Bir ǵana «Edil-Jaıyq» ániniń shyǵý tarıhyna úńileıikshi. Edil men Jaıyq... Qazaq eli óbekteı súıgen yrysty qos ózenniń kókteı aǵyp óter ólkesinde týyp-ósken Juban aqynnyń da, Ilıa kompozıtordyń da uly darııalarǵa degen ińkárligi men mahabbaty erekshe ekendigi daýsyz. Al ondaı sheksiz mahabbat jaman án týdyrmasa kerek-ti. Alaıda qalamnan tógilip túser ár sózge, onyń ishinde ózi jan-júregimen jazǵan án sózine tereń talap-talǵammen qaraıtyn estet esseıst osy bir ánge sóz jazýǵa kelgende alapat sezimdi aqyndy biraz azapqa salyp qınaǵan da jaıy bar.
– Erteńinde Jubannyń úıine taǵy keldim. Juban ádettegisindeı zalda qarsy aldy. Ústinde aqsarǵysh kóılek, kók djınsı shortıkpen otyr. Ornynan túregelgende Sháken Aımanov oınaıtyn Petrýchchıodaı sondaı sáýletti kórindi. Qandaı sulý kelbet! Iri tulǵa! Kesek bitim!
– Dachadan kelgen betim, Ilıa... taǵy bir túri... mine, oqyshy... ne ándetip aıt, – dep Juban maǵan eki bet qaǵazdy ustata berdi.
Bir bette bir shýmaq. Oıdaqtata jazypty. Eki bet qaǵaz eki qolymda. Kózim kóredi, kórmeıdi. Máńgirip turmyn. Juban:
– Qalaı? – dedi tesile qarap.
Men basymdy shaıqadym. Juban meniń qolymdaǵy eki bet qaǵazdy julyp aldy da, ony ortasynan qaq aıyryp, ýmajdap:
– Seniń... seniń bul ánińe jibergen ýaqytym... men... men... eki poema jazyp tastaıtyn edim. Saǵan... Ilıa, eshýaqytta óleń jaqpaıdy. Boldy. Jetedi áýreń! – dep shart ete qaldy.
Ne deýge bolady? Únsiz tyndym. Sol sátte... zaldyń esigi ashylyńqyrap tur eken, Sofıa jeńgeı óziniń synyq, bııazy qalpymen:
– Jubaǵa, Ilıa shaı ishsin de! – dedi
– E, ishse ishsin! – dep Juban gúrs ete tústi. Shaı ústinde Juban ekeýmiz dúrdıisip, ishteı arbasyp, til qatysqan joqpyz. Bir-aq kese shaı ishtim. Sofıa jeńgeı kóziniń astymen maǵan qıylyp, aıaı qaraıdy. Juban siresip, syrtyn berer emes. Men úıden shyǵarda ornynan qozǵalǵan da joq.
Jolda tramvaımen ızeńdep bir saǵatta on birinshi shaǵyn aýdandaǵy úıime jettim. Úıge kire bergenim sol edi, telefon shyldyrlady:
– Allo... allo... bul... bul Ilıanyń úıi me? – deıdi bir tutyqqan daýys.
– Iá... ıá... – deımin.
– Men Juban... á, sen Ilıasyń ba? Amansyń ba?
– Úıińizde jańa ǵana bolyp edim ǵoı, Jubaǵa, – dedim eriksiz jymıyp, – aıta berińiz... qulaǵym sizde, Jubaǵa...
– Men jańa sen ketken soń... taǵy bir nusqasyn jazdym. Tyńda.
Baǵanaǵy shataqtan júregim uıyp turyp:
– Oqyńyz, – dedim tunjyraı túıilip.
Qulpyrady dala,
gúldeıdi orman,
Emizedi egiz Edil men Jaıyq.
Aq shaǵala aıdyn,
aqtalǵan arman,
Terbeledi keme,
oınaıdy qaıyq.
A-a-a, aǵady shalqyp,
Aqqýlary qalqyp,
Edil men Jaıyq!
Ataqty «Edil-Jaıyq» áni osylaı ómirge kelip edi.
