“HALYQTYŃ ARQASYNDA DÁÝLET JINAP OTYRMYZ”

nemese qaltaly azamattarǵa qulaqqaǵys Osy kúni gazet betterinen qal­ta­ly azamattardyń aýylǵa meshit turǵyzyp bergeni jaıly habarlar­dy jıi oqıtyn boldyq. Mundaıda súısinip qalasyń. Qaltaly adam­dar­dyń ózim-ózim deı bermeı, bir mezgil aınala­syna kóz salyp, jurtty ımandy­lyqqa uıytýǵa óz úlesimdi qossam degen nıetine qýana­syń. Júregi­niń jylýy qaıt­paǵan osyndaı adamdar qatary kóbeıe berse eken dep tileısiń. Sodan da sezimi sergek azamattarǵa oı salar degen nıet­pen ózim kýá bolǵan, óz kózimmen kórgen bir jáıtti de aıtýdy jón kórip otyrmyn. Osydan birer jyl buryn Túrkııada bolǵan edik. Issapar barysynda osy eldiń Qoje­li aımaǵyn aralaǵan bola­tyn­­byz. Bizdi osy aımaqtyń basshysy qabyldady. Ol aımaq­tyń tynys-tirshiligin aıta oty­ryp, sóz oraıynda bir kásipkerdiń jańa mektep salyp, álginde ǵana kiltin tapsyryp ketkeni jaıly áńgime­legen. Tipti bizdi sol mektepti birge kórip qaıtýǵa da shaqyrdy. Onyń aıtýynsha, mundaı qadam bul elde qalypty jáıtke aınalǵanǵa uqsaıdy. Mektep qana emes, ýnıversıtet, kolledj sııaqty irgeli oqý oryndaryn da jeke adamdar bar kerek-jaraǵymen óz qarjysyna salyp beretinin de tilge tıek etken. “Jaqsyny kórmekke” degen ǵoı. Biz de álgi jańa salynǵan mektepke barýǵa ynta bildir­genbiz. Syry keppegen jańa mekteptiń ishi-syrty aınadaı jarqyrap tur eken. Bir emes, eki sport zaly, stadıony, basseıni bar. Aımaq basshysy aıtqandaı, álgi kásipker tek mekteptiń ǵımaratyn turǵyzyp berýmen shektelmeı, qajetti ja­saý-jabdyqpen túgeldeı qamtama­syz etipti. Ár partada bir-bir kompıýter. Onyń bári ınternet­pen baılanysqan. Nesin jasy­raıyq, qyzyǵyp-aq qaldyq. ­– Muny salǵan asa bir dáýletti adam shyǵar, – dedik biz aımaq basshysyna. – Joq, asa asyp-tasyp jatqan dáýletti adam dep aıtýǵa bolmas. Orta bilimdi kásipker. Onyń keńsesi osy aradan qashyq emes, qala­sańyzdar, jol jónekeı soǵa keteıik. Ol da qýanyp qalsyn, ári bárin óz aýzynan estigenge ne jetsin, – degen ol dereý áldekimge telefon shaldy da, bizge qarap – O, jolymyz oń bol­dy. Álgi kásipker azamat óz ornynda otyr eken. Sizderdi qarsy alýǵa daıyn, – dedi de jol bastady. Rasynda da, biz izdegen adam­nyń keńsesi alys emes eken. Ol bizdi ujymymen qarsy aldy. Eki qabatty shaǵyn keńsege kirdik. Kásipker máshıneniń dóńgelegin jasap, ony satýmen aınalysady eken. Soǵan oraı, jumys prosesi­men de bizdi tanystyryp ótti. Oraıy kelgende, biz odan “shama­sy, bul bıznestiń túri asa tabys­ty bolar”, dep edik, “táýbe, jaman emes. О́zimizge jetedi” dep qysqa ǵana jaýap qaıtarǵan. – О́zińizge jetetini qalaı? Dańǵaradaı mektep salyp beripsiz... – dep edik, ol mán-jaıǵa endi túsindim degendeı yńǵaı tanytty da, “júreginde ımany bar ár adam osylaı isteýge tıis emes pe?” – dep bizge qarsy suraq qoıdy da, jaýabymyzdy kútpesten: biz bárimiz Allanyń qulymyz. Quranda qolyń­nan kelgenshe qaıyrym­dylyq jasa demeı me. Endeshe, biz tapqan qarjynyń bir bóligi el ıgiligine jumsalýy tıis. Qara basyn ǵana kúıtteý adamdyqqa jatpaıdy. Múmkindigiń kele me, el tirligine óz úlesińdi qos. О́ıtkeni, biz sol halyqtyń arqasynda dáýlet jınap otyrmyz. Olaı bolsa, ony el ıgiligine jumsaý jaýapty is emes pe?! Jas urpaqtyń durys azamat bolyp qalyptasýynan bizdiń elde eshkim tysqary qalmaıdy. Jáne bizdi osylaı iste dep májbúrlep jatqan da eshkim joq. О́z kóńilimizdiń qalaýy, sondyqtan ony dabyraıtyp, erlikke balaý uıat bolady dep óz sózin túıindedi. Budan keıin aımaq basshysy kásipkerdiń álgi sózin jalǵap áketip, bul elde urpaq tárbıesine árkimniń ózin jaýapker sezineti­nin, jýyrda ǵana Qojeli ákimshi­liginiń 40 myń stýdentke grant bólgenin áńgimelep ketti. Ara­myz­dan bireý álgi sózdi jańsaq estidim be dese kerek, qansha stý­dentke grant bólingenin qaıtalap surap edi, jaýaby álgindeı boldy. Osy sát bárimiz de tańdaı qaǵyp, bir-birimizge qaraǵanbyz. Nesin jasyraıyq, mektep salyp, 40 myń stýdentke grant bólmek túgili, jarly- jaqybaıdy jınap, bir mezet tegin as bergen bizdegi keıbir aǵaıynnyń barsha aqparat quraldaryn jınap, alty alashqa jar salatyny eske túsken... Já, aýyzdy qý shóppen súrte berýge de bolmas. Osy kúnderi biz­diń eldiń qaltalylary da birte-birte elge qaraı bet bura bastady ǵoı. Alaıda, olardyń ba­sym bóligi ulan-asyr toı jasap, ata-baba­syna as berip, báıge ótkizip, onyń júldesine áldeneshe máshıne tigip, qaıtsem atymdy shyǵaramyn dep áýre. Sol baýyr­larymyz el ishinde qulaǵaly turǵan, ıt jyly salyn­ǵan eski ǵımaratta mektep oqýshy­lary­nyń úsh aýysymmen oqıty­nyn, olardyń arasynda kompıý­ter degenniń atyn estigeni bolma­sa, qolymen ustap kórme­genderi az emes ekendigin bilmeýi múmkin emes-aý. Aıtaıyn degenim de osy. Ortalaý ǵana bilimi bar túrik kásipkeriniń isi men sózi osy azamattarǵa oı salsa deısiń. Iá, búgingideı bilimge basa kóńil bólinip jatqan zamanda bárin memleket moınyna arta bermeı, elden jınalǵan dáýlettiń bir bóligin halyqtyń ıgiligine jumsa­sa, naǵyz saýapty is osy emes pe?! Buǵan siz ne deısiz, aǵaıyn? Jumagúl QÝANYShBEKQYZY.