Oqıǵa • 23 Maýsym, 2020

Qaraqumda ósken qaraǵaı

1172 ret kórsetildi

Osydan 2 jyl buryn belgili túrkitanýshy ǵalym Serikbaı Qosanov Qyzylordanyń Araly men Aqtóbeniń Shalqary arasynda ósip turǵan qaraǵaı ormanyn vıdeoǵa túsirip, biraz jurtty tańǵal­dyryp edi. Qalyń qumnyń arasynda jaı­qalyp turǵan qaraǵaı «Qyzylordanyń qumy­na eshteńe óspeıdi!» dep kesip-piship aıtýǵa qu­mar biraz aǵaıynnyń aptyǵyn basqan bolatyn. Tipti osydan keıin biraz adamnyń kókeıinde «Shalqar­da shyqqan qaraǵaıdy ózimizde nege kórmes­ke» degen oıdyń qylań bergeni de ras edi. Sol qaraǵaıdyń kóz jeter jerdiń bárin jota-jota qum basqan Qaraqumda ósip turǵanyn kórgende joǵy­myzdy tapqandaı qýandyq-aý...

Taýly jerdiń taza topyraǵyna shyǵatyn shi­kámshil qyr qaraǵaıyn qum arasyna ákelip tik­ken osy aýyldyń baıyrǵy turǵyny Amanjol Juma­bekov aqsaqal eken.

– Osydan 10 jyl buryn batys óńirge sapardan qaıtyp kele jatyp, Qandyaǵashtan qaraǵaıly alqap kórdim. Sodan keıin-aq osy aǵashty Qa­ra­­qumǵa ákelip egý týraly oı maza bermedi. Ádep­­kide Aqtóbedegi tuqymbaqtan alyp kelgen kóshet­terimdi kóktep kele jatqanda bilmestikpen «óltirip» aldym. Osydan 5 jyl buryn sol óńirden 10, byltyr 46 túp kóshet jáne ákeldim. Sodan qazir aýlamda 18 túp qaraǵaı ósip keledi, – deıdi aq­saqal.

Qazir kádimgideı boı alyp ósip turǵan qaraǵaı Aqtóbeniń Oıylyna Kókshetaýdaǵy Býrabaıdan jetkizilipti. Aqsaqaldyń aıtýynsha endi boı alyp kele jatqanynda sýyn ýaqtyly berip, kúnnen tasalasa taý qaraǵaıy qumǵa tez jersinedi eken. Qazir osydan bes jyl buryn egilgen taldyń bıiktigi 3 metrden asyp qalǵan.

Amanjol aqsaqal esik aldyn kógertý úshin arnaıy uńǵyma qazdyryp, jemis aǵashtaryn da otyr­ǵyzypty. О́rigi men shabdalysy bıyl alǵashqy ónimin bermek. Odan bólek baý-baqshalyq alqaby da jaı­qalyp túr.

Qum arasyn abat baqqa aınaldyrǵysy keletin qarııanyń ábden izdengeni baıqalady. Ol aldaǵy ýaqytta taǵy 50 shaqty kóshet ákelip, osy mańdy qaraǵaıly ormanǵa aınaldyrýdy josparlap otyr.

 

Qyzylorda  

 

Sońǵy jańalyqtar

Pavlodarda avtobýs baǵanǵa soǵyldy

Oqıǵa • Búgin, 09:54

Batys Qazaqstanda kıikter ólip jatyr

Aımaqtar • Búgin, 09:44

14 mamyrǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:13

«Barystyń» alǵashqy transferi

Hokkeı • Búgin, 08:50

Gala-baletter: bı kórkemdigi

О́ner • Búgin, 08:44

Ǵasyrlardy toǵystyrǵan ǵajaıyp

О́ner • Búgin, 08:40

Kómir baıytý fabrıkasy iske qosyldy

Aımaqtar • Búgin, 08:38

«Án» be, «ún» be?

Rýhanııat • Búgin, 08:36

Jýrnalıst Qasym

Rýhanııat • Búgin, 08:34

Sóz soıyl: Ázil-ospaq

Rýhanııat • Búgin, 08:32

Sóz soıyl: Táýbeli maqal-mátel

Tanym • Búgin, 08:27

Dalalyq órkenıet taǵylymy

Tarıh • Búgin, 08:23

Balaǵa meıirin tókken polıseı

Qoǵam • Búgin, 08:21

Balabaqshanyń joǵynan bary jaqsy

Aımaqtar • Búgin, 08:18

Kásipke baýlý – qasıetti borysh

Aımaqtar • Búgin, 08:16

Aty-jónimizge abaı bolaıyq

Qoǵam • Búgin, 08:14

Úı ishindegi úılesim

Pikir • Búgin, 08:06

Qoı baqqan ozar...

Aımaqtar • Búgin, 08:03

Halyqaralyq qujattar qabyldandy

Qazaqstan • Búgin, 07:58

Aısberg aqıqaty

Ádebıet • Keshe

Joq kitapty izdeý

Ádebıet • Keshe

Krest-kedergi...

Ádebıet • Keshe

Zaısanda mal qyrylyp jatyr

Aımaqtar • Keshe

Qaıyrymdylyq– qaıyrly is

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar