Elbasy Aqjaıyqqa eki kúndik saparynyń qorytyndysy boıynsha osyndaı túıin jasady
Elimizde iske asyrylyp jatqan ekonomıkalyq jańǵyrýlar men ózgerister, túptep kelgende, azamattardyń áleýmettik-turmystyq deńgeıin kóterýge, ómir sapasyn jaqsartýǵa qyzmet jasaýǵa tıis. Osyndaı oń nyshandar el óńirlerinen de anyq baıqalady. Sonyń biri respýblıkamyzdyń batystaǵy qaqpasy – Oral óńiri.
Elbasy Aqjaıyqqa eki kúndik saparynyń qorytyndysy boıynsha osyndaı túıin jasady
Elimizde iske asyrylyp jatqan ekonomıkalyq jańǵyrýlar men ózgerister, túptep kelgende, azamattardyń áleýmettik-turmystyq deńgeıin kóterýge, ómir sapasyn jaqsartýǵa qyzmet jasaýǵa tıis. Osyndaı oń nyshandar el óńirlerinen de anyq baıqalady. Sonyń biri respýblıkamyzdyń batystaǵy qaqpasy – Oral óńiri.
Eýrazııalyq endikke kiretin, tutastaı memleketimiz úshin geosaıası máni men mańyzy joǵary shekaralas aımaqtyń búgingi tynys-tirshiligi qandaı? Aǵa urpaq pen búgingi býyn arasyndaǵy sabaqtastyq óńirdiń odan ári órkendeýine nendeı yqpaly men ıgi áserin tıgizip otyr? Osynaý kókeıkesti máselelerdi ekinshi nemese úshinshi kezektegi is dep keıinge ysyryp tastaı alamyz ba? Árıne, ysyryp tastaı almaımyz.
Dál solaı bolǵandyqtan da Prezıdent Nursultan Nazarbaev Aqjaıyqqa saparynyń ekinshi kúni qazaqstandyq qoǵamnyń bıik álemdik ólshemder deńgeıinde qalyptasýyna septigin tıgize alatyn qundylyqtar men rýhanı máselelerge nazar aýdardy desek, qatelese qoımaımyz. Rýhanııat áleminiń tamyry da, tabıǵaty da meılinshe tereńde. Búgingi Qazaqstan memlekettiligi jaǵdaıynda bul, birinshiden, ótken tarıhymyzdy qasterleý, aǵa býyn ókilderine qurmet kórsetý, olardyń ómirlik tájirıbelerin egemendi el múddesine oraılastyra, yńǵaılastyra paıdalana bilý bolsa kerek.
Elbasynyń Jaıyq ózeniniń jaǵalaýynda qurylysy aıaqtalǵan saıabaqtyń janynda batysqazaqstandyq ardagerlermen kezdesip oı-pikir almasýǵa ýaqyt tabýy – kishilik pen kisiliktiń basty kórinisindeı áser qaldyrdy. Osy bir sátte biz halqymyzdyń: «Ulyq bolsań, kishik bol», degen qaǵıdasy tup-týra Nursultan Ábishulyna aıtylǵandaı asqaq ta adamı sezim aýanyn bastan keshtik.
Memleket basshysynyń aǵa urpaq ókilderinen jasyratyn eshqandaı syry bolǵan emes. Bul joly da Elbasy olarǵa egemen elimizde atqarylyp jatqan ulan-asyr ister týraly baıandap berdi. Bizdiń qoǵamnyń artyqshylyǵy – onyń izgiliginde. Adamdarǵa turaqty qamqorlyq jasalyp, únemi iltıpat bildirilip turýynda. Osyndaı adamı izgi nıettegi júıeli jumystar kórinisteri Aqjaıyqta da mol ekenine kózim jetip otyr. Eń bastysy – bul aımaqtyń tatý-tátti tirligi men berekeli birligi rızashylyq sezimin týǵyzady. Bul – bizdiń barlyq jeńisterimiz ben tabystarymyzdyń bastaýy. Mundaı jarasymdy qarym-qatynasty ornyqtyrýda ózderińizdiń qosqan eńbekterińiz qomaqty dep esepteımin, dedi Elbasy batysqazaqstandyq soǵys jáne eńbek ardagerlerimen kezdesý sátinde.
О́z kezeginde samaılaryn aq qyraý shalǵan, óńirdiń órkendeýi men damýy úshin bar kúsh-qaırattaryn sarp etken qazynaly qarııalar da ózderiniń Elbasyna degen júrekjardy lebizderin irkip qalǵan joq.
– Nursultan Ábishuly, biz Sizdiń qaı kezde de áriden oılap, tereńnen tolǵap, keńinen pishetin qasıetińizdi maqtan tutamyz. Bárimizdiń ortaq mekenimiz – Qazaqstannyń bolashaǵyna kem degende aldaǵy 40-50 jyldyń bıigi men bederinen kóz tastap, naqty strategııalyq mindetterdi aıqyndap bergenińizge súısinemiz. Eń bastysy – Siz úlkendi syılap, oǵan qashan da sheksiz qurmet kórsete bilesiz. Tutastaı el azamattary aldyndaǵy paryzyńyz ben qaryzyńyzdy umytpaı, el-jurtpen emen-jarqyn júzdesýge ýaqyt taýyp otyrasyz. Dál osy sáttegi Siz ben bizdiń únqatysýymyz da aldyńǵy pikirimniń dáleli. Eldiń baǵy men bolashaǵy úshin qashan da aman-saý júrińiz. Ǵumyr jasyńyz uzaq bolsyn, – dedi Elbasymen kezdesý sátinde esimi elge eleýli aqsaqal, soǵys jáne eńbek ardageri Ivan Gapıch.
Kezdesýge qatysýshylar, sondaı-aq, Memleket basshysynyń hal-jaǵdaıyna qyzyǵýshylyq tanytyp, kóńil kúıi týraly suraǵan edi. Oǵan Nursultan Nazarbaev jymııa turyp bylaı dep jaýap qaıtardy: Bul barlyq birinshi basshylardyń, barlyq prezıdentterdiń basyndaǵy jaǵdaı – adamdarǵa qashanda memleket basshylarynyń hal-jaǵdaıyn, densaýlyǵy qandaı ekenin bilý qyzyq kórinedi.
Nursultan Nazarbaev atap kórsetkendeı, qudaıǵa shúkir, ózinde bári durys.
– Halyq meni 2016 jyldyń jeltoqsanyna deıin saılady, sol kezge deıin jumys isteımiz, odan ári ne bolatynyn kóre jatarmyz, – dedi Prezıdent.
Búginde Oral qalasynyń Jaıyq ózeni jaǵalaýyndaǵy «Jeńis alańy» tusy adam tanymastaı ózgergen. Onyń burynǵy qalalyq jaǵajaı jaǵyndaǵy bóliginde qurylysy aıaqtalyp kele jatqan demalys saıabaǵy munda turǵyndardyń erkin de alańsyz demalýy úshin taǵy bir aıryqsha nysannyń tusaýy kesilgeli turǵanynan habar beredi. Qaıtalanbas keskin-kelbeti bar bul tamasha demalys orny qurylysyn Haıdar Qoshanov basqaratyn «Bolashaq» JShS-niń qurylysshylary júrgizgen. Bıylǵy kóktemde osy «saqaldy» qurylys jóninde gazetimizde «Bastaldy da tastaldy» degen syn maqala da jarııalanǵanyn aıta ketýdiń oraıy kelip tur. Bul rette oryndy synǵa der kezinde qulaq asqan qala, oblys ákimderiniń parasattylyǵyna tántimiz.
Aıtaıyn degenimiz, osyndaı kóńildi kókke, qııaldy qııaǵa shaptyrýǵa áserin tıgize alatyn erekshe múıiste Oral qalasynyń ákimi Altaı Kólginov Prezıdent Nursultan Nazarbaevqa batys qaqpanyń taıaýdaǵy taktıkasy men alystaǵy strategııasy jóninde baıandap berdi. Atap aıtqanda, 2030 jyldarǵa qaraı Oral qalasynyń turǵyndary 500 myńǵa jetedi dep kútilýde. Sondyqtan ortalyq kóshelerdegi búgingi ákimshilik ǵımarattardy qalanyń bos, shetki aımaqtaryna qaraı aýystyrýǵa týra keledi. Qazirdiń ózinde Oralda turǵyndardy jumyspen qamtýdyń keń aýqymdy baǵdarlamasy jasalýda, dedi qala basshysy Nursultan Ábishulyna.
Batys qaqpany kórkeıtý men odan ári damytý jónindegi usynystar men tilekter Elbasy tarapynan qoldaý tapty.
Búginde elimizde Memleket basshysy belgilep bergen «Qoljetimdi baspana-2020» baǵdarlamasyna sáıkes respýblıka óńirlerinde jańa qurylys alańdary órken jaıyp keledi. Baspasózde buǵan deıin habarlanǵanyndaı, Oral óńirinde Otanymyzda balamasy joq jas otbasylarǵa arnalǵan turǵyn úı jobasy júzege asýda. Ony oblys ortalyǵyndaǵy «Aqjaıyq-Jas otaý» JShS júrgizýde. Elbasy Batys Qazaqstan oblysyna saparynyń ekinshi kúni osynaý bıýdjettik-ınvestısııalyq jobanyń jaı-kúıimen tanysty. Bul jóninde Memleket basshysyna atalǵan qurylym dırektorynyń orynbasary Aınur Medeýova baıandap berdi.
Máseleniń mánisi mynada. Jas otbasylarǵa arnalǵan turǵyn úı qurylysyna qajetti qarajat oblystyq bıýdjetten bólinedi. Osy úıden páter alýǵa ótinish bergen jas otbasylar úsh jyl ýaqyt aralyǵynda baspananyń jalpy qunynyń 50 paıyzyn tóleýge tıis. Al qalǵan 50 paıyzyn óteý úshin olarǵa jeńildetilgen nesıe berilmek. Bir eskeretin jaıt – páter alýdan úmitker jastardyń belgili bir jumys orny bolýy qajet. Oral qalasynda mundaı tuńǵysh úıdiń qurylysy 2008 jyldyń tamyzynda aıaqtalǵan. Budan keıingi kezektegi turǵyzylatyn turǵyn úılerge alǵashqy páterlerdi satýdan túsken qaıtarymdy qarajat jumsalatyny – «Jas otaý» jobasynyń basty ereksheligi.
Jaıyq jastary óz óńirindegi atalǵan jobanyń ókil ákesi Elbasynyń ózi dep esepteıdi. Bulaı bolatyn jóni de bar. Eger, jas otbasylarǵa arnalyp turǵyzylǵan alǵashqy úıdiń lentasyn joǵaryda aıtylǵandaı, osydan bes jyl buryn Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń ózi qıǵan bolsa, osylaı demegende ne deýge bolady. Qazir bul úıdiń turǵyndary qaryzdarynan tolyq qutylǵan. Sóıtip, páterler ózderiniń menshigine basybaıly kóshken.
Jas otbasylarǵa arnalǵan syńǵyrlaǵan jańa 108 páterlik úıdiń birine kirip tanysyp shyqqan soń, Elbasy osy jerge jınalǵan turǵyndarǵa Qazaqstandaǵy qoljetimdi baspananyń búgingi jaı-kúıi týraly aıtyp berdi. Iаǵnı, Memleket basshysy atap kórsetkendeı, búginde elimizde jalǵa beriletin úılerge suranys ósip keledi. Sonymen birge, qazaqstandyqtar arasynda jeke menshik úı salý úrdisi de arta túsýde. Buǵan «Turǵynúıjınaqbanki» AQ arqyly turǵyndarǵa nesıe berý tutqasy paıdalanylýda. Buǵan qosa, sońǵy jyldary myńdaǵan qazaqstandyqtar turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq júıesi arqyly óz úıleri men páterlerin jańǵyrtýǵa qol jetkizýde. Onyń kólemi 7-8 mıllıon sharshy metrdi quraıdy, dedi budan ári Elbasy.
– Meniń Batys Qazaqstan oblysyna saparym aıaqtaldy. Endi men Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń otyrysyna qatysý úshin Mınskige ushyp baramyn. Reseı Federasııasynyń birqatar óńirimen shekaralas jatqan Batys Qazaqstan oblysy úshin ıntegrasııa máselesi ózekti bolyp sanalady. Oblys turǵyndary ózara saýdany jandandyrýdy, adamdar men kapıtaldyń erkin qozǵalysyn qamtıtyn ózderi úshin tıimdi máselelerdi tikeleı sezinedi. Búgingi jaǵdaıda ekonomıkalyq ıntegrasııanyń obektıvti qajettilik ekenin taǵy da qaıtalaımyn, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Memleket basshysy ıntegrasııalyq úderister qazirdiń ózinde turaqty ósim kórsetip otyrǵan oblys damýynyń qosymsha faktory ekenin jetkizdi.
– Keıbir kórsetkishter jóninen oblys respýblıkadaǵy jetekshi óńirler arasynda keledi. Mektepke deıingi jáne orta bilim berý salasynda jaqsy kórsetkishter qamtamasyz etilgen. Áleýmettik nysandar, joldar salynýda, gazdandyrý jumysy júrgizilýde. Osynyń bári oblysta laıyqty jumystar jasalyp jatqanyn bildiredi. Sonymen qatar, men atap ótken kemshilikter de bar. Olardy túzetý kerek. О́ńirdiń turǵyndaryna men shyn júrekten tabys jáne baq-bereke tileımin, – dedi Nursultan Nazarbaev saparynyń qorytyndysynda.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan».
Batys Qazaqstan oblysy.
-----------------------------------------
Sýretterdi túsirgender
S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.
