Premer-lıga oıyndarynda stadıondardyń jartysy da tolmaıtyny belgili. Máselen, eń kóp kórermen jınaıdy degen «Aqtóbe» klýbyna 2019 jylǵy premer-lıgada óz alańdaryndaǵy oıyndaryna bir matchta orta eseppen 7280 adam jınalǵan. Kórermenderdiń kelý kórsetkishi boıynsha ekinshi oryndaǵy Qaırattyń óz alańdaryndaǵy oıyndaryna ortasha eseppen bir maýsymda oıyn saıyn 6394 kórermen, Ordabasyǵa 4288 kórermen, Tarazǵa 3973 kórermen, Astanaǵa 3856 kórermen jınalǵan.
Atalǵan alańdardyń jalpy syıymdylyǵyna toqtalar bolsaq, «Aqtóbeniń» stadıony 12 800 adamdyq, Almatydaǵy Ortalyq stadıon 23 804, Shymkenttegi Muńaıtpasov atyndaǵy stadıon 20 000, Tarazdaǵy stadıon 12 525, Astana Arena 30 000 adamdyq ekeni belgili. Joǵarydaǵy sandardy eskersek, eń kóp kórermen baratyn bul bes klýbtyń ishinde tek «Aqtóbeniń» alańy ǵana jartysynan artyq tolady eken. Al Qaırat, Ordabasy, Taraz stadıondary shamamen 25 paıyzǵa ǵana tolsa, elordalyq klýbtyń stadıony tek 13 paıyzǵa ǵana tolady.
Osydan-aq kórermenderdiń kóp jınalmaıtynyn kórýge bolady. Biraq bul shynymen de qazaqtar fýtbol kórgisi kelmeıdi degen sóz be? Fýtbol federasııasynyń Youtube jelisindegi resmı arnasynda 82,4 myń adam jazylǵan eken. Bir qoldanýshy bir oıyndy ǵana tamashalady degenniń ózinde bul ár klýbtyń oıynyn taǵy 7 myńǵa jýyq adam Youtube arqyly tamashalaıdy degen sóz. Bıyl Federasııa Youtube-tegi arnasynda oıynnyń translıasııasyn jasamaıtyn boldy, esesine QazSport arnasy kórsetpek. Alaıda, eki-úsh oıyn qatar bolǵan jaǵdaıda QPL oıyndarynyń jartysynan kóbi kórermenderinen aıyrylady degen sóz.
Federasııa Youtube-tegi translıasııany toqtatqannan keıin oıyndardy ınternet arqyly tamashalaıtyn kórermender endi alańdardy toltyra ma? Translıasııany toqtatý týraly sheshimniń kórermenderdi alańǵa jınaý úshin be, álde QazSportpen kelisimniń bir sharty ma, belgisiz. Bir anyǵy, kórermender alańdy toltyrý úshin birqatar úlken jumystar atqarylýy kerek.
Birinshiden, stadıondardyń sapasy. Kógal men jasandy kógaldyń sapasynan bólek, kórermender otyratyn oryndyqtan bastap stadıondarda úzilis kezinde boı jazatyn ashana men ájethanalardyń zamanǵa saı bolýy óte mańyzdy. Sonymen qatar, keńes odaǵynyń «únemshil» saıasatymen jasalǵan ámbebap stadıondar da kórermenderdiń kóńilinen shyǵa qoımaıdy. Bul – oıyn alańdaryn aınalaı qorshaǵan júgirý alańdary. Kórermen oıyndy barynsha jaqynnan qaraı almasa, qyzyǵýshylyǵy da joǵary bolmaıdy. Múmkin, júgirý alańdaryna arnaıy oryn salý qosymsha qarajatty qajet etetin bolǵandyqtan, stadıon ishine qosa salynýy kerek deýshiler de bar shyǵar. Biraq bul kórermenderdiń stadıonǵa kelý kórsetkishin túsiretini anyq.
Ekinshiden, oıyndardyń ýaqyty. Demalys kúnderi ótkenimen, kóp oıyndar tústen keıin bolatyny belgili. Ásirese ońtústikte jaz aılarynda aýa raıynyń 40 gradýstan asyp ketetin kezderi bolady. Bul kezde oıynshylardyń kún astynda qaqtalyp dop tebýi ońaı emes. Kórermenderdiń de kún astynda otyryp oıyn tamashalaýǵa zaýqy joq. Bul taǵy da stadıon sapasyna kelip tireletin másele. О́ıtkeni kóp stadıonda kórermenderdiń tóbesin kólegeılep turatyn shatyr joq.
Qoryta aıtqanda, osy máselelerdi eskere otyryp stadıondardy zamanaýı standarttarǵa yńǵaıly etip jasatpasa da, oıyndardy keshki ýaqytqa qoısa, fýtbolshylara da, kórermenderge de yńǵaıy bolar edi.
Maǵjan Moldahmet
