Keshe «Qazmedıa» ortalyǵynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda bergen tapsyrmalary men aıtqan syndaryna oraı Parlament Májilisiniń depýtaty Svetlana Romanovskaıa men «Demokratııany damytý ınstıtýty» ǵylymı-zertteý assosıasııasy» qoǵamdyq uıymynyń dırektory Iýlııa Kýchınskaıa jýrnalıstermen brıfıng ótkizdi.
Prezıdent tapsyrmasy qalaı oryndalýda?
Sońǵy kezde gazetimizde Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Elbasynyń aıtqan syn-eskertpelerine arnalǵan arnaýly better men toptama maqalalardyń uıymdastyrylyp, memlekettik atqarýshy organdar qyzmetinde oryn alyp otyrǵan kemshilikter naqty mysaldarmen áıgilene bastaǵan edi. Iá, Úkimettiń, jergilikti bıliktiń jumysynda sylbyrlyq, kemshilikter az emes.
Osy oryn alyp otyrǵan olqylyqtar men kemshilikterdi Úkimettiń ózi de moıyndap, odan qorytyndy shyǵarýǵa kiristi. Sonyń bir aıǵaǵy keshegi kúni atalǵan máselege arnalyp ótkizilgen Úkimet otyrysy boldy. Demek, seń sógilgendeı, Úkimet qozǵalysqa kelgendeı. Elimizdegi atqarýshy bıliktiń osy baǵyttaǵy áreketterin quptaı otyryp, Elbasy tapsyrmasynyń oryndalý barysy únemi bizdiń nazarymyzda bolatynyn oqyrmandar qaperine salamyz.
BAǴDARLAMALARDYŃ ISKE ASPAITYNY – BAQYLAÝDYŃ ÁLSIZDIGINEN
Keshe «Qazmedıa» ortalyǵynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda bergen tapsyrmalary men aıtqan syndaryna oraı Parlament Májilisiniń depýtaty Svetlana Romanovskaıa men «Demokratııany damytý ınstıtýty» ǵylymı-zertteý assosıasııasy» qoǵamdyq uıymynyń dırektory Iýlııa Kýchınskaıa jýrnalıstermen brıfıng ótkizdi.
Svetlana Romanovskaıa óziniń sózin on jyldan beri «ázirlený ústindegi» «Qoǵamdyq baqylaý týraly» zań jobasynyń Parlamentke áli kúnge deıin usynylmaı kele jatqanyn aıtyp, synı pikir bildirýden bastady. Eger bul zań qabyldansa, áleýmettik mańyzy bar problemalardyń oryndalýyn, memlekettik qarajattyń oryndy jumsalýyn baqylaıtyn naqty qoǵamdyq ınstıtýttar uıymdastyrylar edi, dedi ol. Odan ári depýtat Prezıdenttiń shaǵyn nesıe berý máselesi týraly syndarynyń óte oryndy ekenin, aımaqtarǵa shyqqan saıyn osy problemamen betpe-bet keletinin jetkizdi.
Memlekettik bıýdjetten osy iske dep bólinetin ulan-ǵaıyr qarajattyń jumys istemeıtinin kózimizben kórip júrmiz. Grant úshin dep atalatyn olar tolyp jatqan esepshottarda jatady, al kásipkerler olardy alýdyń ádisin taba almaı qınalady. Innovasııa degenniń ne ekenin naqty eshkim bilmeıdi, tek sol sharaǵa dep sheneýnikter kásipkerlerdi grantqa jolatpaıdy. Sondyqtan granttardy kimder, ne úshin, qandaı shartpen alatyny jónindegi krıterııler halyqqa ashyq jetkizilýi kerek. Elbasynyń ózi osy isti synaǵanyna eki apta ótse de áli kúnge ońalýǵa bet alǵan is kórinbeıdi. Jýyrda ǵana Úkimet bizge esep berip, Aqmola oblysynda – 14, Qaraǵandy oblysynda – 5, OQO-da 19 grantqa degen suranys-tilekterdiń bekitilgeni týraly aıtty. Al Almaty, ShQO jáne t.b. oblystarda áli kúnge birde-bir suranys túspegen, – dedi ol.
Depýtat kelesi kezekte osy jobany iske asyrýda tıimsiz ádister qoldanylatynyn aıtty. Elektrondy úkimet degenimiz tıimdi jumys isteı almaı otyr. Meniń oıymsha, osy iske arnaýly portal qurylýy kerek, onda grantty berý sharttary tolyǵymen jáne naqty jazýly turǵany abzal, dedi S.Romanovskaıa.
Odan keıin depýtat shaǵyn avıaónimder shyǵaratyn zaýyt jasaımyz dep alynǵan ulan-ǵaıyr aqshanyń izi áli de anyqtalmaı, bul is «jabýly qazan – jabýly qalpynda» turǵanyn aıtty. Úkimetke osy másele boıynsha qandaı uıymdastyrý sharalary jasaldy, kimderdi jazalap, kimder jumystan shyǵaryldy degen saýaldar bersek te ol jaýapsyz qalyp jatyr, dedi brıfıng ótkizýshi. Odan ári ol tutynýshylar quqyǵyn eskermeıtin óndirýshilerdi synap, Reseıge shyryndar shyǵarǵan kásipkerdiń sharýasy naq osy sebepti alǵa baspaǵanyn kóldeneń tartty. Bizdiń óndirisshiler «tutynýshylar quqyǵy» degendi áli kúnge «satyp al da sat» (kýpı-prodaı) dep qana túsinedi, ıaǵnı aldaýmen alǵa basamyz dep qatelesedi. Ondaıdyń zamany áldeqashan ótken. Básekelestikke qabiletti bolý úshin tek qana sapaly ónimder shyǵarý kerek, dedi Svetlana Iýrevna. Sonymen qatar, ol lıft sharýashylyǵy máselesin, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn, dúkenderde eshqashan ózińniń bezbenińdi qoldanýǵa bolmaıtynyn, t.b. másele týraly aıtyp ótti.
«Demokratııany damytý ınstıtýtynyń» dırektory Iý.Kýchınskaıa aldyńǵy áriptesimen salystyrǵanda naqty derekterge súıenip dóp sóıledi. Prezıdenttiń syndary atqarýshy bıliktiń esterin jıǵyzyp, boılaryn sergitken sýyq dýsh sııaqty boldy. Sondyqtan onyń mańyzy zor, dep bastady ol óziniń sózin. Qoǵamdyq pikirlerdi zertteı júrip biz eldi damytýǵa arnalǵan óte ózekti máselelerdi sheshýdi maqsat etken neshe túrli baǵdarlamalar qabyldap jatqanymyzben halyq Úkimetti áreketsiz dep baǵalaıtynyna kóz jetkizdik. Ásirese, «bizdegi isterdiń bári qaǵaz júzinde ǵana oryndalady» degen pikir halyq arasynda keń tarap, basym bolyp tur. Sońǵy kezderi atqarýshy organdar ókilderi óz jumystary týraly halyqqa da, depýtattarǵa da kóptegen aqparattar berýge tyrysyp jatyr. Bul, árıne, quptarlyq is.
26-31 qazan aralyǵynda bizdiń ınstıtýt qazaqstandyqtardyń barlyq buqaralyq toptaryn qamtyǵan saýaldama júrgizgen edi. El azamattarynyń 97 paıyzdan astamy Elbasy Nursultan Nazarbaevqa senim bildiredi. Sonymen qatar respondentterge «Jergilikti ókimet ókilderi sizdiń jáne siz turatyn eldi mekenniń problemalarymen tanysty ma?» degen suraq qoıyldy. Osy suraqqa suralýshylardyń tek 18 paıyzy ǵana «ıá» dep jaýap bergen. Mine, osy jaýaptan-aq Úkimettiń eldi, óńirlerdi damytýǵa arnalǵan baǵdarlamalary oryndalmaıtyndyǵy jáne olar bizdiń otandastarymyzdyń múddesin kózdemeıtindigi, olardyń jergilikti jerlerge jetpeıtindigi kórinip tur. Respondentterdiń árbir úshinshisi «Eldiń damyp, al óz basyńyzdyń jaqsy turmysqa jetýine qandaı nárse kedergi bolyp tur?» degen suraqqa: «Qoǵamdaǵy qaýyrt ósip ketken sybaılas jemqorlyq» dep jaýap bergen. Sondaı-aq, bul suraqtyń jaýabynda suralýshylardyń 41 paıyzy densaýlyq saqtaý salasynyń álsiz ekendigin kórsetken. Al respondentterdiń 24 paıyzy eldegi jol problemalarynyń ótkirligin memleketimizdiń qaryshtap damı almaı otyrýyndaǵy basty sebep retinde ataǵan, dedi Iý.Kýchınskaıa.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan».
