Rýhanııat • 23 Qarasha, 2020

Abylaıdyń jolymen júrip ótti

570 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Jýyrda bizdiń qo­lymyzǵa sapaly qaǵazǵa basylǵan óte qalyń kitap tıdi. Bul kókshe­taýlyq bir top ól­ketanýshy azamat­tardyń Abylaı hannyń izimen Qyzyljardan Shymkentke deıin­­gi 2,7 myń sha­­qyrym joldy júrip ótken ekspedı­sııasynan ja­zylǵan dúnıe eken.

Abylaıdyń jolymen júrip ótti

Kitaptyń aty «Abylaı han­nyń qara joly» dep atalady (Qurastyrǵan M.Ydy­rysuly., Kókshetaý., «Mır pechatı»., 464 bet., 2020 jyl). Qa­zaq jolǵa qatysty tirkes­terdi «dara jol», «sara jol», «qara jol» dep ataǵan ǵoı. Sonyń ishinde «qaraǵa» qatys­tysy tereń maǵynaly dúnıe­lerden syr shertedi. «Qara sha­ńyraq», «qara ótkel» de­gen­derde qoldanylatyn «qa­ra» degen syn esim ejelgi, ba­ıyr­ǵy degen maǵynany berse kerek. «Rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamasynyń sheńberinde bastalǵan bul sapar resmı túr­de Kókshetaý qalasynan 2018 jyldyń qyrkúıek aıynda bastalǵan eken. Joryqshylar 17-26 qyrkúıek aralyǵynda hannyń bolǵan jerleriniń kóbin basyp ótken.

Mu­ny «Rýhanı jańǵyrý» sheń­berinde oblystyq jáne aýdan­dyq ákimdikter qol­dapty. Eks­pedısııanyń je­tekshisi jer­gilikti ólke­tanýshy Murat Ydy­­rysuly, músheleri jáne «qara joldyń» jobasyn ja­saýǵa qatysqandar tarıh­shy, professor Qadirjan Ábýev, Ǵızat Tabyldın, Qýa­nysh Shaqshaqov, Bıbigúl Beı­senbaıqyzy. Ekspedısııa Nur-Sultan qalasyna jetkende oǵan Memleket tarıhy ınstıtýtynyń qyzmetkerleri Jabaı Qalıev pen Qanat Eńsenov qosylypty. Sherý­shiler astanadan ári Sabyndy, Qorǵaljyn, Shubarkól, Uly­taý, «Alasha han, «Joshy han» keseneleri, odan ári Sátbaev, Jezqazǵan, Qyzylorda qala­larynan ótip, Syǵanaq, Saý­ran, Otyrar, Túrkistan, Shym­kent, «Han qorǵan» jáne t.b. jerlerdi basyp ótken. Sóıtip, Abylaı han­nyń jolymen qa­zaq dalasyn jań­ǵyrtyp, úlken eńbek jasaǵan.

Qalyń kitaptyń ózi Aby­laı han týraly jazylǵan túr­li ǵalymdar, jýrnalıster men aqyn-jazýshylardyń maqa­lalarymen toltyrylypty. Sondyqtan bul kitapty saparnama degennen góri, Abylaı han jáne onyń zamanynda bolǵan oqıǵalar týraly jazylǵan túrli maqalalardyń jınaǵy dese bolarlyq. Ishinde bizdiń Qyzyljardaǵy «Abylaı han­nyń aq úıi» týraly maqalamyz da bar.

 

Petropavl

 

Sońǵy jańalyqtar