Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev turǵyndar evakýasııalanǵan orynǵa baryp, turǵyndarmen júzdesip, atqarylyp jatqan jumystarmen tanysty. Arys qalasyn aralap, qıraǵan turǵyn úıler men əkimshilik nysandaryn aralap kórdi. Sondaı-aq Shymkenttiń oblystyq klınıkalyq aýrýhanasynda jatqan otandastarymyzdyń kóńilin surady. «Arnaıy qor quryldy. Arysqa búkil Qazaqstan kómektesedi. Men halyqpen jumys istep jatqan qalanyń jurtshylyǵyna, ardagerlerge rızashylyǵymdy bildiremin. Jarylystyń sebepterin anyqtaý qajet. Qylmystyq is qozǵaldy, tergeý-tekserý bastaldy. Eger kinəliler bolsa, olar zańmen qatań jazalanady. Aldaǵy ýaqytta Arys jarylǵysh qurylǵylardyń barlyǵynan tazartylýy tıis», dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Memleket basshysy atap ótkendeı, Arys qalasynyń turǵyndaryna búkil Qazaqstan halqy qol ushyn sozdy. Túrli kómek qorlary qurylyp, oǵan eńbek ujymdary bir kúndik jalaqylaryn, qoly ashyq kásipkerler qomaqty qarjylaryn aýdardy. Elimizdiń tus-tusynan jiberilgen gýmanıtarlyq kómek pen volonterlerdiń eseli eńbegin de eskerýsiz qaldyrýǵa bolmas. Toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıini sol, qaıǵydan qan jutsaq ta qaıratymyz kemigen joq. «Bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵara júrip», eldiktiń eren úlgisin tanyttyq.
Keshe Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń alańynda osy bir jyl muǵdarynda atqarylǵan jumystar qorytyndylanǵan onlaın baspasóz máslıhaty ótti. Oǵan Qarýly Kúshterdiń Tyl jáne qarý-jaraq basqarmasynyń bastyǵy Asylbek Satvaldınov, Qarýly Kúshterdiń oq-dáriler Bas basqarmasynyń oq-dárilerdi esepke alý jáne qamtamasyz etý basqarmasynyń bastyǵy Nuralıhan Asanov, Arys qalasynyń ákimi Murat Qadyrbek (beıne baılanys arqyly), Qarýly Kúshterdiń Bas shtaby bastyǵynyń birinshi orynbasary Rýslan Shpekbaev qatysty. «Búgingi tańda jaǵdaı baqylaýda. Sonymen qatar ınfraqurylym 90 paıyzǵa qalpyna keltirildi. Bir jyl muǵdarynda Arystaǵy tótenshe jaǵdaıdyń saldaryn joıý otrıady jumys istep jatyr. Izdeý, ınjenerlik barlaý jáne mınadan tazartý toptary jaqyn mańdaǵy aýyl aımaqtarynyń 300 sharshy shaqyrym aýmaǵyndaǵy egin alqabyn tazartty. Saperlerdiń mobıldi izdestirý toby jergilikti halyqtan kelip túsken 740-tan astam ótinishti qarap, nátıjesinde 4,5 myńnan astam jarylǵysh zat zalalsyzdandyryldy, – dedi A.Satvaldınov. Onyń aıtýynsha, súńgýirler Arys ózeniniń 30 shaqyrymnan astam arnasyn tazartypty. Al jarylys bolǵan aýmaqtyń jalpy aýdany 500 ga-dan asady. Jergilikti ýchaskede jalpy aýdany 130 ga-dan astam jerdiń betinde tazartý jumystary júrgizildi. Saperler 2 myń tonnadan astam oq-dári fragmentin jınap alypty. Sonymen qatar Arystan barlyǵy oq-dárilerdiń 380 myń fragmenti áketilse, sonyń 300 myńynyń jarylyp ketý qaýpi bar kórinedi. Ondaı fragmentterdi joıý úshin Arys qalasynan 50 shaqyrym jerde ornalasqan «Bastarma» polıgony belgilenipti.
Spıkerdiń aıtýynsha, jarylǵysh zattardy urlaý jáne qoldanysqa engizý faktilerin boldyrmaý, sondaı-aq oq-dári fragmentteriniń túrli-tústi synyqtaryn zańsyz satýǵa jol bermeý maqsatynda aldyn alý reıdteri júıeli túrde júrgizilip keledi.
«Tótenshe jaǵdaı saldarynan 7635 úı zardap shekken bolatyn. Sonyń ishinde 480-i jaramsyz dep tanylyp, qaıtadan salynyp, paıdalanýǵa berildi. Jóndeýdi qajet etetin 7155 úıge jóndeý jumystary júrgizilip, halyq ıgiligine paıdalanýǵa berildi. Sonymen qatar mesenat, qoǵam qaıratkeri Bolat О́temuratovtyń qory qala turǵyndaryna qospáterli 50 úıdiń qurylysyn salyp, 100 otbasy baspanamen qamtamasyz etildi. Tótenshe jaǵdaıdan zardap shekken Arys qalasy jáne Aqdala, Dermene, Qojatoǵaı aýyldyq okrýgterine qarasty 8 eldi mekende turatyn 62610 azamatqa 6 mlrd 261 mln teńge ótemaqy tólendi», dedi M.Qadyrbek. Onyń sózine qaraǵanda, Arys qalasy boıynsha tótenshe jaǵdaıdan zardap shekken kásipkerlik nysandardyń sany 467-ni quraǵan. Sonyń ishinde 404 nysannyń ıesine «Meniń Atamekenim» qoǵamdyq qory arqyly 3 mlrd 69 mln teńge kóleminde kásipkerlik nysandaryn qalpyna keltirý jumystary úshin ótemaqy tólendi. 63 kásipkerlik nysan ıesine qorda qarajattyń jetispeýine baılanysty tólemdi aldaǵy ýaqytta berý josparlanýda.
Sonymen qatar Arysta jalpy 66 áleýmettik nysan zardap shekken. Sonyń ishinde balabaqsha, mektep pen sport alańdary bar. Jarylystan keıin 4 nysan jańadan salynypty. 62 nysanǵa kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgen. Oǵan «Samuryq-Qazyna» qory jaýapty bolyp bekitilip, nysandar merziminde tapsyrylǵan.
R.Shpekbaevtyń aıtýynsha, búgingi tańda qalada tótenshe jaǵdaıdyń saldaryn joıý jónindegi jıyntyq jasaq jumysyn jalǵastyrýda. Bir apta buryn jumystardy odan ári júrgizý úshin desanttyq-shabýyldaý áskerleriniń ınjenerlik-saperlik bólimsheleriniń qyzmetshileri keldi.
Spıker bıylǵy negizgi kúsh úsh baǵytqa jumsalatynyn sóz etti. Sonyń alǵashqysy – halyqtyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin qala aýmaǵyn jáne oǵan irgeles eldi mekenderdi 20 shaqyrym radıýsta profılaktıkalyq tekserý júrgizý. Ekinshi baǵyt – qoımanyń ishki aýmaǵyn jarylý qaýpi bar oq-dárilerdiń fragmentterinen tazartý. Jarylys qaýpi bar oq-dárilerdiń fragmentterinen tazartý jónindegi mindetterdi oryndaıtyndardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge erekshe kóńil bólinedi. Úshinshiden kórshi aýmaqta qalǵan ınjenerlik oq-dáriler túgendeletin bolady.
