Bilim • 22 Maýsym, 2020

Joǵary bilim indetten soń ilgerileýge tıis

130 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Dúnıe júziniń joǵary oqý oryndary qashyqtan oqýǵa oılanbastan kóship úlgerdi, biraq osy júıe keıbir elderde sátti bastalsa, keıbir elder úshin asa qıyndyq týdyrǵany bárimizge aıan. Onyń ishinde elimizdegi joǵary oqý oryndarynyń jalpy jaǵdaıy qalaı, qalaı bolmaq degen suraq týyndaıdy.

Joǵary bilim indetten soń ilgerileýge tıis

Biletinimiz, qashyqtan oqytý úderisi elimizde Úkimettiń qaýlysymen 2012 jylǵy 19 qańtardan bastap qolǵa alyndy. Bul úderis elimizdegi joǵary oqý oryndarynda óz ornyn tapqan. Desek te osy bir indettiń saldarynan kóptegen túıtkildi qıyndyqtarǵa tap bolǵanymyz anyq. Atalǵan faktor álemniń barlyq bilim berý mekemelerinde baıqalǵandyǵyn atap ótken jón.

Bul – server, ǵalamtordyń qýaty jáne ótkizý arnalarynyń nasharlyǵy, pedagogterdiń álsiz sıfrly quzyret­tiligi, oflaın formattaǵy joǵary kásibı­likke qaramastan, keıbir oqytý­shylarǵa onlaın-sabaqtardy qaıta qurý jáne ótkizýdiń qıyndyq týdyrýy, sandyq kontent jáne oqytý ádistemesiniń qashyqtan oqytý úshin qolaısyzdyqqa ákep soǵýy.

Pedagogıkanyń qyr-syryn biletin ǵalymdar, ǵylymı qyzmetkerler, ustaz­dardyń pikirinshe, kúndizgi oqý formatyna kózqaras zańnamalyq deńgeıde qaıta qaralatyn bolsa oqý úderisine kóp paıdasyn tıgizeri sózsiz. Qazirgi tańdaǵy qashyqtan oqytý úderisi árbir stýdenttiń jeke basynyń jaýapkershiligine baılanysty. Sebebine qarasaq, ár stýdent óz aldyna úıinde nemese kitaphanada taǵy basqa yńǵaıly orynda daıyndyq júrgizgende baqylaý asa bir qajettilik týdyrmaıdy. Oqý ornynyń qashyqtan jiberilgen tapsyrmasy mindetti túrde merzimi ótpeı oryndalyp jatsa stýdent pen oqý ornynyń úlken jetistigi. Sondyqtan stýdentke ne qajet?

Ol qajettilikke jaramdy jeti túrli ekrandy qurylǵy: teledıdar, kom­pıý­ter, planshet, tablet, fablet, smartfon jáne smart-saǵat. Bilim berý júıesin sıfrly quralǵa beıimdeýdiń birinshi kezektegi mindeti – stýdentterdiń qajettilikterine baǵdarlanǵan oqytýdyń ınteraktıvti úderisindegi ustazdyń negizgi rólin saqtaý (joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý júıesin Qazaqstannyń san­dyq qurylǵysyna beıimdeý tujyrymda­masy, «jańa tehnologııalar/HiEdTec arqyly Ortalyq Azııada joǵary bilimdi jańǵyrtý» Eýrazııalyq qurylymdyq jobasynyń nátıjesi) tıis.

2020 jylǵy 5 mamyrda «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan maqalada Memle­ket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń: «Jalpy, sońǵy jyldarda qashyqtan oqytý tásili jahandyq úrdis retinde qalyp­tasty. Álemniń kóptegen joǵary oqý oryn­dary bul ádisti keńinen qoldanyp keledi. Munyń artyq­shylyǵy da, kemshin tusta­ry da bar. Ásirese qazirgideı karantın jaǵ­daıynda buǵan balama joq. Sondyq­tan aldaǵy ýaqytta ony jetildire túsken jón», dep aıtýynyń ózi biraz dúnıeni ańǵartady.

Sonymen qatar oqytýshy-profes­sorlar quramynyń oı pikirinshe, stýdent­terdi ǵylymı izdenýdiń daǵdy­lary men biliktikterin damytýǵa, IT-quzyret­tilik negizinde kreatıvti oılaý men shy­ǵar­mashylyq qabilettilikti qalyptastyrý­ǵa jáne damytýǵa baǵyt­talǵan oqytý­dyń zertteý tásilin belsendi paıdalaný qajet.

Sondaı-aq stýdent jastardyń pikiri árqıly, onyń sebep-saldary jeterlik. Onyń biri – ınternet júıesindegi sıfrly júıeniń álsizdigi. Bul ózekti máseleniń sebebin elimizdegi karantın jaǵdaıyndaǵy oqý oryndaryndaǵy qashyqtan oqytý kezindegi sıfrly júıeniń tejelip, ýaqyt joǵaltýynan ańǵarýǵa bolady.

Bizdegi ǵalamtordyń qymbattylyǵy, sıfrlandyrý júıesiniń nasharlyǵy ásirese aýyl-aımaqtardaǵy oqýshylar men stýdentterdiń qınalysyn týǵyzdy. Jasyratyny joq, munyń bári áleýmettik jelilerden kórsetildi, talqylandy. Karantın ýaqyty elimizdegi sıfrly tehnologııanyń qandaı dárejede ekenin aıqyn kórsetti. Búgingi tańdaǵy osyndaı ózekti máseleler bir sheshimin tappaı kóshtiń júrý qadamy qıynǵa soǵatyny bárimizge belgili. Iаǵnı tez damý ústindegi jahandaný zamanynda osyndaı qajetti dúnıemizdi tez ilgeriletpesek kóshtiń sońynda qalýymyz bek múmkin.

 

Jumaǵalı ERGEShBAEV,

jýrnalıst

 

Sońǵy jańalyqtar

Nesıe alý nege qıyndady?

Qoǵam • Búgin, 17:38

Jetisý oblysynyń turǵyndaryna jer silkinisi sezildi

Tótenshe jaǵdaı • Búgin, 17:22