Qoǵam • 16 Maýsym, 2020

Sor kólder sorǵa aınalmasyn desek...

1570 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Qyzylorda qalasyndaǵy jańa aýdandar aýmaǵynda jerasty sýynan jınalǵan kólshik kóbeıip tur. Qysta qatpaıtyn, jazda qurǵamaıtyn osy sor kólderdiń zardabyn soǵan jaqyn qonys­tanǵandar tartyp-aq keledi. Qalalyq ákimdiktegi jaýapty mamandardyń aıtýynsha bul jerler kezinde úı qurylysy úshin berilgen. Oblys ortalyǵyndaǵy 34 jer ýchaskesi aýmaǵynan 24 sor kól anyqtalyp, bıyldyń ózinde onyń 12-si jabyldy.

 

 

Sor kólder sorǵa aınalmasyn desek...

Osy baǵyttaǵy atqarylyp jatqan jumystardy kórsetip, máseleniń jaı-japsaryn tú­sindirý úshin qala ákimdigi BAQ ókilderine arnaıy baspasóz týryn uıymdastyrdy.

«Sáýlet» shaǵyn aýdanyndaǵy Qoısary batyr kóshesi turǵyn­dary osyndaı yza sýdan jaqynda ǵana qutylǵan. «Kósheni boı­laı jatqan tereń kólshiktiń ıisi úı­ge deıin jetip jatatyn», deı­di olar. Qala ákim­digine baryp aryz­­danǵannan keıin másele she­shimin taýyp, kól kómi­lipti. Kólemi 6 myń sharshy metr bola­tyn aýmaqqa 1395 KamAZ qum tógilgen. Turǵyndardyń endigi tilegi – jer teliminiń memleket menshigine qaıtarylýy.

– Sor kóldiń sarsańymen shyryldap júrgenimizde jerdiń ıe­leri bir tóbe kórsetpedi. Ákim­shilik muńymyzǵa qulaq asyp, bir jarym aı jumys istep, kóldi japty. Endi ıeleri­nen jer telimin zań jolymen alyp, osy tóńirektiń balalary úshin oıyn alańyn salyp berse degen tilegimiz bar, – deı­di kóshe tur­ǵyny Jámılá Ábdi­jálelova.

1

Bul osy jyly shaǵyn aýdan­da kómilip turǵan besinshi kól­shik eken.

Al Qorqyt ata shaǵyn aýda­nyn­daǵy Jastar kóshesiniń turǵyndary irgedegi yza sýdan áli qutyla almaı keledi. Ási­­rese, jazdyń kúni masa-shy­byn­dy qaptatyp jiberetin sor kól­ge sońǵy jyldary túrli ján­dikter de úıir bola bastapty.

Jurt nazaryn aýdarý úshin kól jaǵasyna «Zoobaq» degen jazýy bar taqtaısha da qadap qoıǵan eken, sasyq sý kómile bastaǵan soń alyp tastapty. Olar osyndaǵy turǵyndar ara­syndaǵy demikpe, allergııa se­kildi aýrýlardyń órshýin de osy kólden kórip otyr.

– Aýlama jylda tal egemin. Biraq osy sor kóldiń áserinen óspeı jatyp qýrap qalady. Men ǵana emes, osyndaǵy talaı turǵyn osydan esiginiń aldyn kógerte almaı mysy quryp otyr, – deıdi osy araǵa alǵash kelip qonystanǵandardyń biri Isa Qudaıbergenov.

Turǵyndarǵa máseleni túsin­dirýge kel­gen qala ákiminiń orynbasary Erlan Berdibaevtyń aıtýynsha, osy 30 sotyq jer kezinde úı qurylysyn salý úshin tabystalǵan. Qazir problemaly jer teliminiń ıeleri izdestirilip jatyr.

– Bul jerler burynyraq­ta karer retinde qazylǵan aýmaq­­tar. Keıinirek yza sý kó­­­te­rilip, sor kólder paıda bol­­­ǵan. Onyń barlyǵyna, ási­re­se je­kemenshik jerlerge mem­­leket ta­rapynan qarajat jum­­saýdy zań kó­termeıtinin bi­­lesizder. Sondyqtan da jer ýchas­­ke­si ıelerine ózine berilgen aýmaqty ıgerý retinde talaı ret hat joldadyq. Tipti sotqa da júgingen kezimiz boldy. Onyń nátıjesi jaqyn arada bel­­gili bolady. Eger is bizdiń paı­­damyzǵa sheshilse, bul ýchas­­kelerdi aýksıon ar­qyly ká­sipkerlerge usynamyz neme­se jer kezegin kútkenderge be­­remiz. Bıylǵa deıin qala bo­ıyn­sha 18 kólshik kó­milse, jyl basynan beri 12 kólshiktiń má­selesi sheshildi. Bul iske bıýdjetten qarjy jumsaý múmkin bolmaǵandyqtan biz jergilikti kásipkerler kómegine júgindik. Bul jumys aldaǵy ýaqytta da jalǵasady. Oblystyq jumyl­dyrý daıyndyǵy basqarmasy jaqyn arada Syrdarııa ózeniniń arnasyn tazartý jumystaryn bastaıdy. Darııa tabanynan shyǵatyn taza qummen osy kól­shikterdi toltyrýdy jos­parlap otyrmyz, – dedi qala ákiminiń orynbasary.

Oblys ortalyǵyndaǵy Sáý­let, Saıa­hat, ál-Farabı, KBI jáne Araı shaǵyn aýdandarynda osyndaı jer telimderi bar. Qala ákimdigi onyń ıgerilmeýine baılanysty Jer kodeksiniń 93 baby, 3 tarmaǵyna sáıkes sotqa talap aryz berip otyr.

Ákimdik ókilderi sor kólder jurttyń soryna aınalmaýy úshin bárin jasaıtynyn aıtady. Tek turǵyndar túsinistik tanytýy tıis. Olardyń arasynda qala tazalyǵymen aınalysatyn mekememen kelisimshartqa otyryp, esiginiń aldyna konteıner qoıǵyzǵannan góri qo­qysyn osyndaı kólderge tóge sa­lýdy tıimdi sanaıtyndar da kezdesip qalady. Arnaıy kó­­likterdiń de qala syrtyna shy­ǵýdy alyssynyp, káriz sýyn kólshikterge quıǵan kezi az emes. Osy mańdaǵy turǵyndar talaı márte sondaı jaǵdaılarǵa kýá bolǵan. Ondaı kezde polısııa men tıisti oryndar ókil­derin shaqyrý kerek. «Qala – ortaq úıi­miz» de­gendi jıi aıtamyz. Eger bılik te, turǵyndar da máselege ja­ýap­ker­shi­likpen qarasa, osy or­taq úıimizdiń qaı problemasy da oraıly sheshiler edi.

 

QYZYLORDA