Jyl saıyn qarasha aıy qostanaılyq dıqandar men sharýalardyń «balapan sanar» ýaqyty. Altyn kúrek soǵyp, qar kóbesi sógilgennen qara kúz túskenshe sharýa men dıqanǵa damyl joq. Malshynyń maly tóldeıdi, sharýa jerge dán sińiredi. Egin men maldy jazymen ósirip, astyqty qambaǵa quıyp, maldan salmaq alǵansha, sút pen ettiń ónimin kóbeıtemin degenshe qara kúz de jetedi. Aýyl sharýashylyǵy qyzmetkerleriniń kúni olar 2013 jyldy qorytyndylady. Dastarqandaǵy nannyń ońaılyqpen kelmeıtinin jurt shamalaıdy. Al alty aı jaz mańdaıyn jel qaǵyp, arqasyn kún jegen dıqan barlyq qıyndyqqa qarsy turady.
Jyl saıyn qarasha aıy qostanaılyq dıqandar men sharýalardyń «balapan sanar» ýaqyty. Altyn kúrek soǵyp, qar kóbesi sógilgennen qara kúz túskenshe sharýa men dıqanǵa damyl joq. Malshynyń maly tóldeıdi, sharýa jerge dán sińiredi. Egin men maldy jazymen ósirip, astyqty qambaǵa quıyp, maldan salmaq alǵansha, sút pen ettiń ónimin kóbeıtemin degenshe qara kúz de jetedi. Aýyl sharýashylyǵy qyzmetkerleriniń kúni olar 2013 jyldy qorytyndylady. Dastarqandaǵy nannyń ońaılyqpen kelmeıtinin jurt shamalaıdy. Al alty aı jaz mańdaıyn jel qaǵyp, arqasyn kún jegen dıqan barlyq qıyndyqqa qarsy turady.
Oblys ákiminiń orynbasary Bazyl Jaqypov baıandaǵandaı, ótken jyly kókten tamshy tambap edi, bıyl shildeniń ortasynda jaýǵan jańbyr egindi jınap alǵansha damyl bergen joq. Tabıǵattyń osyndaı qubylmaly qıyndyǵyna qaramastan bıyl qostanaılyq dıqandar respýblıkada jınalǵan jalpy astyqtyń tórtten birin berdi. Oblysta barlyǵy 4,4 mıllıon gektarǵa dán sebilgen bolatyn, sonyń 4,0 mıllıon gektary bıdaıǵa tıesili. Jyl aıaǵyna qaraı oblystyń aýyl sharýashylyǵyndaǵy barlyq jalpy ónimi 255 mıllıard teńge bolady, onyń 155 mıllıard teńgesi egin sharýashylyǵy, 100 mıllıard teńgesi mal sharýashylyǵynyń molshylyǵy. Fızıkalyq kólem ındeksi ótken jylmen salystyrǵanda 130 paıyzdy qurady.
Oblystyń aýyl sharýashylyǵyna memleket tarapynan kórsetilip otyrǵan kómektiń orny bólek. Ústimizdegi jyly agroónerkásip keshenin damytý úshin 12 mıllıard teńge qaıtarymsyz qarjy bóldi. О́tken jyly qýańshylyqtan zardap shekken sharýashylyqtar úshin Úkimet kóktemgi dala jáne kúzgi jıyn-terin jumystary úshin «Tobyl» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy arqyly 4 mıllıard teńgeden astam nesıe berdi. Tuqym óndirý jumysyn damytý isine oblys bıýdjetinen 250 mıllıon teńge taǵy bólindi. Osynyń barlyǵy da dıqandarǵa kóp jeńildik ákeldi. Sonyń arqasynda 4 mıllıon 400 myń gektar alqaptan 5 mıllıon tonnanyń syrtynda altyn dán qambaǵa quıyldy. Gektar aınalymy orta eseppen 11,4 sentnerden aınaldy. Meńdiǵara aýdanyndaǵy Aleksandr Klımenko basqaratyn «Zarıa» sharýashylyǵynda gektar aınalymy 22 sentnerden keldi. Bul kórsetkishti Qarasý aýdanyndaǵy Andreı Danııarov basqaratyn «Agros» sharýashylyǵy 21 sentnerden, Maksım Artemýk basqaratyn «Maks» sharýashylyǵynda 16 sentnerden qaıyrdy. Jerden jınaǵan rızyq oblys qajetin qamtamasyz etip qana qoımaı, elimizdiń eksporttyq áleýetine de qomaqty úles qosady.
Sońǵy jyldary oblys dıqandary naryq suranysyna qaraı qımyl jasaýdy úırendi. Jyldan jylǵa tek bıdaıǵa basymdyq bermeı, maıly daqyldardyń da alqabyn keńeıtip keledi. Bıyl ony ótken jylmen salystyrǵanda 12 myń gektarǵa artyq sepken bolatyn. Fedorov aýdanyndaǵy «Qarjaý», «Bezbabnyı V.I.» Qarabalyq aýdanyndaǵy «Prırechnoe LA», «Sana Agro», Meńdiǵara aýdanyndaǵy «Karken», «Azat ı D» sharýashylyqtary egis alqabynyń 20 paıyzdan 47 paıyzyna deıin maıly daqyl septi. Bul, oblysta maı syǵatyn kásiporyndar qarasynyń kóbeıýine yqpal etip otyr.
Oblysta mamandandyrylǵan sharýashylyqtar bıyl 56 myń tonna kartop pen 13 myń tonnadan artyq kókónis jınady. Oblysta ony saqtaıtyn zamanaýı úlgide salynǵan qoımalar jetkilikti. Jyldyń qaı mezgilinde de qostanaılyqtar kókónis pen kartopty basqa jaqtan izdemeıdi.
Bazyl Jaqypov memlekettik baǵdarlamalardyń arqasynda oblysta sońǵy úsh jylda mal sharýashylyǵyn jańǵyrtýǵa mol múmkindik týǵanyn atap ótti. Onyń nátıjesi de aıtarlyqtaı. Oblysta búginde iri qaranyń sany 5 paıyzǵa, jylqy men qoı 4 paıyzǵa ósti. О́ndiristik sektordaǵy iri qaranyń ónimdiligi de artqan. Sıyrdyń áýlıekól, aq bas sıyr sııaqty asyl tuqymyn joǵaltpaı ósirip otyrǵan Zeınolla Jańbyrshınov, Qozybaı Omarov jáne mal sharýashylyǵynda tamasha jetistikke jetken Borıs Knıazev, Ivan Vechteın sekildi sharýashylyq jetekshileriniń iskerligi, baı tájirıbeleri kópke úlgi.
Bıylǵy aýyl sharýashylyǵy jumystaryn qorytyndylaǵan saltanatty jıynda oblys ákimi Nuraly Sádýaqasov molshylyq jasap otyrǵan dıqandar men sharýalardy jetistikterimen quttyqtady. Úzdikterdi «Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen aýyl sharýashylyǵy qyzmetkeri» tósbelgisimen, Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń, oblys ákiminiń maqtaý qaǵazdarymen marapattady. Osy saltanatta aýyl sharýashylyǵynyń Kámshat bastaǵan ardagerlerine de qurmet kórsetildi. Mereke án men jyrsyz da bolmady. Qostanaı qalasynyń ákimi Ǵaýez Nurmuhanbetov, oblys ákiminiń orynbasary Bazyl Jaqypov, Qostanaı aýdany máslıhatynyń hatshysy Amangeldi Dosjanov bastaǵan sheneýnikter eńbek maıtalmandary aldynda óner kórsetti.
Aýyl eńbekkerleri osylaı kóńildi bir demdedi. Alaıda, olar úshin jumys bitpeıdi. Qańtar aýa mal tóldeıdi, keler jylǵy egistiń qamyna kirisedi.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
QOSTANAI.
