QALAMGER QADIRI

“Ár adamnyń janynda ashylmaı jatqan keni bar” degen sózdiń ıesi kim ekendigin, sol kisiniń shyǵarmalaryndaǵy rýhanı tazalyq pen adamgershilik sezimin boıyna darytqan oqyrman qaýym jaqsy biledi. Iá, durys aıtasyz. Bul sózdi qazaqtyń kórnekti jazý­shysy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, “Qurmet” ordeni­niń ıegeri, Qazaqstan jazý­shy­lar Odaǵy Astana fılıalynyń jetekshisi Ákim Tarazı aıtqan edi. Jýyrda, halqymyzdyń abzal azamaty, óz shyǵarmalarymen oqyr­man qaýymnyń júreginen oıyp turyp oryn ala bilgen jazý­shy oqyrmandarymen taǵy da jaqyn­dasa túsýge múmkindik aldy. Buǵan Ult­tyq kitaphanada ashylǵan “Tarazy­nyń eki basyn teń ustaı­tyn Tarazı” atty kórme muryn­dyq bolyp otyr. Búgingi tańda qazaq ádebıetindegi shoqtyǵy bıik tulǵalardyń biri bolyp esepteli­netin Ákim Tarazı kór­mesi­ne óziniń úzeńgiles zamandas­tary, ádebıet aıdynyndaǵy serikteri, dos-jaran­dary, shyǵar­mashylyq ortadaǵy baýyrmal aǵa-inileri men jandary jaısań oqyrmandar kóptep keldi. 33 jasynda alǵashqy “Quı­ryqty juldyz” atty shyǵar­masy­men tanyl­­ǵan jas jazýshy­nyń ataǵy kóp uzamaı eren eńbegi men azamattyq rýhynyń arqasynda  shartarapqa tanyldy. Munyń aıǵaǵy retinde Ákim Tarazıdiń orys, qytaı, aǵyl­shyn, venger jáne fın tilderine aý­da­ryl­ǵan kitaptaryn aıtýǵa bolady. Halyqtyń zor yqylasyna bólengen jazýshy “Tasjarǵan” romanymen tipti daralana tústi. Abaı atyndaǵy memlekettik peda­go­gıka ınstıtýtyn, Máskeý­degi joǵary ssenarıster kýrsyn tamam­daǵan Ákim Tarazıdiń Jam­byl oblysyndaǵy aýyl mektebinde muǵalim bolyp qyzmet atqarǵanyn bireý bilse, bireý bilmeýi múmkin. Budan keıin qazaq baspasózine kóptegen jyldar eńbek sińirgen eline adal azamat kınematografııa salasyna da eleýli iz qaldyrdy. “Qorqaý juldyz”, “Sher”, “Tyr­na, tyrna, tyrnalar”, “Jaza”, “Qııanat”, “Joly bolǵan jigit”, “Mahabbat jyry” sııaqty roman­dar men povesterdiń avtory bolǵan Á.Tarazıdiń biraz fılmderge ssenarııin jazǵany da ózimizge belgili. Sondaı-aq, Ákim aǵanyń eńbegi sińgen “Mustafa Shoqaı”, “Arman-ataman”, “Tulpardyń izi” syndy kınofılmderin de kórer­men qashanda súıip tamashalaıdy. Bunyń syry – talanttyń naǵyz eńbek­qorlyǵynda, adal eńbeginde, oqyr­manǵa degen shynaıy mahabbatynda jatsa kerek. – Jarty ǵasyr boıy halqyn shyǵarmashylyǵymen sýsyndatqan Ákim aǵanyń kitap kórmesiniń tusaýyn keskeli otyrmyz. Jazý­shy­nyń shyǵarmashylyq óresin ózderi­ńiz de jaqsy bilesizder. Qazaq ádebıetine qanshama roman­dar, povester, áńgimeler, drama­týr­gııalyq týyndylar, kıno­ssenarıı­ler berdi. Ýaqyt almassa da, qoǵam almassa da qazaq áde­bıeti­niń mol qazynasyn únemi tolyqtyrýdy kózdedi. Endi jazý­shynyń eńbek­terin qala stý­dent­­teri, joǵary jáne orta bilim berý mekemeleriniń mu­ǵa­­lim­­deri, oqý­shy­lar kórip, tanysa alady. Budan buryn Ábish aǵamyz ben Farıza apamyzdyń mereı­toıy­na arnalǵan bir aılyq kórmemiz ótip edi, búgin­gi kórmeni de osyndaı taǵylymy mol dástúrmen jalǵas­tyrǵaly oty­rmyz”, – dedi Ulttyq kitap­hana­nyń bas dırek­tory Rahym­jan Otarbaev kórmeniń ashylý saltanatynda. Rásim kezinde О́.Baıgeldı, M.Jol­das­bekov, F.Oń­ǵarsynova, T.Ábdik, S.Abdrahmanov sóz sóılep, qalamger qadiri jóninde óz oılaryn ortaǵa saldy. Kórmege jazýshynyń kitap­tary, gazetter men jýrnaldardaǵy Ákim aǵa jónindegi jarııalanym­dar, jazýshynyń jeke muraǵaty­nan alynǵan fotosýretter men kóp­tegen qujattar qoıylǵan. Oqyr­mannyń rýhanı jan-dúnıe­sin baıytatyn bul kórme bir aıǵa deıin jalǵasady. Araı ÚIRENIShBEKQYZY.