20 Qarasha, 2013

Jańa jylǵa deıin Kún bir ret aýnap túsedi

273 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

20-11-13-solntse-1

NASA astronomdary Kúnniń ornynan bir ret «aýnap túsetinin» jáne magnıttik óristiń qarama-qarsy jaqqa baryp ornyǵatynyn jetkizip otyr. Olardyń esepteýlerinshe, buǵan úsh aptadaı ǵana ýaqyt qaldy. Bul týraly «Metro» gazeti jazdy.

Basylym bul úshin jumystan shyǵýdyń, aqyrzamandy kútýdiń qajeti joq dep tynyshtandyrady. Kúnniń polıýsteri almasýy osylaısha árbir 11 jylda bir qaıtalanyp kelip turady eken.

«Bul apat emes, naqtyly nátıjelerge qurylǵan keń aýqymdy qubylys, oǵan  qur bosqa mazasyzdanyp qajeti joq», - dedi Stenford ýnıversıtetiniń fızıka jónindegi mamany Todd Hoks. «Kúnniń polıarlyq magnıttik órisi álsireıdi, ol nólge deıin tómendeıdi, sosyn qaıtadan paıda bolady, biraq bul kezde ol qarama-qarsy polıarlyq jaqqa aýysady, munyń ózi kún sıklyndǵy qalypty qubylys bolyp sanalady», - dep atap ótken edi budan burynyraqta onyń áriptesi Fıl Sherer.

Degenmen, tym bosańsyp ketýge de bolmaıdy eken: juldyzdardyń belsendiligi búkil Kún sıstemasynda aıqyn biline túsedi. Jerdiń betinde magnıtti daýyldar qaptaıdy. Jumysta spýtnıkter men elektrondy jabdyqtar isten shyǵady. Kúnniń belsendiligi artqan kezinde odan jarqyldar kóp shyǵyp, «tájdi tesikter» dep atalatyn qubylystar jıileıdi, ol óz kezeginde joǵary jyldamdyqty kún jelderin arttyryp, plazmalardy jaýdyryp jiberedi.

Aıtqandaı, «kún tóńkerilisiniń» ońdy jaqtary bar eken. Máselen, Jer betinde teristik shuǵylasyn jıi kórýge bolady, dep jazady Daily Mail.

Magnıtti óristerdiń almasýǵa jaqyn ekendigi jóninde tamyz aıynda-aq habarlanǵan bolatyn. Biraq ol kezde mamandar munyń naqtyly qashan bolatynyn aıtyp bere almap edi.

Murat Aıtqoja.