ÚSh BIRDEI KÁSIPORYNNYŃ IRGETASY QALANDY

Munaıly óńir Muǵaljar aý­danynyń oblys ekonomıka­syn­daǵy  úlesi salmaqty. Osy óńir­de qara altyn óndirip jatqan “SNPS-Aqtó­bemunaıgaz” AQ jyl saıyn jańa ınvestı­sııalyq jobalardy júzege asyryp keledi. Bul kásiporyndar munaıdy kóbi­rek óndirýge, ekologııalyq jaǵ­daı­dy saýyqtyrýǵa qyzmet etýde. Osy máselelerdi burynǵydan góri   órkenıetke sáıkes sheshý úshin aksıonerlik qoǵam bıyl Jańajol ken ornynda birden úsh kásip­orynnyń qurylysyn salmaqshy. Osyǵan baılanysty oblys ákimi Eleýsin Saǵyndyqov Muǵaljar aýdanyndaǵy Jańajol ken or­nyna kelip, “SNPS-Aqtóbe­mu­naıgaz” AQ-tyń  birneshe nysan­daryn aralady. Oblystyń ın­dýs­trııalyq-ınnovasııalyq damý baǵ­darlama­syna sáıkes júzege asy­ry­latyn jobalar qataryna jata­tyn “SNPS Aqtóbemu­naıgaz” AQ-tyń bir mezette úsh birdeı óndiristik kásipornynyń irgeta­synyń qalaný saltana­tyna  qa­tys­ty. Bul nysandar – №4 munaı daıyndaý zaýyty, Jańa­jol ken ornynda tazartylmaǵan gazdy jer qabatyna aıdaıtyn sorǵylyq  jáne keshendi munaı men gazdy aıyryp aıdaý stansa­lary qury­lysy. Bul jobalarǵa salynǵan ınvestısııanyń jalpy somasy 500 mln. AQSh dollaryna jýyq. Osy jıynda sóz alǵan “SNPS – Aqtóbe­munaıgaz” AQ-tyń bas dırektory Sıýı Kesıan mun­daı iri úsh jobanyń birden júzege asy­rylýy kásiporyn tarı­hynda alǵash ret kez­desip otyr­ǵanyn, bul nysandar paıdalanýǵa beril­gende munaı óndirýdi jyly­na 9 mln. ton­naǵa jetkizýge, al  ilespe gazdy alaýǵa jaǵýdy ana­ǵur­lym qysqartýǵa múmkindik bere­ti­nine toqtaldy. Bul kásip­oryndardyń gazdy keshendi ón­deýdi júzege asyratynyn jetkizdi. Aksıo­nerlik qoǵamnyń tabysty jumys isteýine qoldaý kórsetip otyrǵan oblystyq ákimdikke rızashy­lyǵyn bildirdi. Aksıo­ner­lik qoǵamnyń tabıǵat pen óndiris­tiń úılesim­diligin saqtaı otyryp, oblys ekonomıkasyn da­mytýǵa úles qosa beretine sendirdi. Saltanatty sharada oblys ákimi Eleýsin Saǵyndyqov sóz sóılep, bul kúndi elimizdiń, oblystyń ómirindegi tarıhı este qalarlyq sát retinde baǵalady. – Bul jobalar tek oblystyń ǵana ekono­mıkasyn damytyp qoı­maıdy, Qazaqstannyń damýy­na yqpal etedi. Elbasy Nursultan Nazar­baev “Jańa onjyldyq – jańa ekono­mıkalyq órleý – Qa­zaqstannyń jańa múm­kindikteri” atty Jol­daýyn­da elimizdiń taıaý bolashaqtaǵy on jyldaǵy min­­det­terin já­ne da­mý qar­qynyn naqty kórsetip berdi. Onyń órkendi ózegi elimizdegi qolǵa alynǵan ındýs­trııalyq-ın­novasııa­lyq baǵ­dar­lama bo­lyp tabylady. Oblysta osy kezeńde árqaısysy 50-100 mln. AQSh dollary tura­tyn 131 ınno­vasııalyq joba júze­ge asyryl­maqshy. Mine, búgin irgetasy qalanyp jatqan osy úsh nysan osy baǵdarlama aıasynda júzege asyrylatyn jobalar. Bıyl aksıonerlik qoǵamnyń oblys ekonomıkasyna 1 mıllıard AQSh dollaryna jýyq kólemde  ınvıs­tısııa salýǵa nıettenip otyrǵany qýantady. Bul burynǵy jyldarǵa qaraǵanda anaǵurlym kóp. “SNPS-Aqtóbemunaıgaz” AQ-tyń jańa nysandardy merzi­minde paıdalanýǵa berýde qalyp­tasqan eńbek dástúri bar. Ony 2007 jyly №3 gaz óńdeý zaýyty­nyń alǵashqy keze­gin iske qos­qanda kórgenbiz. Kásiporyn bas­shy­synyń aıtýynsha, osy úsh ny­sannyń alǵashqy kezegi jyldyń aıaǵyna taman paıdalanýǵa berile­di. Osy jobalardy júzege asyrý barysynda qurylysta 600-700 adam eńbek etse, bul kásiporyn­dar paıdalanýǵa berilgende 150-200 adam joǵary jalaqyly tu­raqty jumyspen qamtamasyz etiledi. Tazartylmaǵan gazdy jer qabatyna aıdaý stansasy iske qosylǵanda aýaǵa zııandy zattar shyǵarý tyıylady, alaýǵa jaǵylyp kelgen gaz tolyqtaı buqtyryla­dy. Jalpy, bul nysan­dardy paıdalanýǵa berý birshama tıimdilikterge qol jetkizedi, –dedi  Eleýsin Naýryzbaıuly. Keshendegi sharadan keıin oblys ákimi Jańajol vahtalyq munaıshylar qalashyǵyn aralap, jumysshylardyń turmys jaǵ­daıymen tanysty. Jataqhana­larda jumysshylardyń demalýy­na barlyq jaǵdaı jasalǵan, bólme saıyn teledıdar qoıylǵan, ystyq jáne sal­qyn sý kelip tur. Oblys basshysynyń qytaı­lyq jumysshylardyń turmystyq artyqshy­lyqtary bar ma degen saýalyna joq degen jaýap qatqan basshylar, qazaqstandyq jumys­shylar men qytaılyqtardyń birge turatynyn, bir ashanadan tamaq­tanatynyn  da jetkizdi. Jumys­shy­­larǵa kúnine úsh mezgil tegin tamaq beriledi eken. Tamaqqa bóli­netin qarjyny taǵy da kóbeıtkeli otyrǵan kórinedi. Eleýsin Naý­ryz­baıuly sodan keıin  130 oryndyq akt zaly bar mádenıet úıinde bolyp, osyndaǵy kitaphana jumysymen tanysty. Medısına­lyq pýnkttiń óziniń jedel járdem kóligi bar, brazı­lııa­lyq qural-jabdyqpen jaraq­tan­dyrylǵan. “Medıker” JShS kompanııa ju­mysshy­laryna tegin medısı­nalyq qyzmet kórsetip otyrǵan kórinedi. Oblys ákimi bastaǵan toptyń issapary Mu­ǵaljar aýdanynyń Saǵa aýylynda jalǵasty. Munda 776 adam turady. 2009 jyly aýdandyq bıýdjet qarjysyna salynǵan 120 oryndyq mektep jaryq ta, eńseli. Saǵalyqtardy tolǵan­tatyn másele –  bala­baq­sha­nyń joqtyǵy. Mun­da mektep jasyna deıingi 72 bala tirkel­gen. Oblys ákimdigi tarapynan Saǵa aýylynda jańadan 50 oryndyq balabaqsha salý úshin “SNPS-Aq­tó­bemunaıgaz” AQ basshylyǵyna usynys engizildi. Oblys ákimimen kezdesýde sóz alǵan on bala tár­bıelep ósirgen Ardaqty ana Má­rııa Qonaqbaeva munaıly óńirdegi órkendi isterdiń halyqtyń tur­mysynyń jaqsarýyna yqpal etip otyrǵanyna dálel retinde óz otbasyn mysalǵa keltirdi. Onyń otaǵasy, alty uly osy munaı salasynda eńbek etedi eken. Aýyl kógildir otynnyń ıgiligin kórip otyr, aýyz sý kóshelerge qubyr­men kelip tur. Byltyr eńseli orta mektep salynyp, paıdalanýǵa berilipti. Ár úıdiń aýlasynan ondaǵan iri qara, qyryq-elý qoı-eshki óredi. Aýyldyń ahýaly jaqsy, turmysy táýir. Sondyqtan da bul aýyldan irge kóterip, kóship jatqan eshkim joq. Satybaldy SÁÝIRBAI. Aqtóbe oblysy.