezdiń tujyrymdamalyq jáne uıymdastyrý máseleleri boıynsha da pikir almasatyn bolady.
Halyqaralyq deńgeıdegi aýqymdy basqosýǵa Hatshylyq basshysy – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Qaırat Mámı tóraǵalyq etip, Hatshylyq músheleri, ıaǵnı álemdik jáne dástúrli dinderdiń ókilderi qatysady.
«О́rkenıetter únqatysýyndaǵy Astana dinaralyq forýmynyń róli» taqyrybyndaǵy halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń konfessııaaralyq forýmdy ótkizý týraly ıdeıasynyń tarıhı mańyzyn ǵylymı turǵyda zerdeleýge yqpal etetini kúmánsiz.
Búgin Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezi Hatshylyǵynyń HII otyrysy, sondaı-aq «О́rkenıetter únqatysýyndaǵy Astana dinaralyq forýmynyń róli» taqyryby boıynsha halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótedi.
Bul jahandyq aýqymdaǵy shara Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen 2003 jylǵy 23-24 qyrkúıekte shaqyrylǵan, alǵashqy Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary seziniń 10 jyldyǵyna arnalyp otyr.
Sezdiń jumys organy bolyp tabylatyn Hatshylyqtyń HII otyrysy barysynda 2012 jyly mamyrda ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary IV seziniń qorytyndylary boıynsha pikir almasylady. Otyrystyń kún tártibine sondaı-aq Sezd Hatshylyǵynyń dinaralyq jáne órkenıetaralyq únqatysýdy ilgeriletý jónindegi halyqaralyq qurylymdarmen yntymaqtastyǵy máselelerin shyǵarý da josparlanǵan. Qatysýshylar, sonymen qatar, 2015 jyly ótedi dep kútilip otyrǵan V Sezdiń tujyrymdamalyq jáne uıymdastyrý máseleleri boıynsha da pikir almasatyn bolady.
Halyqaralyq deńgeıdegi aýqymdy basqosýǵa Hatshylyq basshysy – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Qaırat Mámı tóraǵalyq etip, Hatshylyq músheleri, ıaǵnı álemdik jáne dástúrli dinderdiń ókilderi qatysady.
«О́rkenıetter únqatysýyndaǵy Astana dinaralyq forýmynyń róli» taqyrybyndaǵy halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń konfessııaaralyq forýmdy ótkizý týraly ıdeıasynyń tarıhı mańyzyn ǵylymı turǵyda zerdeleýge yqpal etetini kúmánsiz.
BEREKE MEN BIRLIKKE BASTAǴAN BASQOSÝLAR
«Baqyt, qaıda barasyń?»
Kez kelgen kezeńde adamzattyń ómiri ımandylyqqa, rýhanı qundylyqtarǵa, izgilik pen izettilikke negizdelmese, sol qoǵamda qasiretti jaǵdaılar oryn alyp, adam arsyzdyq pen abyroısyzdyqqa ushyraıdy. Biz muny tarıhtan jaqsy bilemiz. Búgingi almaǵaıyp zamanda, sanany turmys bılegen dáýirde adamdar arasynda baýyrmaldyq, meıirim, kishipeıildik, ózara túsinistik syndy asyl qasıetterdiń shynaıy kórinis tabýy asa qajet.
Alla taǵala qasıetti Quranda: «Kúmánsiz, musylmandar bir-birine baýyr», – dep baıandaıdy (Hýjýrat súresi, 10-aıat). Dana halqymyz: «Jaqynyńdy jattaı syıla, jat janynan túńilsin», – deıdi. Urpaqqa ulaǵatty sóz qaldyrǵan Abaı atamyz: «Birińdi qazaq, biriń dos, kórmeseń, istiń bári bos», – dep adamzatty baýyrmal bolýǵa úndegen.
Iá, búgingi qoǵam qaıyrymdylyqqa, meıirbandylyqqa muqtaj. Qatygezdik, óshpendili k, alaýyzdyq eshkimdi jaqsylyqqa jetelegen emes. Endeshe, uly Allanyń bizge bergen sheksiz nyǵmetteriniń biri – beıbit zamanymyzdyń qadirin sezinip, baǵalaı bilýimiz qajet. О́ıtkeni, beıbitshilik – bizdiń baqytymyz ben baǵa jetpes baılyǵymyz.
Osynaý qoınaýy qazynaǵa toly baıtaq dalany búgingi urpaqqa amanat etip qaldyrǵan babalarymyz attyń jalynda, túıeniń qomynda júrip, shapqan tulpardyń tuıaǵy, ushqan qustyń qanaty talatyn jerdi saqtap qaldy. Bul – Táńirdiń tartýy, sheksiz raqymy ekenin esh umytpaýymyz kerek.
«Zaman kúnde ózgeredi, al elimiz ben dinimiz – máńgilik»
Jaratqannyń keshegi tekti babalardyń jalǵasy bolǵan, táýelsiz eldiń tuǵyryn tuǵyrlap, týyn berik ustaıtyn Elbasyn taǵaıyndap berýin taǵy bir úlken meıirimi, nyǵmeti dep túsingenimiz jón.
Elbasymyz elimizdiń órkendeýine, myǵym memleket bolyp qalyptasýyna eren eńbek sińirip keledi. Qol jetken jetistikterdiń bir salasy – dilimizdiń dińgegi bolyp tabylatyn asyl dinimizdiń, ulttyq bolmysymyzdyń qaıta jandanýyna, ári qaraı damýyna qosqan úlesi de úlken.
«Zaman kúnde ózgeredi, al elimiz ben dinimiz – máńgilik», – degen qaǵıdany ustanǵan Elbasy asyl dinimizdiń janashyry. Prezıdentimiz materıaldyq baı-qýattylyqpen birge rýhanı baılyqty da basshylyqa alyp, ózgege ónege, úlkenge qurmet, kishige izet, el ıgiligine tilektes bolýǵa shaqyrady. Elimizdegi saýapty da salaýatty is-sharalar Elbasynyń qoldaýymen júzege asýda.
Jańa myńjyldyqtyń basynda, 2001 jyly qyrkúıek aıynda dúnıe júzin dúr silkindirgen lańkestik áreketten keıin álemdegi alpaýyt elder Islam dinin jappaı aıyptap jatqan kezde N.Á.Nazarbaevtyń baıypty da parasatty sózderi talaı jurtty sabasyna túsirip, keleli oıǵa shaqyrdy. Pátýaly pikirden daýryqpa sóz ozyp turǵan sol tusta Prezıdentimiz: «Islamdyq qaýip-qater» degen uǵymdy erinniń ushymen aıta salý op-ońaı bolǵanymen, onyń úreıli qanatynyń keńge jaıylyp bara jatqany sonshalyq, endi ıslam tarapynan bolatyn mıftik qaýip-qater týraly emes, Islamnyń ózin naqtyly qorǵaýdyń qajettiligin sóz etetin kez keldi», – dedi.
Beıbit súıgish qazaq halqynyń san ǵasyrlardan bergi tarıhynda aty ańyzǵa aınalǵan el basshylary ejelden eldiń amandyǵyn, tynyshtyǵyn saqtaýǵa mol úlesin qosqany málim. Osy ıgi úrdis qazirgi jańa ǵasyrda da óz jalǵasyn taýyp, álem aldynda Qazaqstan dosqa qamqor, dushpanǵa keshirimdi, kórshilerge meıirimdi el ekendigin dáleldep keledi. Osy aıaýly arman, asyl murattyń aıasynda Elbasymyz tarapynan aýqymdy saıası qadamdar jasalyp, beıbitshilik pen dostyqty nyǵaıtýdyń jarasymdy úlgisi qalanyp jatyr.
«Izgi isterge kómektesińder...»
Din – búkil álemde adamdardyń rýhanı dúnıetanymyn baıyta otyryp, jer betindegi adamzat qaýymynyń ómir súrý ıgiligine óz úlesin qosatyn qýatty kúsh. Sondyqtan sol kúshti adamdar arasyndaǵy dostyq pen yntymaqtastyqqa jáne memleketimizdiń damýyna jumsaýymyz qajet. Sonyń ishinde ózara kelisim men jarasymdylyqqa Islam dininiń qosar úlesi ólsheýsiz.
Qasıetti Quranda: «Izgi isterge, taqýalyqqa kómektesińder. Kúná jasaýǵa, jaýlyqqa járdemshi bolmańdar. Qudaıdan qorqyńdar, onyń qahary, teginde, tym qatal» («Maıda» súresi, 2-aıat), dep Allanyń týra jolymen júrýge, ıman men izgilikke shaqyryp, jamandyq ataýlydan saqtandyrady.
Dinniń halyqtardy yntymaqqa, birlik pen tatýlyqqa tárbıeleýdegi róli orasan zor. Din – memlekettiń rýhanı taıanyshy. Dindi jamylyp, onyń qýatyn jeke múddege paıdalanyp júrgenderdiń jóni basqa.
Din – álem halyqtaryn jalpyǵa ortaq qundylyqtardy qasterlep, jamandyqtan tosyp, jaqsylyqqa shaqyryp, ózara túsinisip ómir súrýge úndeıdi. Elbasymyz dinniń qoǵamdaǵy mańyzdy rólin eskerip, ár úsh jyl saıyn álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń keleli kezdesýin ótkizýge uıytqy bolyp keledi. Saryarqa tósinde, qazaqtyń jańa Astanasy, bas qalamyz – elordada ótip kele jatqan din qaıratkerleriniń basyn qosqan quryltaıdyń, berekege bastaıtyn basqosýdyń bergeni de, bereri de mol.
Jaqsylyqqa jumyldyrǵan jıyn
Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary arasyndaǵy senim men ózara túsinistik týraly kelisimi, qabyldanǵan qararlar men ýaǵdalastyqtar osy saladaǵy ortaq máselelerdi birigip sheshýge, halyqaralyq yntymaqtastyq úshin jańa múmkindikter ashty. Quryltaı jumysyna qatysqan dinniń bedeldi ókilderiniń ózara birlik týraly sóz qozǵaýy – úlken jetistik.
Quryltaıǵa qatysýshylar dinaralyq, ultaralyq qarym-qatynasta kúsh kórsetý, tilge, dinge, násilge bóliný, ultyn kemsitý, lańkestik áreketterdi boldyrmaý syndy birqatar kezek kúttirmeıt
