Taý kótergen Tolaǵaı, alyp deneli Taýsoǵar týraly ertegilerdi bala kúnnen oqyp óstik qoı. Solarǵa eliktedik te. Tabanymyzdy jerge tirep turyp, bizdiń de ushar basy bulttan ary asatyn quz-jartasty túp-tamyrymen qoparyp alǵymyz keletin. Eseıe kele álgi Tolaǵaıymyz ben Taýsoǵarymyzdyń tek ertegidegi keıipker ekenin túsinip, bala-qııaldan bas tarttyq. Bas tartýyn tartqanymyzben, qara kúsh ıelerine degen qurmetimiz bir eli kemigen joq. Teledıdarǵa telmirip, sporttyq jarystardy baqylaımyz. Taǵy sol ádet...
...Taǵy da «ne bel ketedi, ne belbeý ketedi». Áıteýir, sharshy alańǵa shyǵyp bara jatqan aýyr atletti kórsem, júzinen únemi osy oıdy ańǵaramyn. Nartáýekel. Áne, magnezııa untaǵyna qolyn batyryp, boıdaǵy qobaljýyn tereń tynys alyp tarqatyp tur. Mine, ziltemirdi yrqyna kóndirgisi kelgendeı syǵymdaı ustap, sál aıaldaǵan boldy. Ekrannyń bergi jaǵynda demimizdi ishke tartyp, siltideı tynyp biz otyrmyz. Ol bolsa moıyn tamyry bileýlenip, bulshyq eti shıyrshyq atqan qalpy «áýp» dep bir yshqyndy da, álgi ziltemirdi tóbesinen asyryp kótere saldy. Sonda deımiz-aý, qarapaıym kórermen retinde bizdiń ózimiz bulaı qobaljysaq, tókken teri men etken eńbegi shákirtiniń bir silke, bolmasa bir julqa kóterýimen baılanysqan jattyqtyrýshysy qalaı qobaljydy deseńizshi. Ony ómir boıy sezinbeı ótetin shyǵarmyz. Bir sezinse ony jattyqtyrýshysy ǵana sezinedi. Bir túsinse ony Ivan Snegýrov qana túsinedi.
Keıipkerimiz ómir jolyn birden jattyqtyrýshy bolyp bastaǵan joq. Qaraǵandy oblysyna qarasty Shahtınsk qalasynda kindigi kesilgen azamat E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy Memlekettik ýnıversıtetin Deneshynyqtyrý jáne sport mamandyǵy boıynsha támamdap, 2002 jyldan bastap aýyr atletıkamen aınalysa bastady. Kóp kúttirmeı oń nátıjelerge qol jetkizip, birneshe márte oblystyq, respýblıkalyq chempıonattardyń jeńimpazy, júldegeri atanady. Osylaısha aýyr atletıkamen shuǵyldana bastaǵanyna úsh jyl óter-ótpesten talapty sportshy «Qazaqstan Respýblıkasynyń sport sheberi» ataǵyn ıelendi.
– Túsimde ylǵı da Olımpıada oıyndarynda óner kórsetip jatýshy edim. Alaıda Qudaı maǵan ózge jol ázirlepti. Birde halyqaralyq jarysqa daıyndalyp jatyp, tizemdi aýyr jaraqattap aldym. Sonyń kesirinen sporttyq mansabymnan, armandarym men murattarymnan bas tartýyma týra keldi. Men úshin bul jaraqat asa aýyr soqqy boldy. Qatty kúızeldim. Taýym shaǵyldy. Ony qur tilmen aıtyp jetkizý de múmkin emes. Osylaısha aldymdaǵy bir «esik» jabylǵanymen, men oılamaǵan ekinshi «esik» ashyldy. Jattyqtyrýshy bolýǵa, ózim jete almaǵan bıikke shákirtterimdi jetkizýge bel býdym, – deıdi I.Snegýrov.
Bul jolǵa jas sańlaq 2009 jyly tústi. Alǵashqy eńbek jolyn Qazaqstandaǵy kenshiler astanasy sanalatyn Qaraǵandy qalasyndaǵy «Shahter» stadıonynyń aýyr atletıka zalynda bastady. Taban et, mańdaı teriniń arqasynda 5 – halyqaralyq dárejedegi sport sheberin, 10 – Qazaqstan Respýblıkasynyń sport sheberin, 14 – sport sheberine úmitkerdi baptap shyǵardy. Shákirtteriniń arasynda halyqaralyq, respýblıkalyq saıystardyń, Azııa oıyndarynyń jeńimpazdary men júldegerleri, túrli kýboktardyń ıegerleri bar. Tájirıbeli mamannyń osy eńbegi eskerýsiz qalǵan joq. Eki jyl buryn «Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy» ataǵyn aldy.
– О́zimdi aýyr atletıkaǵa kezdeısoq kelgen adam retinde sanamaımyn. Sebebi men shahter-ziltemirshilerdiń otbasynda ósken adammyn. Atam Nıkolaı Snegýrov bir kezderi táp-táýir sportshy da, keıin tájirıbeli jattyqtyrýshy da bola bilgen edi. Atam jattyqtyrǵan sportshylardyń qatarynda Olımpıada chempıony, álemniń rekord ornatýshysy Vıktor Mazın de bar. Ákem de búkilálemdik oıyndardyń júldegerlerin tárbıeleı aldy. Sporttyq mansabymdy támamdaǵan soń jattyqtyrýshy bolam dep sheshim qabyldaýymnyń bir syry – osy. Atam men ákemniń jolyn jalǵaǵym keldi. Sportshyny jattyqtyrýdyń ózindik ádis-tásilimdi oılap shyǵardym. Qytaı, Bolgarııa, Túrkııa elderinde bolyp, tájirıbe jınaqtadym, – deıdi jas jattyqtyrýshy.
Onyń aıtýynsha, atasy Nıkolaıdyń tásilin áý bastan óziniń jattyqtyrý ádisiniń ózegi etip alypty. Baıqasa qatelespegen sekildi. Birte-birte shákirtteri de nátıje kórsete bastaıdy. Qolynan is keletinin anyq sezingen soń, Ivan da qarap qalmaıdy. Bir emes, eki Olımpıada chempıonyn tárbıelep, atasynyń baǵyndyrǵan bıigin asyp túskisi keledi. Biraq shákirt tárbıeleý degenińiz qaıdan ońaı bolsyn.
– Eger sportshy aldyma bala jastan keletin bolsa, tıisinshe onymen barynsha kóp ýaqyt ótkizýge tyrysamyn. Sebebi talapty jastarǵa únemi kóńil bólý qajet. Sportqa, salamatty ómir saltyn ustanýǵa baýlımyn. Olardy nazardan tys qaldyrýǵa bolmaıdy. Ziltemir kóterýden buryn, adamgershilik qasıetterge, meıirimdilik pen súıispenshilikke tárbıeleımin. Naǵyz dostyqtyń ne ekenin qulaǵyna quıýǵa tyrysamyn. О́ıtkeni bolashaq chempıondar qara kúshtiń de qadirin bilýge tıis. Ony ońdy-soldy jumsaı berýge bolmaıdy. Ásirese jattyǵý alańynan tys jerde kúsh kórsetýlerin qalamaımyn. О́zińe qalaı jaýap beretin bolsań, boıdaǵy qýat-kúshińe de solaı saqtyqpen qaraý qajet. Jaýapkershiliktiń júgi degen bolady. Shákirtterim sony uǵynsa talaı asýdy baǵyndyratynyna senimdimin, – deıdi qaraǵandylyq azamat.
Búginde bir aımaqtyń aldyńǵy qatarly aýyr atletterin tárbıelep júrgen joǵary dárejeli jattyqtyrýshy Qaraǵandydaǵy oblystyq mamandandyrylǵan balalar men jasóspirimder sport mektebinde aǵa jattyqtyrýshy bolyp eńbek etedi. Qos búldirshinniń ákesi. Áıeli Nına – orys, ózi nemis ultynyń ókili. Alǵa qoıǵan aıqyn maqsaty, taý qoparar talaby bar azamattyń qasynda jemis pen jeńis únemi qatar júredi eken. Oǵan ótken jyly kóz jetkizdik. Byltyr I.Snegýrov respýblıkalyq «Qazaqstandaǵy 100 jańa esim» jobasynyń jeńimpazy atandy. Ol da kútpegen oqıǵa bolypty.
– Jobaǵa qujattarymdy oblystyq mamandandyrylǵan balalar men jasóspirimder sport mektebi dırektorynyń orynbasary Indıra Rysbekova jiberdi. Alǵashynda jeńimpaz atanamyn dep oılaǵan da joqpyn. Tipti umytyp ta ketippin. Bir kúni uıaly telefonyma qońyraý shalyp, uıymdastyrýshylar tarapy meniń jeńimpaz retinde tanylǵanymdy habarlady. Qatty qýandym. Eńbegiń elenip jatsa qalaı qýanbaısyń? Birden Indıra Rysbekovaǵa habarlasyp, alǵysymdy bildirdim. Sebebi bul jobanyń bereri mol ekenine senimdimin. Ádette jurt jeńiske jetken sportshyny ǵana tanyp, oǵan tálim-tárbıe bergen jattyqtyrýshysyn tanymaı jatady ǵoı. Oǵan qynjylyp turǵan joqpyn. Aıtaıyn degenim, osy joba arqyly jastar sportqa umtylyp, jattyǵý alańyna kóptep kelse eken, – deıdi joba jeńimpazy.
...Úmit – úzilmeıdi, kúdik – seıilmeıdi. Jalpaq qara qaıys beldikpen belin býyp, jarys jolyna shyqqan qaı sportshy bolsyn qobaljıdy ǵoı. Qol dirildeıdi, júrek soǵysynan jańylady. Beli kete me, joq álgi jalpaq qara belbeýi kete me degen alańdaýshylyq osyndaı bolsa kerek-ti. Tek taqym qysyp turǵan tájirıbeli jattyqtyrýshy ǵana beldiń de, belbeýdiń de ketýine jol bermeıdi. Shákirtiniń bar múmkindigin bes saýsaqtaı biledi ol. Senbeseńiz júzdegen jattyqtyrýshymen júzdesip kórińiz. Bolmasa, bir ǵana Ivan Snegýrovpen tildesip kórińiz...
