Qoǵam • 17 Tamyz, 2020

О́reli jigit órge umtylady

603 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Elimizde memlekettik-jekemenshik áriptestiktiń jemisin aıqyn maqsatty kózdegen memleket te, birlese áreket etýge belin býǵan kásipker de kórip otyr. Alaıda elge berer nesip pen órisi keńir kásipti bıznesmenderdiń basym kópshiligi túsine bermeıdi. Qaltasyn qaǵyp, qarjy quıýdan tartynady. Mundaıda tıimdi jobany táptishtep túsindire biletin bilikti mamannyń jumysy asa mańyzdy. Mundaı bilikti azamattardyń qatarynda «Qazaqstandyq memlekettik-jekemenshik áriptestik ortalyǵy» AQ front-keńsesiniń birinshi vıse-prezıdenti Shynasyl Jeńisuly Ernazar da bar.

О́reli jigit órge umtylady

Shynasyldyń shyqqan bıi­gin oı talqysyna salyp tarazylamas buryn onyń qyzmet etetin salasyna toqtalaıyq. Iаǵnı, memlekettik-jekemenshik áriptestik degenimiz ne? Bul – memlekettik jáne jekemenshik sektordaǵy ınfraqurylymdyq qyzmetter men qoǵamdyq qyz­met­ter kórsetý jobalaryn iske asyrý maqsatyndaǵy ynty­maq­tas­tyq. Bir sózben aıtqanda, qoǵam ıgiligi úshin atqarylatyn jumystardaǵy birlesken, eki­jaq­ty tıimdi qadamdar deýge de bolady.

Odan qorqatyn dáneńe de joq. Jyldar boıy qalyp­tas­qan álemdik tájirıbege zer salsaq, sonyń ózi jetip ja­­tyr. Sebebi memlekettik-jeke­menshik áriptestik uǵymy biz­diń memlekettiń bastamasy emes. Burynnan bar. Bul uǵym áýeli AQSh-ta paıda bolyp, bilim men ǵylymǵa qa­tysty baǵdarlamalardy qar­jy­landyrýǵa baǵyttalǵan edi. Kele-kele atalǵan áriptestiktiń aýqymy keńeıip, qoǵamdyq paıdalaný nysandaryn qarjylaı qoldaý, jalpy, qalany jań­ǵyrtý máselelerinde memleket pen jeke sektor arasyndaǵy yn­ty­maq­tastyq nyǵaıa tústi.

Búginde Qazaqstandaǵy mem­le­kettik-jekemenshik árip­­tes­tik jobalarynyń ne­giz­gi maqsaty eldiń ınfra­qu­ry­ly­myn damytýdy, jeke kapıtaldy tartýdy jáne turǵyndarǵa kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn arttyrýdy kózdeıdi. Osylaısha ekijaqty áriptestik negizinde elimizdiń bilim berý, densaýlyq saqtaý, turǵyn úı-kommýnal­dyq sharýashylyǵy, energetıka jáne kólik salalarynda belgili bir dárejede damý baıqalady. Eń bastysy, bul áriptestiktiń jemisin qa­rapaıym halyq kó­redi degen sóz.

Endeshe, Shynasyl Jeńis­ulynyń qazirgi qyzmeti el ıgi­­ligin arttyrýǵa, halyqtyń jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyt­talǵan dep te aıtýǵa bolady. Alashtyń ardaqtysy Álıhan Bókeıhan «Ultqa qyzmet bi­limnen emes, minezden» deıdi ǵoı. Onyń qa­lyptasýy úshin de qa­jyr­­­ly qaırat, tereńge tamyr tartqan tájirıbe qajet. Shy­nasyldyń boıynda osy qa­sıetterdiń barlyǵy bar. A­lmaty qalasynda dúnıege kelgen bolashaq mamannyń stýdenttik shaǵy sonaý Dýbaı qalasynda ótti. Wollongong ýnıver­sıtetinde qarjy ma­man­­­dyǵy boıynsha bilim aldy. Munymen shektelmegen bilik­ti jas óz Otanyna qaıtyp ke­lip, M.Nárikbaev atyndaǵy QazGZÝ ýnıversıtetinde MVA baǵdarlamasyn ıgerdi. Oqýyn oıdaǵydaı aıaqtaǵan soń alǵashqy eńbek jolyn «Qa­zaq­standyq memlekettik-jeke­menshik áriptestik orta­ly­ǵy» AQ-ta bastady.

– Meniń qyzmet órisimniń negizin ekonomıkanyń bilim berý, densaýlyq saqtaý, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, jańǵyrmaly energııa kózderi, tabıǵat resýrstaryn paıdalaný jáne qorǵaý, sport, transport jáne basqa da salalardaǵy memlekettik-jekemenshik árip­tes­tik jobalaryn iske asyrý jáne memlekettik-jekemenshik áriptestikti damytý strategııa­syn taldaýdy qamtıtyn zertteý jáne konsaltıng qurady. Sonymen qatar jumys barysynda memlekettik-jekemenshik áriptestik salasyndaǵy mamandar úshin túrli semınarlar men vebınarlar ótkizý, otandyq, sheteldik seriktestermen jumys isteý de meniń qyzmet babyma kirdi, – deıdi Sh.Ernazar.

Jasy otyzǵa da tolmaǵan jas maman «Qazaqstandyq mem­lekettik-jekemenshik árip­tes­­tik ortalyǵynda» ǵana emes, «Qaz­poshta» AQ-ta ju­mys istep úl­geripti. Onda Sh.Jeńisulynyń mindetine kom­­panııanyń damý strategııa­syn ázirleý jáne jú­zege asyrý, ınvestısııalyq jobalardy baǵalaý, jyldyq jáne qar­jy­­lyq esepteme daıyndaý, sondaı-aq jekeshelendirý jáne kor­poratıvti basqarýǵa ba­ı­­lanys­ty máselelerdi she­shý kirdi.

Búgingi tańda keıipkerimiz joǵaryda atalǵan «Qazaqs­tan­dyq memlekettik-jekemenshik ár­ip­testik ortalyǵy» AQ front-keńsesiniń birinshi vıse-prezıdenti laýazymyn abyroımen atqaryp otyr. Osy ortalyqta júrip, eńbekqorlyǵy men bilimdiliginiń, tájirı­besiniń arqasynda qyzmettik baspaldaqtyń barlyq satysyn basyp ótti deýge bolady. Endigi kúni atalǵan ortalyqtaǵy front-keńseniń jumysyna, sondaı-aq jergilikti memlekettik-jeke­men­shik áriptestik jobalaryna konsýltatıvtik qoldaý, mem­leket­tik-jekemenshik áriptestik máseleleri boıynsha zertteý júrgizý, keńes berý jáne bıznes sektory men memlekettik organdarmen qarym-qatynas ornatý jumys­ta­ryna jetekshilik etip keledi. Talaby taýdaı jas ma­man­nyń eńbegi eskerýsiz qal­­ǵan joq. El ekonomıkasyna qosqan eleýli úlesi úshin 2016 jyly Ulttyq ekonomıka mı­nıs­triniń maqtaý gramotasyn aldy.

Qajyr-qaıratyna sengen azamat byltyr Memleket basshysy Qasym-Jomart To­qaev­­tyń bastamasymen qolǵa alyn­­ǵan Prezıdenttik jastar kadrlyq rezervine enýdi oılaıdy.

– Bul joba týraly alǵash ret jańalyqtardan estidim. Onda el Prezıdenti joǵary saıa­sı laýazymdarǵa taǵaıyndaý úshin talantty jastardyń arasynda irikteý júrgiziletinin aıtty. Bul jobadan men kásibı ósý men áleýetimdi júzege asyrý múmkindigin kórdim. Saıys tártibi aıtarlyqtaı kúrdeli jáne ashyq boldy. Ár kezeńniń qorytyndysy buqaralyq aqpa­rat quraldarynda jarııa­landy. Saıystyń rásim­de­ri qatysýshylardyń túr­li quzy­re­tin anyqtaýǵa baǵyt­tal­dy. Máselen, mátin jáne sandar­men jumys isteý, jobany ázirlep, usyna bilý, adamdarmen jumys isteý, kóshbasshylyq qa­sıeti jáne taǵy basqa, – deı­d­i Prezıdenttik jastar kadr rezer­vine qabyldanǵan azamat.

Onyń aıtýynsha, bul joba­nyń basty mańyzdylyǵy onyń merıtokratııa qaǵı­da­­laryn to­lyq asha alýynda. Iаǵnı, joǵary laýazym men múm­kin­dikterge jaqsy da­ıyn­dy­ǵy bar, laıyqty mamandar ıe bolady. Ár adamǵa óz-ózin kór­setip, óziniń áleýetin iske asy­rý­ǵa múmkindik beredi. Keıin bul bastamanyń kóptegen talantty jastardy memlekettik qyzmetke tartýǵa senimdi serpin bolatynyna senedi.

– О́z basym qatań irikteý tárti­binen ótip, mańyzdy táji­rı­­be jınaqtaı aldym. Al­dym­da kóp múmkindik baryn sezindim. Joba barysynda memlekettik-jekemenshik árip­testiktiń múmkindikterin kór­settim. Tıisinshe, qazirgi laýa­zymym meniń osy baǵytta ju­mysymdy jalǵastyrýǵa múm­kin­dik beredi. Osy joba arqyly laýazymym da joǵarylady. Aldaǵy maqsatym – tartylǵan ınvestısııalardyń kólemin ulǵaı­typ, memlekettik-jeke­men­shik áriptestik salasynda jumy­symdy odan ári jal­ǵas­ty­rý, – deıdi Sh.Ernazar.

Qaı memlekettiń bolsyn damý dańǵylyn daralaı­tyn faktor syrtqy jáne ishki saıasattan buryn, aldymen qarqyndy ekonomıkaǵa, kásipkerlik pen ınvestısııaǵa táýeldi. Bul qa­ǵı­da­ny bir kezderi sosıa­lızm­niń shekpeninen shyqqan Qazaq eli de ustanady. Ustanbasqa ózge amal da joq. Naryqtyq ekonomıkada «nan tabýdyń» óz erejesi bar. Sondyqtan naryqtyń narqyn biletin, óz isiniń «jiligin shaǵyp, maıyn ishe alatyn» bilimdi jastarǵa únemi joǵary suranys bolady. Endeshe, Memleket bas­shysynyń tapsyrmasy ne­gi­zin­de qolǵa alynǵan Pre­zı­dent­tik jastar kadrlyq re­zer­vi Shynasyldy da shyńǵa shy­ǵa­ra­dy. Shynasyldaı azamattarmen birge eldiń ekonomıkasy da, áleýeti de artady degen senimdemiz.