Elorda • 30 Qarasha, 2020

Qoǵamdyq kóliktegi qaýipsizdik udaıy qadaǵalanady

590 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Álemdi áýrege salǵan indet kóptegen jaǵdaıǵa ózgerister engizgeni belgili. Adamdardyń qımyl-qozǵalysy men júris-turysyna shekteý qoıylyp qana qoımaı, qoǵamdyq kólikterdiń de qatynasy aıtarlyqtaı azaıdy. Osy rette atalǵan másele boıynsha elordadaǵy ahýalǵa toqtalyp ótsek deımiz.

Qoǵamdyq kóliktegi qaýipsizdik udaıy qadaǵalanady

City Transportation Systems kompanııa­sy baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, Sovid-19 indeti shekteý sharalaryn engizýge májbúr ete otyryp, qoǵamdyq kólik jumysynyń formatyn ózgertti. Dálirek aıtsaq, qolma-qol aqshasyz jolaqysyn tóleýdi engizý, jolaýshylar men júrgizýshilerge avtobýs salonynda medısınalyq maska taǵý, jolaýshylarǵa qoljetimdi oryndarda, teri antıseptıgi bar sanıtaızerler ornatý, júrgizýshilerdi kúsheıtilgen medısınalyq tekserýden ótkizý, avtobýstardyń jumys ýaqytyn saǵat 23.00-ge deıin shekteý (shtattyq rejimde saǵat 01.00-ge deıin), avtobýs parkterindegi jáne jelidegi avtobýstardy, ár aınalymnan keıin dezınfeksııalyq quraldarmen tolyq dezınfeksııalaý.

«Elordada shekteý sharalaryn engizý qoǵamdyq kólik júıesine qatty áser etti. Qoǵamdyq kóliktegi jolaýshylar aǵyny 40%-ǵa tómendedi. Avtobýstar men avtoturaqtardaǵy dezınfeksııalyq jumystar, qala aýmaǵynda qosymsha shekteý, aldyn alý jáne epıdemııaǵa qarsy sharalar engizilgen ýaqyttan beri, 2020 jylǵy 19 naýryzdan bas­tap júrgiziledi. Avtobýs parkterinde aýqymdy dezınfeksııany júrgizý úshin qalanyń taýarlar men qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý de­par­tamentiniń tıisti lısenzııasy men ruqsaty bar kompanııalar tartylady. Sondaı-aq parkterdiń tehnıkalyq qyzmetkerleri men avtobýs júrgizýshileri jumyldyrylady. Avtobýstardy túngi jýýdan jáne óńdeýden basqa, qoǵamdyq kólik jumysy kezinde júrgizýshiler, kún saıyn árbir aınalma joldan keıin, sońǵy aıaldama pýnktterinde avtobýstardy ylǵaldy jınaý jáne dezınfeksııalaý jumystaryn júrgizedi», delingen aqparatta.

Avtobýstardy bir rettik óńdeýge arnalǵan dezınfeksııalyq shyǵyn 2 872 lıtrdi quraıdy. Sonymen qatar kompanııa áli de keshendi jumysty jalǵastyrýda. Onyń negizinde qolaıly kólik ortasyn qurý jáne qoldaý, jolaýshylardy tasymaldaý qyzmetin jaqsartý, barynsha qaýipsizdikti qamtamasyz etý, jol qozǵalysynda qaýipsizdikti saqtaý jáne mobıldi kólik qurý qaǵıdaty jatyr.

City Transportation Systems 2011 jyldan bastap, elordadaǵy kólik júıesin basqarý jáne damytý fýnksııasyn júzege asyrady. Kompanııanyń negizgi fýnksııa­­­lary – qoǵamdyq kóliktiń dıspetcherlik jáne baǵdarlyq jelisin damytý, ıntellektýaldy kólik júıesin engizý jáne basqarý, kólik kásiporyndary mamandarynyń biliktiligin arttyrý, velosıpedterdiń qoljetimdiligi men jaılylyǵyna baǵyttalǵan veloshırıngti damytý, jol jelisiniń qaýipsizdigi men damýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan jol qozǵalysyn uıymdastyrý, elordada jolaýshylar tasymaldaýda jaılylyq pen qarjy aǵyndarynyń ashyqtyǵyn arttyrý maqsatynda, elektrondy jol aqysyn tóleý júıesin engizý, jolaýshylardy tasymaldaý kezinde kólik júıesindegi buzýshylyqtardy anyqtaý jáne joıý.

«Elordada kólik aǵynyn basqarý úshin kompanııanyń negizinde Máskeý SODD ana­logy trafıkti basqarý ortalyǵy bar. Qozǵalystardy tıimdi retteý úshin operatorlar «24/7» rejiminde jol jeli­siniń trafık júktemesin baqy­laý­men aınalysady jáne qajet bolǵan jaǵdaıda (mysaly, jol apaty bolǵan jaǵdaıda) baǵdarshamnyń rettelýine aralasady. Retteý quraly – omnia plat­for­masyndaǵy ıntellek­­­týaldy kólik júıesi, ol adaptıvti rejimde qıylys­tardaǵy baǵdarshamdardyń faza­laryn basqarady. Júıe jedel jár­dem kólikteri men órt sóndirýshilerge ba­sym­dyq berýge múmkindik beredi», deıdi kom­panııa mamandary.

Jelidegi avtobýstar kestesiniń saq­talýyn úılestirý jáne baqylaý úshin birińǵaı dıspetcherlik qyzmet bó­li­mi jumys isteıdi. Onyń quzyretine bu­qa­ralyq is-sharalarǵa qyzmet kórsetý, sondaı-aq avtobýs parkteriniń buzylýyn tirkeý kiredi.

Qajet bolǵan jaǵdaıda qurylym sondaı-aq tótenshe jáne shuǵyl jaǵ­daı­lar­dy jedel pysyqtaýmen, avtobýstardy je­liden alyp tastaýmen jáne adamdardy evakýasııalaý úshin qajetti orynǵa jetkizýmen aınalysady. Elordadaǵy qoǵamdyq kólik júıesi – bul óte aýqymdy jáne naqty josparlanǵan marshrýttyq jeli. Ol qalanyń barlyq aýdanyn, onyń ishinde ortalyqtan 50 km radıýstaǵy aýdandar men jáne qala mańyndaǵy eldi mekenderdi qamtıdy. Elordanyń baǵyttar jelisiniń jalpy uzyndyǵy 4067,9 km quraıdy. Bul jeli 86 baǵyttan turady: 64 qalalyq jáne 22 qala mańy baǵyttary. Al ekspress-baǵyttar qa­zir­gi ýaqytta toqtatylǵan. Elordada aı­­tylǵan baǵyttar boıynsha kúndelikti 794 qoǵamdyq kólik qyzmet etedi: 727 qa­la­lyq jáne 67 qala mańyndaǵy kólikter. Qoǵamdyq kólikti modernızasııalaý sheń­be­rinde jańa jolaýshylardy tasymaldaý túrleri (qala mańy, ekspress, sport shuttle bus baǵyty) engizildi, 43 jańa qalalyq baǵyttar uıymdastyryldy, 72 qalalyq baǵyttardyń jol júrý baǵyty jańartyldy. Sondaı-aq 24 ýchaskisinde uzyndyǵy 77 shaqyrymdy quraıtyn Bus Lane jolaqtary engizildi. Bul chas-pık ýaqytynda, avtobýstardyń kútý ýaqytyn 15%-yn qysqartýǵa múmkindik berdi.

Jolaýshylardyń qaýipsizdigin saqtaý maq­satynda jelidegi baqylaý júıesi kúsheıtilgen. Dálirek aıtsaq, avto­býs­tar­dyń sanıtarlyq jáne tehnıkalyq jaǵdaıyn baqylaý júzege asyrylady, avtobýs júrgizýshileriniń jol erejesin buzý qaýpiniń aldyn alady, jolaýshylardy bıletsiz tasymaldaý anyqtaldy. Osy qyzmettiń nátıjesinde 2020 jyly bıletsiz tasymaldaý boıynsha 150 myńǵa jýyq fakti men jol qozǵalysy ere­je­le­rin buzýdyń 165 jaǵdaıy tir­keldi. Qala bıýdjetine salynǵan aıyppuldar esebinen (2018 jyldan bastap) 121 mln teńgeden asa qarajat tústi. Memleket basshysy men qala ákiminiń tap­syrmasy boıynsha shtat sanyn ońtaı­landyrý sheńberinde ishki eńbek rezerv­teri ese­bi­nen, kóliktik baqylaý Depar­ta­men­tin kúsheıtý jumystary júrgizildi.

Sonymen qatar 7 baǵdarsham obek­ti­leriniń tirekteri baǵdarshamnyń ne­gizgi sıgnaldaryn qaıtalaıtyn jaryq­tan­dyrýmen jabdyqtalǵan. Bul shara jol qozǵalysyna qatysýshylardy, baǵ­­darsham sıgnaldaryn jaqsy qabyl­daýy men kórinýin jaqsartý úshin qol­da­nylady. Baǵdarsham obektileri tirek­teriniń jaryqtandyrylýy, táýlik­tiń qarańǵy ýaqytynda, joldyń nashar kórinýi jáne qolaısyz aýa raıy jaǵdaılarynda qozǵalys qaýipsizdigin arttyra otyryp, oń nátıje kórsetti. Jol aqysyn tóleýdiń elektrondy jú­ıe­­sin engizýge (JATEJ) baı­­la­nys­ty kórsetiletin qyzmetterdiń sa­pa­syna, kún­delikti monıtorıng júr­gizý qa­jet­­tiligi týyndady. Osy qyz­met­tiń bar­ly­ǵyn kóliktik baqylaý departa­men­tiniń qyzmetkerleri atqarady.

Búginde KBD jumysynyń arqasynda júr­gizýshiler tarapynan buzýshylyqtar deń­­geıi aıtarlyqtaı tómendedi, jo­laý­­shy­lardy bıletsiz tasymaldaý fak­ti­leri azaıdy, sondaı-aq qoǵamdyq kó­liktiń qatysýymen bolǵan jol-kó­lik oqı­­ǵa­lary azaıdy. Mysaly, KBD qyz­met­kerleri jyl basynan beri je­ńil­di­gi bar azamattar sanattaryna jatpaıtyn jolaýshylardan 815 jeńildigi bar kólik kartalaryn tárkiledi.

Sońǵy jańalyqtar