S. Omarovtyń málimetinshe, aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi elde epızootııalyq ahýaldy qamtamasyz etý boıynsha josparly jumys júrgizýde.
Ol úshin zańnamalyq turǵyda "ortalyq-oblys-aýdan" qaǵıdaty boıynsha tiginen veterınarııalyq baqylaý qalpyna keltirildi. Bul baqylaýǵa alynǵan ónimniń tasymaldanýyna baqylaýdy kúsheıtý jáne ónimniń "tanaptan ústelge deıin" qadaǵalanýyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
"О́tken jyly Qazaqstan-Reseı ýchaskesinde 28 veterınarııalyq baqylaý pýnkti jáne Qazaqstan-Qyrǵyz ýchaskesinde 4 veterınarııalyq baqylaý pýnkti engizildi. Bul shara Qazaqstan aýmaǵyn janýarlardyń asa qaýipti aýrýlarynyń taralýynan, veterınarııalyq-sanıtarııalyq turǵydan qaýipti mal sharýashylyǵy ónimderiniń ákelinýinen qorǵaýǵa múmkindik beredi", - dedi mınıstr.
Qabyldanǵan sharalar nátıjesinde 2020 jyldyń 5 aıynda keıbir jiti jáne sozylmaly ınfeksııalardy qospaǵanda, Qazaqstanda janýarlardyń asa qaýipti aýrýlary boıynsha epızootııalyq ahýal turaqty.
Máselen, 2020 jylǵy qańtardan mamyrǵa deıin janýarlar aýrýlarynyń jiti jáne sozylmaly ınfeksııalarynyń 80 oshaǵy tirkeldi.
Veterınarııalyq profılaktıkalyq is-sharalar bekitilgen josparǵa sáıkes belgilengen merzimde oryndalýda. Aǵymdaǵy ýaqytta josparlanǵan 31,7 mln dıagnostıkalyq zertteýdiń 90,2%-y oryndaldy.
"Janýarlar men qustardyń asa qaýipti 19 aýrýyna qarsy janýarlardy vaksınalaý boıynsha josparlanǵan 150 mln manıpýlıasııanyń 71,1 mln júrgizildi nemese aǵymdaǵy jyldyń 5 aıyndaǵy jospardyń 96,8%-y oryndaldy. Jumys jalǵasýda", - dep málimdedi S. Omarov.
Búgingi kúni respýblıka óńirleri veterınarııalyq preparattarmen jyldyq qajettiliktiń 96,2%-ymen qamtamasyz etildi. Veterınarııalyq preparattardy satyp alýda otandyq óndirýshilerge artyqshylyq berildi, ótken jylǵy satyp alýda olardyń úlesi shamamen 70%-dy qurady. Mysaly, bıyl nodýlıarly dermatıt boıynsha preparattar tolyq kólemde otandyq Bıologııa jáne bıotehnologııalar máseleleri ǵylymı zertteý ınstıtýtynan satyp alyndy, bul ótken jylǵa qaraǵanda 2,7 mlrd teńgeni únemdeýge múmkindik berdi. Qazirgi ýaqytta atalǵan ınstıtýttan jaqynda daıyndalǵan túıe sheshegine qarsy vaksınany satyp alý josparlanyp otyr.
Brýsellez boıynsha salamatsyz pýnktterdi tirkeý serpini tómendeýde. О́tken jyly brýsellezdi dıagnostıkalaý tetigi ózgerdi, bul oń nátıje bergen mal basynyń sanyn 2019 jylǵy 5 aı ishindegi 32 myńnan 2020 jyldyń sáıkes kezeńinde 28 myń basqa deıin qysqartýǵa nemese 12,5%-ǵa tómendetýge múmkindik berdi.
Bıylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha brýsellez boıynsha 51 salamatsyz pýnkt tirkelgen, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńine qaraǵanda 28 pýnktke az. 28,6 mln bas janýardyń barlyq túrin brýsellezge zertteý kezinde 28,8 bas oń nátıje bergen nemese 0,1% brýsellez juqtyrǵan mal anyqtaldy.
Sonymen qatar bıyl ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda lısterıoz, anaerobty enterotoksemııa sııaqty janýarlardyń asa qaýipti aýrýlar sanynyń tómendeýi baıqalady, sondaı-aq ótken jyldary tirkelgen aýrýlar (sibir jarasy, Nıýkasl aýrýy, rınopnevmanııa) boıynsha salamattylyq saqtalýda.
"Mınıstrlik qabyldaǵan sharalardyń nátıjesinde bizdiń elimiz aýsyl, jylqy men shoshqanyń afrıkalyq obasy, qus tumaýy boıynsha salamatty el degen resmı halyqaralyq mártebege ıe. Shoshqanyń klassıkalyq obasy, kúıis qaıyratyn usaq mal obasy, sıyr qutyrmasy boıynsha salamatty el resmı halyqaralyq mártebesin alý boıynsha jumys júrgizilýde", - dedi mınıstr.
О́tken jyly Qytaı Halyq Respýblıkasymen shoshqa etine, sút ónimderine, júnge arnalǵan veterınarııalyq talaptar, zyǵyr tuqymyna, bıdaı unyna jáne quramajemge qoıylatyn fıtosanıtarııalyq talaptar kelisildi. Birneshe jyl buryn Qytaı Halyq Respýblıkasy engizgen aýsyl jáne nodýlıarlyq dermatıt boıynsha shekteýler alynyp tastaldy, bul óz kezeginde qazaqstandyq et ónimderi úshin QHR naryǵyna jol ashty.
Sondaı-aq Qazaqstannan Iranǵa soıýǵa arnalǵan tiri iri qara maldy, sıyr etin, usaq maldyń sýbónimderin, taǵamdyq jumyrtqany eksporttaýǵa qoıylatyn veterınarııalyq talaptar kelisildi. Japonııaǵa jylqy etin eksporttaýǵa arnalǵan veterınarııalyq sertıfıkat kelisildi.
Nátıjesinde ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstannan shyǵarylatyn AО́K eksporty Qytaıǵa 50,5%-ǵa, Parsy shyǵanaǵy elderine 3,2 ese, Ortalyq Azııa elderine 7,4%-ǵa, EAEO elderine 8,2%-ǵa ulǵaıdy.
Jalpy AО́K eksporty ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha 6,4%-ǵa ósip, 3,3 mlrd AQSh dollaryn qurady.
Elimizdiń epızootııalyq salamattylyǵyn saqtaý jumysy aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń erekshe baqylaýynda.
