Ortalyq kommýnıkasııa qyzmetiniń dástúrli sharasyna aınalǵan apta saıyn ótkiziletin baspasóz brıfıngine keshe Jambyl oblysynyń ákimi Qanat Bozymbaev keldi. Ol óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy men memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalardyń júzege asyrylýy, sondaı-aq basqa da ózekti máseleler jóninde baıandady.
Ortalyq kommýnıkasııa qyzmetiniń dástúrli sharasyna aınalǵan apta saıyn ótkiziletin baspasóz brıfıngine keshe Jambyl oblysynyń ákimi Qanat Bozymbaev keldi. Ol óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy men memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalardyń júzege asyrylýy, sondaı-aq basqa da ózekti máseleler jóninde baıandady.
Jambyl oblysynyń ortalyǵy – Taraz qalasy Qazaqstandaǵy eń ejelgi qalalardyń biri bolyp sanalatyny belgili. Sodan da bolar, ol óńirdiń qazaq ádebıeti men mádenıetiniń órlep ósýine qosqan úlesi ushan-teńiz. Sondaı-aq, Jambyldan shyqqan sport sańlaqtary qazaq týyn álemniń talaı jarystarynda tý bıikten jelbiretti. Bularmen birge, Jambyl oblysy sońǵy úsh-tórt jyl kóleminde ekonomıkasy qaryshtap damı bastaǵan óńir.
Oblysta aýyl sharýashylyǵy men jeńil ónerkásip jáne óńdeý salasy qarqyndy damyp keledi. Ásirese, hımııalyq ónim óndirýshi «Qazfosfat» kompanııasy kúkirt qyshqylyn júz paıyz óńdep, óz elimizben qatar alys-jaqyn shetelderge eksporttap jatyr. Dál búgingi kúnde atalǵan kásiporynnyń sary fosfory Eýropa elderine de jóneltilýde. Shyndyǵyn aıtqanda, ákimniń baıandamasynan baıqaǵanymyz, Jambyl óńiri jasampaz isterimen jańǵyrýda.
Negizi «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq tranzıttik avtodáliziniń 495 shaqyrymy Jambyl oblysynyń jerimen ótedi. Sondaı-aq, Amankeldi gazy elimizdiń ońtústik óńirin kógildir otynmen qamtamasyz etip otyr. Osy jyldyń mamyr aıynda, Otan qorǵaýshylar kúni qarsańynda elimizdiń tarıhynda tuńǵysh ret Otar áskerı bazasynda Elbasynyń qatysýymen áskerı sherý uıymdastyrylǵan. Desek te, Jambyl oblysynda sońǵy ýaqytta jer silkinisteri oryn alyp, alapat daýyldar soqqany belgili. Munymen qatar, kórshiles Qyrǵyzstan shekarasynda da keleńsiz oqıǵalar bolyp turdy.
О́tken jyly Jambyl oblysynyń aýmaǵymen quıyndatyp ótken daýyldyń zardabyn birqatar eldi mekendermen birge Qarataý, Jańatas qalalary da tartqany málim. Sol kezde el bolyp jambyldyqtarǵa kómek qolyn sozǵany da este. Dese de, sol kezde jylý qazandyqtary isten shyǵyp, atalǵan eki qala turǵyndary kóp qınalǵan edi. «Eýrazııa» telearnasynyń tilshisi osy jylý qazandyqtarynyń bıylǵy qysqa daıyndyǵy týraly surady. Oblys ákimi atalǵan qalalarda taıaýda ǵana ózi bolyp qaıtqanyn aıtty. Sol kezde jaǵdaımen tolyq tanystym, qazandyqtar da nazarymnan tys qalǵan joq. Dál búgingi kúnde eki qala da qys maýsymyna tolyq daıyn, dep jaýap berdi.
Kelesi saýal transshekaralyq ózen sýlary týraly boldy. Ákimniń sózine qaraǵanda, Jambyl oblysyndaǵy eń túıindi másele osy ózen sýlary eken. О́ńirde ózenderdiń 80 paıyzdan astamynyń bastaýy Qyrǵyz elinde kórinedi. Keıde shálkez minez kórsetetin baýyrlas eldiń keıbir aıyldary sýdy orynsyz sebeppen bógep tastaıdy. Ony ýaqytyly sheship kelemiz. О́tken jyly bizdiń eldiń aýmaǵyndaǵy taýdan bastaý alatyn Bystratok ózenin de on kún boıy baılap otyrdy. Aımaqtyń gýbernatoryna, odan kórshi eldiń premer-mınıstrine habarlasyp, máseleni sheshkenimizshe on kún óte shyqty. «Kóktemniń bir kúni jylǵa azyq» demekshi, kórshilerdiń bul qylyǵynan eginshilerimiz ájeptáýir zardap shekti. Osyny eskerip, Úkimetke usynyspen shyǵyp, óz óńirimizden bastaý alatyn Bystratok ózenin el ishine arnaıy kanalmen ákelý jóninde joba usyndyq. Bul joba Úkimettiń qoldaýyna ıe bolyp, 5,6 mlrd. teńge qarjy bólingeli otyr. Buıyrtsa, osy aıda kanaldy qazý jumystary bastalyp, kelesi jyly el ıgiligine beriledi degen jospar bar. Kanal óz oblysymyzdyń aýmaǵymen ótedi. Nátıjesinde oblystaǵy egis alqaptarynyń kólemi eki esege ulǵaıady. Bireý bilse, bireý bilmes, oblys ákiminiń aıtýyna qaraǵanda, Qyrǵyz eliniń birneshe sý qoımalaryn kúrdeli jáne ortasha jóndeýge Qazaqstan jylda qarajat bólip, kómektesip otyrady eken.
Oblystaǵy turǵyn úı máselesi týraly da suraq qoıyldy. Búgingi kúnde oblysta 49 myń adam jer ýchaskesine kezekte tur eken. Olardyń basym kópshiligi, árıne, oblys ortalyǵy Taraz qalasyna taıaý mańnan jer telimin alǵysy keletinder. Biraq biz jer ýchaskelerin qalaı bolsa solaı berip jatqan joqpyz. Sebebi, ár isti órkenıetti túrde atqarýǵa tyrysamyz. Jekemenshikke de jer telimin bererden buryn, eldi meken oryn tebetin jerge áýeli jol salyp, elektr jelisi men aýyz sý qubyryn tartyp, sodan keıin ǵana jer ýchaskelerin úlestirýdi jón sanap otyrmyz, dedi Q.Bozymbaev.
Osydan úsh-tórt jyl buryn Jambyl oblysynda jasóspirimder jasaıtyn qylmystyń sany da, túri de kóbeıip, onyń dabyly búkil respýblıkaǵa jetken edi. Jýrnalısterdiń biri oblys ákimine osy jóninde saýal qoıdy. Men Jambyl oblysyna ákim bolyp alǵash kelgenimde jasóspirimder jasaıtyn qylmystar kóp bolǵany ras. Oblystyń quqyq qorǵaý organdarymen birlese otyryp, keleńsiz jaǵdaılardy boldyrmaýdyń túrli josparlaryn jasadyq. Oǵan mektep oqytýshylary men ata-analardy da qatystyrdyq. О́zderińiz baıqap júrgendeı, sońǵy ýaqytta bizdiń oblysta jasóspirimder jasaıtyn qylmystar sany jyldan-jylǵa azaıyp keledi. Byltyrdyń ózinde burnaǵy jyldan 23,5 paıyzǵa kemidi, dedi ákim.
Baspasóz maslıhatynda Qyrǵyz elimen kórshilik qarym-qatynas máselesi kóp sóz boldy. Ákim olardyń bárine ornyqty jaýaptar qaıtardy. Qazaqstannyń atalǵan elmen eń uzyn shekarasy Jambyl oblysynyń jerinde ekeni málim. Onyń jalpy uzaqtyǵy 700 shaqyrymnan asady. Men ózim ákim bolyp barǵanda, Premer-Mınıstrdiń tapsyrmasyna oraı, búkil shekara boıymen júrip óttim. Baıqaǵanym, kereksiz, basy artyq ótkizý beketteri kóp eken. Sondaı-aq, aralyqqa tartylǵan tikenekti symdar da syn kótermeıtin. Men olar jóninde sol kezde-aq Úkimetke baıandadym. Qudaıǵa shúkir, búginde basy artyq ótkizý beketteri jabylyp, ortalyqtandyrylǵan ótkizý beketteri órkenıetti jabdyqtarmen tolyq jabdyqtalǵan, dep túıindedi sózin Q.Bozymbaev.
Nurbaı ELMURATOV,
«Egemen Qazaqstan».
