Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetine súıensek, eńbek naryǵynyń talaptaryn eskere kele, tehnıkalyq jáne kásiptik bilimi bar kadrlardy daıarlaýǵa 20,1 myń adam 2020 jylǵy 1 qyrkúıekten bastap jiberiledi.
«Jumys berýshilerdiń ótinimderi jáne eńbek naryǵynda suranysqa ıe biliktilikter men daǵdylar boıynsha qysqa merzimdi kásiptik oqytýǵa 6 myń adam josparlandy. Baǵdarlamanyń «Jappaı kásipkerlikti damytý» ekinshi baǵyty boıynsha 70 mlrd teńge bólindi. «Bastaý Bıznes» jobasy boıynsha kásipkerlik negizderine oqýǵa ózin ózi qamtyǵan jáne jumyssyz azamattar qatarynan 30 myń adam jiberý jáne jańa bıznes-ıdeıalardy júzege asyrýǵa 23,5 myń grant berý kózdelip otyr. Baǵdarlamanyń «Jumys kúshiniń utqyrlyǵyn arttyrý úshin adamdardyń erikti túrde qonys aýdarý arqyly eńbek naryǵyn damytý» úshinshi baǵyty boıynsha 10,1 mlrd teńge bólindi. 2020 jylǵy 1 mamyrdaǵy málimet negizinde bos jumys oryndaryna 64,3 myń adam jumysqa ornalastyrylǵan nemese jospardyń 42%-y. Jospar – 154 myń. 11,6 myń adam áleýmettik jumys oryndaryna jumysqa ornalastyryldy nemese jospardyń 96%-y. Al jyldyq jospar – 12 023. Jastar tájirıbesine 9,7 myń adam jiberilgen nemese jospardyń 28,1%-y. Jyldyq jospar – 34,6. Qoǵamdyq jumystarǵa 43 myń adam jiberildi nemese jospardyń 40%-y, jyldyq jospar – 107,5 myń. Daǵdarysqa qarsy sharalar aıasynda «Eńbek» baǵdarlamasyn iske asyrýǵa 136 myń adamdy qamtý úshin qosymsha 50 mlrd teńge bólindi. Sonyń ishinde qoǵamdyq jumystarǵa 36,5 mlrd teńge, jastar tájirıbesine 5,6 mlrd, bıznes-ıdeıalardy iske asyrýǵa memlekettik granttarǵa 7,9 mlrd teńge bólinedi», delingen mınıstrliktiń málimetinde.
Jumyspen qamtý jol kartasy boıynsha 1 trln teńge somasyna 255 myńnan astam jumys ornyn qurýmen 6,4 myń jobany iske asyrý, sonyń ishinde jumyspen qamtý ortalyqtary arqyly 127 myńnan asa adamdy jumysqa ornalastyrý josparlanǵan. Qurylys aıaqtalǵannan keıin 15 myń adam turaqty jumys oryndaryna jumysqa ornalasady.
«Jol kartasy boıynsha 6,4 myń nysan salynady, sonyń ishinde 2,3 myń áleýmettik-mádenı nysan, ınjenerlik-kóliktik ınfraqurylym jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq boıynsha 2,7 myń nysan jóndeldi, eldi mekenderdi abattandyrý boıynsha 1 myńǵa jýyq joba iske asyryldy. 2020 jylǵy 20 mamyr jaǵdaıy boıynsha iske asyrylyp jatqan ınfraqurylymdyq jobalarda 47 myń jumys orny qurylyp, sonyń ishinde jumyspen qamtý ortalyqtarynyń joldamasy boıynsha 21 myń adam iske kirisken. Qalalar men aýdandardyń halyqty jumyspen qamtý ortalyqtarynyń bazasynda qyzmetkerlerdi qabyldaýdy, jınaýdy jáne jumys ornyna jetkizýdi júzege asyratyn jyljymaly rekrýt pýnktteri quryldy», dep kórsetilgen aqparatta.
Jalpy alǵanda úzdik halyqaralyq tájirıbeni eskere otyryp, mınıstrlik «Eńbek» baǵdarlamasyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizgen. Jumys berýshiler eńbek tájirıbesi joq jastardy birinshi jumys ornynda qabyldaýǵa yntalandyrý, sondaı-aq jastardyń eńbek naryǵynda, sonyń ishinde aýyldyq jerlerde básekege qabilettiligin arttyrý maqsatynda «Eńbek» baǵdarlamasy aıasynda «Birinshi jumys orny» jobasy qarastyrylǵan.
«Birinshi jumys orny» jobasy boıynsha jumysqa ornalasýdy uıymdastyrý jastar arasynda alǵash ret jumys izdep júrgen túlekter úshin olarǵa qajetti eńbek daǵdylaryn jáne alǵashqy jumys ornynda, barlyq menshik formasyndaǵy uıymdarda beıimdelýdi qamtamasyz etý maqsatynda júzege asyrylady. Joba boıynsha jumys berýshi jumyspen qamtý ortalyǵymen kelisim negizinde «Eńbek» baǵdarlamasyna qatysýshyny keminde jıyrma tórt aı merzimge turaqty jumysqa jaldaıdy, jumyspen qamtý ortalyǵy jumystyń birinshi jylyna 20 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde (55 560 teńge) jalaqy tóleıdi. Jumys izdeýshilerge jáne jumyssyzdarǵa kómek kórsetý boıynsha qosymsha sharalardy júzege asyrý aıasynda, sondaı-aq zeınetkerlik jasqa jetken jumyskerdi aýystyrýmen jumysqa ornalastyrýdy kózdeıtin «Urpaqtar kelisimsharty» tetigi qosylǵan. Jastarǵa, kópbalaly jáne az qamtylǵan otbasylardyń eńbekke qabiletti múshelerine, múgedektigi bar adamdarǵa jumysqa ornalasýǵa basym quqyq beriledi. «Urpaq kelisimsharty» jobasy boıynsha jumys berýshi jumyspen qamtý ortalyǵymen kelisim negizinde «Eńbek» baǵdarlamasyna qatysýshyny keminde on segiz aı merzimge turaqty jumysqa jaldaıdy, al jumyspen qamtý ortalyǵy alty aılyq jumys úshin jalaqyny sýbsıdııalaıdy. «Eńbek» baǵdarlamasynda, sonymen qatar jumys berýshi eńbek sharty boıynsha (oqý merzimi 1 aıdan 10 aıǵa deıin), sonyń ishinde aýyldyq jerlerde qyzmetkerdiń biliktiligi men daǵdylarynyń sıpattamalaryna negizdelgen kásiptik oqýdy kózdeıtin qosymsha sharalar qarastyrylǵan. Bul shara eńbek sharty boıynsha jumys isteıtin jumysshylarǵa eńbek ómiriniń barlyq kezeńinde bilim alýǵa múmkindik beredi, sonymen qatar jumys berýshilerdiń óz qyzmetkerleriniń jańa bilim men daǵdylardy alýǵa degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrady», deıdi mınıstrlik ókilderi.
Sonymen qatar eńbek naryǵynda suranysqa ıe biliktilik pen daǵdylar boıynsha jumysshy mamandyǵyn derbes alý úshin qatysýshylarǵa «Eńbek» baǵdarlamasynda bilim berý uıymyn, mazmuny men oqý merzimin tańdaýǵa múmkindik beretin vaýcher usyný qarastyrylǵan. Kásiptik oqytý jumys berýshilerdiń ótinishterin qabyldaý arqyly júzege asyrylady, bul keıinnen jumysqa ornalasýǵa kepildik beredi. Azamattar arasynda kásipkerlikti damytý úshin jańa bıznes-ıdeıalardy iske asyrýǵa arnalǵan memlekettik grant mólsheri 200 AEK-ke deıin ulǵaıtylǵan. Kópbalaly jáne az qamtamasyz etilgen otbasylardyń múshelerine 7 jylǵa deıin 4%-dan aspaıtyn jeńildetilgen sharttarmen shaǵyn nesıeler berý qarastyrylǵan. Sonymen qatar aýyldyq jerlerde turatyn adamdar, múgedekter, elýden asqan adamdar, jastar, sonyń ishinde NEET sanatyndaǵy jastar, az qamtamasyz etilgen nemese kópbalaly otbasylardyń músheleri kásipkerlik bastamany ilgeriletý jónindegi sharalardy alýǵa basym quqyqty bolady. «Eńbek» baǵdarlamasy múgedekterdi jumysqa ornalastyrý úshin arnaıy jumys oryndaryn uıymdastyrýdy, azamattardyń jekelegen sanattaryna kvotalar sheginde jumys oryndaryn uıymdastyrýdy qarastyrady. Joǵaryda aıtylǵandardy eskere otyryp, usynylǵan sharalar eńbek naryǵyn qajetti kadrlarmen qamtamasyz etip qana qoımaıdy, sonymen qatar jumyssyz azamattardy aýyldyq jerlerde ónimdi jumyspen qamtýǵa múmkindik beredi.
Al ústimizdegi jyldyń 1 mamyryndaǵy jaǵdaı boıynsha jumys kúshi kóp óńirlerden jumys kúshi tapshy óńirlerge jalpy sany 2 224 adam bolatyn 631 otbasy qonys aýdarǵan, sonyń ishinde 1 198 adam eńbekke qabiletti jasta. Eńbekke qabiletti otbasy músheleriniń ishinen 675 adam jańa turǵylyqty jeri boıynsha jumysqa ornalastyrylǵan. Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasynda eńbek resýrstarynyń utqyrlyǵyn yntalandyrý úshin Úkimet aıqyndaıtyn óńirlerge erikti túrde qonys aýdaratyn adamdarǵa memlekettik qoldaý sharalary kózdelgen. Qonys aýdarýshylardyń óńirleri anyqtaldy. Olardyń qatarynda Almaty, Jambyl, Mańǵystaý, Túrkistan, Qyzylorda oblystary, sondaı-aq Almaty qalasy, Nur-Sultan jáne Shymkent qalalary. Qabyldaý óńirleri: Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystary bar.
«Memlekettik baǵdarlama sheńberinde erikti qonys aýdarýǵa qatysýshylar úshin sýbsıdııa túrinde memlekettik qoldaý sharalary usynylady. Mysalǵa, otbasynyń árbir múshesine 35 AEK (97 myń teńge) kóshýge birjolǵy tólem, turǵyn úıdi jaldaý (jalǵa alý) jáne kommýnaldyq qyzmetterdi tóleý boıynsha shyǵyndardy jabý úshin, olar otbasy músheleriniń sanyna jáne jergilikti jerine baılanysty otbasyna 12 aı ishinde aı saıyn 15-ten 30 AEK-ke deıingi mólsherde (41,7 myńnan 83,3 myń teńgege deıin) tólenedi. Sondaı-aq bıyl qonys aýdarýshylardy turǵyn úımen qamtamasyz etý tetigi jalǵastyrylatyn bolady. Soltústik Qazaqstan oblysynda turǵyn úı qurylysy boıynsha 714 jeke obekt salynady, Pavlodar oblysynda qonys aýdarýshylardy turǵyn úımen qamtamasyz etý úshin 441 páter satyp alynady. 2020 jyly qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasy 6 128 adam (1 757 otbasy) mólsherinde belgilendi», delingen Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń resmı aqparatynda.
