Aımaqtar • 13 Mamyr, 2020

Tártip bárin de jeńedi

330 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Jaman indettiń basy qaıtty dep aıtýǵa áli erterek. Búgingi tańda álemde tórt mıllıonnan artyq adam indetke ushyrap, onyń 280 myńy ólgende ony jeńe bastadyq dep aıtý qıyn. Al bizdiń elimizde bes myńnan artyq adam oǵan ushyrady. Jazylyp shyqqandar eki myńdaı bolǵanymen áli úsh myńdaı adamnyń boıynda indet bar. Sheıit bolǵandar otyzdan asty.

Tártip bárin de jeńedi

Desek te osy indet ortaq bálege qarsy uıymdasa bilýdiń eldegi aýqymyn kórsetti. Onyń basqa eldermen salystyrǵandaǵy sapasy da belgili boldy. DDU uıymy eýroazııa aımaǵy bıýrosynyń dırektory Hans Klıýge Qazaqstannyń indetke qarsy áreketterin joǵary baǵalady.  О́ziniń tvıtterdegi jazbasynda ol Qazaqstannyń COVID-19-ǵa qarsy kúresi men ony turaqtandyrý jolyndaǵy áreketteri basqalarǵa úlgi bola alatynyn atap ótti. Osyndaı úlken baǵaǵa jetý aldymen jergilikti jáne ortalyq bıliktiń tıimdi áreketteri ekenin aıtý kerek. Áıtpese halyq ózdiginen koronovırýsqa qarsy kúreske uıymdasa almaıdy. Tipti aralaryndaǵy keıbir keraýyzdardyń áserimen ony elemeı, jappaı syrqatqa ushyraýlary da múmkin. Attaryn atamaı-aq qoıaıyq, keıbir kórshi elderimiz sondaıdyń kesirinen koronavırýsty eselep kóbeıtip jatyr.

Biz ózimiz kózimizben kórip júrgen Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy indetke qarsy áreketter týraly aıtyp ótelik.

Karantın rejimi bastalǵan 24 naýryzdan beri munda 36 indetke ushyraǵan adam tirkeldi. Sonyń 12-si syrttan kelgender. Bular Mysyr, Ulybrıtanııa jáne Reseıdiń Omby, Qorǵan, Chelıabınsk, Túmen oblystarynan kelgen jerlesterimiz. Jergilikti adamdar arasynan tabylǵan 24 adamnyń ishinen 21 syrqat Petropavl qalasynan, qalǵandary Mamlıýt, Taıynsha, Qyzyljar, Ǵ.Músirepov aýdandary turǵyndarynan tabyldy. Jynysy boıynsha naýqastardyń 25 áıel, 11 er adam bolǵan.

Indetke ushyraǵandardyń bári Birinshi qalalyq aýrýhanadaǵy ınfeksııa bólimine jatqyzyldy. Mundaǵy dáriger­ler Ǵ.Syzdyqova, A.Qasy­ba­eva, Á.Omarálıev, medbıkeler Shtol, Shırochenko, Poberejnık, Sergeeva, sanıtar-tazalyqshylar Aıtmaǵambetova, Qadyrova, Rojkova, Bajenova, Lýsenkolar úı betin kórmeı, eshkimge aralastyrylmaı, aýysymnan keıin ústi-bastary dızenfeksııalanyp, arnaıy kólikpen «Altyn Orda» qonaqúıindegi arnaýly jasaqtalǵan nómirlerge jetkizilip, tamaqty da syrttan jetkizip otyrdy.  

Barlyq syrqattar tabylǵan jerlerge epıdemıologııalyq zertteýler júrgizildi. Qazir provızorda 34, karantınde 53 jáne úıindegi karantınde 408 adam úıishilik karantınde otyr.

Dárigerlerdiń jumysy sondaı bolsa, polısııa qyzmetkerleriniń kóshedegi, aýlalardaǵy, azyq-túlik dúkenderi men qyzmet oryndaryn baqylaýdaǵy qyzmeti de tıimdi boldy. Tártipke baǵynǵysy kelmegenderdiń talaıyna aıyppuldar salyndy. Oblys boıynsha 43 blok-beketter ashylyp, karantın rejimin qatań saqtady.

Oblys ákimi Qumar Aqsaqalov teledıdardan jıi brıfıng berip, halyqty karantın rejimin qatań saqtaýǵa úndep otyrdy. Ol keıbir edireńdep sóıleıtin basshylardaı emes, halyqtan yńǵaısyz jaǵdaı úshin keshirim suraı otyryp jáne karantın tártibin saqtaǵandaryna alǵysyn aıta otyryp sóıleıtin. Sonymen birge ákim indetti tek tártip saqtaǵanda ǵana jeńýge bolatynyn táptishtep otyrdy. О́ziniń úndeýinde ol mindetti túrde dárigerler men polıseılerdiń qyzmetterine alǵysyn jetkizip otyrdy.

«Aldyńǵy arba qalaı júrse keıingisi de solaı júredi» demekshi úlken ákimniń úlgisimen kishi ákimder de halyqpen sóılesýde dıplomatııalyq ádepti saqtap, jumsaq sóıleıtin. Munyń mysalyna qala ákimi Bolat Jumabekovty, onyń orynbasary Asqar Habıbýlındi ataýǵa bolady. Qala ákimi B.Jumabekov tipti erekshe ádis taýyp, qaladaǵy sózi ótimdi degen adamdardy da koronovırýsqa qarsy úndeýler aıtýǵa shaqyrdy. Osy joldardyń avtoryna da karantındik rejimdi saqtaýdy halyqqa túsinikti tilmen áleýmettik jelilerde jetkizýdi ótingen edi. Bizdiń feısbýkke jáne basqalarǵa shyqqan úndeýimizdi kóp adam qoldap, qostaǵan pikirler bildirdi.

Mine, halyqpen jumys isteýdiń osyndaı utymdy da tıimdi ádisterin qoldanǵannyń jemisi shyǵar - qazir Soltústik Qazaqstan oblysy indettiń taralýy jóninen eń az sandy aımaq bolyp, aldyńǵy orynǵa shyqty. Al indet bastalǵanda aldyńǵy oryndardyń birinde bolǵan edi. Qazir ınfeksııalyq bólimde 6 adam emdelýde, al 29 adam táýir bolyp shyqty. Bir adam Kókshetaý qalasyndaǵy aýrýhananyń ınfeksııalyq bólimine jatqyzylǵan. Sonymen birge karantındik rejimniń shekteýleri de munda barynsha azaıtylyp, halyq erkin tynystaı bastady. Ol týraly ótken habarymyzda jazǵan bolatynbyz. Osy jetistiktiń bári – tártipke múltiksiz baǵynǵannyń paıdasy, árıne. Al oǵan qol jetkizýde halyqtyq dıplomatııa da óziniń rólin atqardy. «Tártipke baǵynǵan qul bolmaıdy» dep Baýyrjan Momyshuly aıtqandaı, tártip saqtalǵan jerde,  jeńis te bolady eken. Elimizdiń barlyq aımaqtary da tártipti qatań saqtasa jáne oǵan qol jetkizýde halyqpen utymdy jumys isteı bilse,  indettiń kesiri óshetin sııaqty. Bul iste ázirge Soltústik basqalarǵa úlgi bolarlyq.

Soltústik Qazaqstan oblysy