Oqıǵa • 13 Qarasha, 2020

Taǵylymy mol týyndy

185 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Almatydaǵy Ǵylym orda­synda «Nursultan Ábish­uly Nazarbaev» bıo­bıb­lıografııasynyń tusaý­keseri ótti. Taǵylymdy tul­ǵa­nyń qaıratkerlik jolyn arqaý etken týyndynyń ta­nys­­tyrylymyna qabyr­ǵaly qalamgerler men bel­gili ǵalymdar jınaldy. Jó­ni bólek jınaq Elba­sy­­­nyń­ Ulttyq ǵylym aka­de­­mııa­­synyń akademıgi bolyp saı­lanǵanyna 25 jyl to­­l­ýy­­na oraı jaryq kórip otyr.

Taǵylymy mol týyndy

Jobanyń júzege asýyna Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuń­ǵysh Prezıdenti – Elbasy Keń­sesiniń basshysy, saıası ǵylym­dar doktory, professor Mahmud Qasymbekov bastamashy bolǵan. Kitapta Qazaqstan men álemdik qoǵamdastyqta moıyndalǵan Elbasynyń ómiri men qyzmeti, tyń bastamalary men sińirgen eńbegi beınelenedi. Elbasynyń irgeli, baǵdarlamalyq jáne strategııalyq eńbekteri, jarııalanymdary, shyǵarmashylyq jumystary, sondaı-aq Qazaqstan men shetelderde sóılegen sózderi týraly birqatar materıal­dar men aqparattardy da osy jınaq­tan tabýǵa bolady. Sonymen qatar kitapta Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Á.Nazarbaevqa arnap túsi­rilgen kórkem jáne derekti fı­lm­der, týyndy avtorlary men ádebı basylymdar týraly aqpa­rattar kórinis tapqan.

Bıobıblıografııanyń tu­saý­­keseri Elbasy kitaphana­sy men Ult­tyq ǵylym akademııa­sy bir­lesip uıymdastyr­ǵan «Qazaqstan ǵylymy: damý ke­zeńderi men basymdyqtary» taqy­rybyndaǵy dóńgelek ústel aıa­­synda órbidi.

– Bıyl Qazaqstan Respýb­lı­kasy Ulttyq ǵylym akade­mııasynyń músheligine Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń qabyl­dan­ǵanyna jyl 25 tolmaq. Osy oraıda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Keńsesiniń basshysy, saıası ǵy­lymdar doktory, professor M.Qasymbekovtiń jetek­shiligimen Elbasy kitaphanasy «Nursultan Ábishuly Nazarbaev» akademııalyq bıobıblıografııasyn ázirledi. Taǵdyry men boryshyn egemen Qazaqstannyń qa­lyptasý tarıhymen ushtas­tyrǵan tulǵanyń eńbek joly basylym negizine alynyp otyr. О́ziniń baı tájirıbesine sáıkes, búginde Elbasy Qazaqstanda bilimdi, ǵy­lymdy damytýǵa meılinshe kóńil bólip keledi. Jyl saıyn bul salaǵa bıýdjetten úlken kó­lemde qarajat bólinip, elimizde jańa zamanaýı mektepter, daryndy balalarǵa arnalǵan oqý oryndary jáne álemdik deńgeıdegi ýnı­versıtetter ashylýda. Olar talant­ty oqytýshylardy, stý­dent­terdi, zertteýshilerdi tartatyn ortalyqtarǵa aınaldy. Táýel­sizdikke qol jetkiz­gen kún­­der­den bastap Elbasy mem­le­kettiń bilim berý jáne ǵy­lym salasyn eshqashan nazar­dan shyǵarǵan emes. Elbasy aıt­qandaı, ǵylymsyz óndiris alǵa baspaıdy. Sondyqtan árbir Jol­daýynda ındýstrııanyń ár sala­syn ınnovasııalyq, ǵylymı súıe­meldeýmen kúsheıtýdi talap etetin. Qazaqstannyń Tuń­ǵysh Prezıdenti qaıda bolsa da, respýblıka kóleminde nemese sheteldik saparda bolsyn, joǵary oqý oryndarynyń stý­dent­terimen udaıy kezdesýler ót­kizedi, dárister oqyp, óziniń bilimi men tájirıbesin jastarmen bólisedi, – dep atap ótti El­ba­sy kitaphanasynyń dırektory, saıası ǵylymdar doktory, professor Ámirhan Rahymjanov.

Dóńgelek ústel qatysýshy­lary­na óz quttyqtaý hatyn jol­daǵan M.V.Lomonosov atyn­daǵy Máskeý memlekettik ýnı­ver­­sıtetiniń rektory Vık­tor Sadov­nıchıı: «Bıobıblıo­gra­fııa­­nyń jarııalanýy qoǵam­dyq, ǵylymı jáne saıası ómir­degi mańyzdy oqıǵa. Ol Qazaq­stan Res­pýblıkasynyń Tuń­ǵysh Pre­zıdenti – Elbasy N.Á.Nazar­baevtyń táýelsiz Qazaqstannyń qalyptasýynyń bar kezeńindegi orasan zor eńbegin tanytady. Kitapta N.Á.Nazarbaevtyń Qazaqstannyń damýyna, atap aıtqanda, saıasat, ekonomıka, qoǵamdyq ómir, ultaralyq qa­ty­nastar, t.b. máselelerdegi tutas qadamynyń kórinis tabýy mańyzdy» deı kele, kemeńger tulǵanyń el damýyndaǵy eleýli eńbegi urpaq úshin ólmes ónege ekenin jetkizdi.

Bul oıdy qýattaı túsken otan­dyq ǵalymdar da el táýel­­sizdiginiń 30 jyldyǵy qarsa­ńyn­da Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy júrip ótken jol jańa kózqaras turǵysynan zerttelip, saraptalýy kerek dep esepteıdi.

«Qazaqstan damýyndaǵy iri jobalardyń nege negizdelgenin, qalaı júzege asqanyn, nege qol jetkizgenimiz týraly ǵylymı túıin jasaýǵa tıispiz. Muny bári bilýi kerek. 1995 jyly ekonomı­ka ǵylymdarynyń doktory, pro­fessor N.Á.Nazarbaev UǴA aka­demıgi bolyp saılanǵanda, barlyq ǵalymdar biraýyzdan qoldadyq. Biz bárimiz Elbasynyń jos­parly ekonomıkadan na­ryq­tyq ekonomıkaǵa kóshýdi ǵyly­mı turǵyda jasaqtap shyqqa­nyn bilemiz. Jáne ony tutas bir mem­leket tájirıbesinde júzege asyr­dy. Mine, osy úshin akademık bolyp saılandy», deı­di UǴA prezıdenti, hımııa ǵy­lym­darynyń doktory, akademık M.Jurynov.

Qazaq taǵamtaný akademııa­sy­nyń dırektory, medısına ǵylym­darynyń doktory, akade­mık Tóregeldi Sharmanov Qazaq­stannyń qandaı qıyn kezeń­di bastan ótkergenin tilge tıek ete kele, «Táýelsizdiktiń al­ǵash­qy jyl­darynda Elbasy kóp­ultty mem­lekettiń birligi men din­ara­lyq kelisimin eldiń basty qun­dylyǵy dep jarııalaýynyń arqa­synda, biz kóp qıyndyqty eńser­dik. Elbasy kóregen saıasatker, reformator, óz jeriniń naǵyz patrıoty retinde qazaq ultynyń bolashaǵy úshin jumysyn jalǵas­tyrýda», dep atap ótti.

Jaryq kórgen jańa týyndy – memlekettiń ǵylymı qoǵam­dastyǵy úshin aıtýly oqıǵa ekenin aıtqan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń rektory Ǵalymqaıyr Mutanov: «Nursultan Nazarbaev álemdik iri saıasatker ǵana emes, beldi ǵa­lym retinde de tanymal. Qazaq­stannyń aıaqqa turyp damýy Elbasynyń qyzmetimen tikeleı baılanysty ekeni kúmánsiz. Ǵy­lymnyń damýyndaǵy onyń tarıhı kórnekti rólin aıt­paýǵa bol­maıdy. Ámirhan Murat­bek­uly atap ótkendeı, táýelsiz­dik alyp, Qazaqstanda jeke damý modelin qalyptastyrý álem­de «Qazaqstan joly» nemese «Nazar­baev modeli» degen ataý aldy. Álemniń damyǵan elderi eko­nomıkasynyń tájirıbesin esep­ke alyp, táýelsiz memleket qurý modeli shyndyǵynda óte ba­ǵa­ly eńbek. Eldiń turaqty damýy­nyń mundaı strategııasy te­reń ǵylymı faktilerge negiz­del­gen jáne jahandyq ǵy­lym men tájirıbeni toqtaýsyz zert­teý­diń jemisi», dep pikir bildirdi.

Is-sharada Erlan Sydyqov, Tilek­tes Espolov syndy belgili ǵa­lymdar sóz sóılep, Rahym Ora­zalıev, Aqan Bıjanov, Alma Ábilqasymovalardyń baıandamalary tyńdaldy.

Mazmundy shara aıasynda Elbasy kitaphanasy men Qazaq­stan Respýblıkasy Ult­tyq ǵy­lym akademııasy arasyn­da­ǵy yn­tymaqtastyq týraly memo­ran­dýmǵa qol qoıý rási­mi ótti. Memorandýmǵa qol qoıý­dyń maq­saty – Qazaqstan Respýb­lıka­sy­nyń Tuńǵysh Prezıdenti – El­basy N.Á. Nazarbaevtyń ıdeıalary men bastamalaryn nasıhattaý, sondaı-aq birlesken ǵylymı jobalardy júzege asyrý.

 

ALMATY