Is-shara gıbrıdti formatta ótti. Vebınar moderatorlary – Qazaqstannyń Ulybrıtanııadaǵy Elshisi Erlan Ydyrysov jáne London ýnıversıtetiniń Halyqaralyq zertteýler jáne dıplomatııa ortalyǵynyń dırektory Den Plesh – Qazaqstannyń Ulybrıtanııadaǵy Elshiliginiń ǵımaratynan qatyssa, álemniń túkpir-túkpirinen bedeldi spıkerler onlaın túrde qatysty.
Covid-19 pandemııasy ártúrli elderdiń saıası júıeleri úshin ǵana emes, kópjaqty yntymaqtastyq júıesi úshin de úlken synaq boldy. Osy rette ıadrolyq qarýdy taratpaý jáne qarýsyzdaný sııaqty jahandyq problemalar halyqaralyq kún tártibinen túspeı keledi.
Is-sharada QR Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Erjan Ashyqbaev pikir bildirdi. Ol alǵysózinde Qazaqstannyń álemdegi kólemi boıynsha tórtinshi ıadrolyq arsenaldan óz erkimen bas tartyp, Semeı ıadrolyq polıgonyn jaýyp, búkil álemge jahandyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti saqtaýǵa jaýapty jáne batyl kózqarastyń úlgisin kórsete bilgenin atap ótti.
Ol sondaı-aq Covid-19-ǵa baılanysty halyqaralyq ózara is-qımylda bolǵan ózgeristerdi jáne ıadrolyq qarýsyzdaný salasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý boıynsha ujymdyq kúsh-jigerdiń artyp kele jatqan mańyzdylyǵyna toqtady.
«Qarýsyzdaný salasyndaǵy jaǵdaı óte qıyn. О́kinishke oraı, ıadrolyq jáne ıadrolyq emes qaýymdastyqtar arasyndaǵy alshaqtyq artyp keledi. Biz mindetti túrde halyqaralyq qatynastar sheńberinde saıası senim men júıeli dıalogqa qaıta oralýymyz kerek. Osyǵan baılanysty barlyq ıadrolyq derjavalar adamzatty ıadrolyq apattan qutqarý turǵysynda jaýapkershilikti sezinýi kerek», – dep atap ótti E.Ashyqbaev.
Vebınardyń basty qonaǵy halyqaralyq ıadrolyq qarýdy taratpaý salasyndaǵy basty aktorlardyń biri, Iаdrolyq synaqtarǵa jan-jaqty tyıym salý týraly shart uıymynyń atqarýshy hatshysy Lassına Zerbo boldy. Ol Qazaqstannyń álemdegi ıadrolyq synaqtardy tolyq toqtatýdyń bastamashysy jáne jaqtaýshysy retindegi rólin erekshe atap ótti.
«Qazirgi zamanda buryn-sońdy bolmaǵan jahandyq pandemııa jaǵdaıynda da biz Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyl kúnin atap ótýdi jalǵastyrýdamyz. Bul máseleniń áli ońynan sheshilmegenin eske salady», – dep atap ótti ol, pandemııa halyqaralyq arenada mýltılateralızmniń odan ári qarqyndy damýy úshin betburys bolady degen úmitin bildirip.
Brıtan Parlamenti Lordtar palatasynyń múshesi jáne Jahandyq qaýipsizdik jáne ıadrolyq qarýdy taratpaý jónindegi búkil partııalyq parlamenttik toptyń teń tóraǵasy Lord Devıd Henneı ıadrolyq qarýsyzdaný jolyndaǵy alǵashqy qadam – strategııalyq turaqtylyq jáne ıadrolyq qaýipti tómendetý týraly ıadrolyq qarýy bar «bes el» arasyndaǵy baıypty dıalog bolýy múmkin ekendigin atap ótti.
Ulybrıtanııa Úkimetiniń atynan Jenevadaǵy Qarýsyzdaný jónindegi konferensııadaǵy Birikken Koroldiktiń Turaqty ókili Eıdan Lıddl sóz sóıledi. Ol jahandyq syn-qaterlerdi eńserý úshin birlesip kúsh-jiger tanytýdyń qajettigin atap ótti, sondaı-aq osy istegi ǵylymı saraptamalyq bilimniń mańyzdylyǵyna toqtady.
Vatıkan ókili, Adamnyń jan-jaqty damýyna yqpal etetin Dıkasterııanyń jetekshi qyzmetkeri Alessıo Pekorarıo Rım papasynyń beıbitshilikte ómir súrýge jáne halyqaralyq dıplomatııany damytýǵa shaqyrýy týraly sózderin eske saldy.
Iаdrolyq qarýsyzdaný jónindegi halyqaralyq naýqannyń bas hatshysy Keıt Hadson óz kezeginde álemdik qaýymdastyq túpkilikti qarýsyzdaný úshin kóp kúsh jumsaı alatyndyǵyn jáne odan ári áreket etýi kerektigin jáne BUU Bas hatshysynyń maıdandy toqtatýǵa shaqyrý bastamasy halyqaralyq kóshbasshylardyń odan ári jumys isteýi úshin mańyzdy baǵdarǵa aınalǵanyn atap ótti.
Vebınarda 1955 jyly Londonda jarııalanǵan jáne ıadrolyq qarýdyń qaýiptiligin kórsetken Rassell-Eınshteın Manıfestiniń róli týraly da aıtyldy. Dál osy qujattyń antııadrolyq Pagýosh qozǵalysynyń negizin qalaǵany belgili.
Vebınarǵa qatysqan Qazaqstan Pagýosh komıtetiniń tóraǵasy Vladımır Shkolnık jahandyq beıbitshilikke qol jetkizý jónindegi halyqaralyq kúsh-jigerdi yntalandyrý maqsatynda ıadrolyq qarýsyzdaný jónindegi halyqaralyq dıalogqa úlken mán berý qajettigine toqtady.
Brıtanııalyq Pagýosh tobynyń tóraǵasy Pıter Djenkıns óz kezeginde ıadrolyq qarýdy baqylaýdyń mańyzdylyǵyn jáne kóptegen memleketter qarýsyzdaný jolyna túsýi úshin halyqaralyq salada ujymdyq jumystyń qajettiligin atap ótti.
Sessııa álemniń túrli elderinen qatysqan aýdıtorııaǵa resmı tulǵalar men ıadrolyq qarýdy taratpaý, qarýsyzdaný jáne halyqaralyq yntymaqtastyq jónindegi jetekshi sarapshylardyń pikirlerin tyńdaýǵa, sondaı-aq ıadrolyq qarýdan azat álemniń bolashaǵy týraly suraqtar men jaýaptar formatynda pikirtalasqa qosylýǵa múmkindik berdi. Vebınarǵa álemniń túkpir-túkpirinen 200-den astam adam qatysty.
