Qoǵam • 12 Qarasha, 2020

Qonys aýdarýshylarǵa – jaıly úıler

186 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy Esil aýdany – óńirdegi ejelgi aýdandardyń biri. Ol burynǵy Lenın jáne Máskeý aýdandarynyń birigýinen qurylǵan. Munda qazir 23,5 myńdaı adam turady. Sonyń ishinde ekonomıkalyq belsendi topqa jatatyndar sany 13 myńdaı. Jyl basynan beri jumyspen 1400 adamdy qamtý josparlansa, búgingi tańǵa deıin sonyń 1200-i jumyspen qamtylǵan. Aýdanda jumyspen qamtý klýby da jumys isteıdi. Onda jumysqa ornalasý boıynsha aqyl-keńester beriledi. Osyndaı kómektiń arqasynda jyl basynan beri 15 adam jumysqa turypty. Sonymen birge munda bos jumys oryndaryna jármeńke de uıymdastyrylady. Bıyl onda 90 jumys orny usynylǵan.

Qonys aýdarýshylarǵa – jaıly úıler

Memlekettik ishki kóshi-qon baǵdar­la­masynyń sheńberinde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi jumys kúshi artyq aýdandardan ha­lyq­ty Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar, Qostanaı oblys­­­taryna kóshirýge sheshim qabyldaǵany belgili. Soltústikke qonys aýdarýǵa ne­gi­­zinen 18-35 jas aralyǵyndaǵy ju­mys­syz azamattar kelisedi. О́ıtkeni eńbek etý belsendiligi joǵary osy jastaǵy azamattardyń kópshiligi belgili bir salada bilimin jetildirgisi keledi, endi biri joǵary bilimine saı maman bolýdy kózdeıdi, taǵy biri jeke kásibin ashýdy kózdeıdi. Ásirese qunarly qara topyraqqa jylyjaılar turǵyzyp, jemis-kókónis ósirgisi keletinder kóp.

Halyq óte tyǵyz ornalasqan Almaty, Nur-Sultan, Shymkent sekildi qala­lar men Ońtústik óńirlerde qalaǵan jumysyna ornalasý nemese jeke kásibin dóńgeletip áketý ekiniń birine buıyra bermeıdi. Kerisinshe, jumys kúshi tapshy soltústik aımaqtarǵa bilikti mamandar aýadaı qajet. Sonymen qatar soltústik óńirlerdegi aýyldyq jerlerde bala sany az balabaqshalar men mektepter de jeterlik. Esil aýdanynda da «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdarlamasynyń sheńberinde turǵyzylǵan keıbir aýyl­dar­daǵy tamasha mektepterde bala sany múlde az bolyp, qańyrap qalýdyń az-aq aldynda tur. Sondyqtan da ishki mıgrasııanyń munda paıdasy zor.

Ońtústik pen batystan qonys aýdarý­shy­larǵa munda eski úıler usy­nyl­maı, quny bir mln teńgelik jańa úıler sa­ly­nýda. Osy jyldyń aıaǵyna deıin Esil aýdanyna da 60 turǵyn úı salý josparlanǵan edi. Búgingi tańda sonyń jartysy qonystandyryldy. Sonymen birge aýdan ortalyǵy Iаvlenka selosynda 27 páterli jaıly úıdiń de qurylysy aıaqtaldy. Jýyrda oblys ákimi Qumar Aqsaqalov osy jáne basqa da jańa úıler­diń turǵyndarymen kezdesti. Sonyń ishinde Túrkistan oblysynan kóship kel­gen Ádilhan Tóltaevtyń otbasy da bar. Olar osy 27 páterli úı ornalasqan kóshede salynǵan jeti jańa úıdiń birine qonystanypty. Úı ıesi osynda jumysqa kirip, balalaryn qazaq mektebi men balabaqshasyna ornalastyrǵan eken. «Bizge berilgen úı keń ári jaryq. Ázirge jyly jáne jaıly bolyp tur. Biz munda qatty sýyq bolady degendi estigenbiz, ondaıdy áli kórgen joqpyz. Biraq basqa adamdar ómir súre alsa, biz de úırenip ketermiz», dep oılaımyn deıdi ol.

Sonymen birge Á.Tóltaev bul jerdiń jaz ben kúzdegi tabıǵaty ózine qatty unaǵanyn aıtty. «Aqqaıyńdy ormandar qarap turǵanda kózińdi qýantady eken», deıdi ol. Ádilhan óziniń aldaǵy josparlary qataryna jylyjaı ashyp, jemis-jıdek ósirýdi jáne dúken ashýdy mejelep otyrǵanyn da aıtty. Osyndaı optımıstik pıǵyldaǵy azamattar soltústiktiń bolashaqtaǵy tegeýrindi turǵyndary bolatynyna sengiń keledi.

Jalpy, oblysqa Túrkistannan ǵana emes, Almaty men Shymkent qalalarynan da kóship kelýshiler bar. Byltyr Sol­tústik Qazaqstanǵa barlyǵy 2333 adam kóship kelgen bolsa, bıylǵy meje 2500 adam. Bıyl olarǵa arnap jeti júzdeı úı salynady, qazir onyń negizgi bóligi turǵyzylǵan. Oblys ákimi ósimniń saqtalatynyna senetinin aıtty.

Joǵaryda aıtylǵan 27 páterli úı áleý­mettik álsiz toptarǵa jatatyn otba­sy­larǵa berilgen. Keń ári jaryq úı­ler­ge túskenderdiń biri tórt balaly – Ekaterına Salnıkovanyń otbasy eken. Ol ákimge óziniń alǵysyn jetkizdi.

 

Soltústik Qazaqstan oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Tarazda anasy eki balasyn terezeden laqtyryp jiberdi

Tótenshe jaǵdaı • Búgin, 12:50