Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń óz esimin tek el erteńi, ult taǵdyry, eldiń asyl muraty – bilim berý jáne ǵylym salasyna ǵana qatysty paıdalanýǵa kelisim bergeni kim-kimdi bolmasyn tolǵandyrady. Qazirde sol Elbasynyń atyn ıelengen ozyq ıdeıalar – Nazarbaev Ýnıversıteti men Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri óziniń jasampaz ınnovasııalyq qadam ekenin dáleldep, bilim salasynda Qazaqstan maqtanyshyna aınala bastady. Bul Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á.Nazarbaev esiminiń ulttyq model ekeniniń naqty aıǵaǵy. Endi osy bastamany jastardy tárbıeleýde ulttyq muratqa aınaldyratyn bolsaq, ıdeologııalyq turǵydan taǵy bir úlgi dúnıege keletini sózsiz.
Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń óz esimin tek el erteńi, ult taǵdyry, eldiń asyl muraty – bilim berý jáne ǵylym salasyna ǵana qatysty paıdalanýǵa kelisim bergeni kim-kimdi bolmasyn tolǵandyrady. Qazirde sol Elbasynyń atyn ıelengen ozyq ıdeıalar – Nazarbaev Ýnıversıteti men Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri óziniń jasampaz ınnovasııalyq qadam ekenin dáleldep, bilim salasynda Qazaqstan maqtanyshyna aınala bastady. Bul Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á.Nazarbaev esiminiń ulttyq model ekeniniń naqty aıǵaǵy. Endi osy bastamany jastardy tárbıeleýde ulttyq muratqa aınaldyratyn bolsaq, ıdeologııalyq turǵydan taǵy bir úlgi dúnıege keletini sózsiz.
Ár memlekettiń yntymaǵy men birligi ult rýhynyń qajyr-qaıratymen ólshense, ulttyq ıdeıa halyqty jigerlendirip, basqa elden ereksheligin aıqyndaıdy. Ulttyq muraty bıik ulttyq ıdeologııa elge kópten ilgeri, oılydan ozyq ári myqty ekenin sezinýge múmkindik beredi.
Tarıhqa qarap otyrsaq, kez kelgen elde ultyn ulyqtap, bolashaqqa baǵdar silteıtin myńnan ilýde bireý týǵan. Mundaı eli úshin otqa túsken darasy da, aqyl aıtar dana basshysynyń da bolýy úlken ıdeologııalyq murat bolyp sanalady. Alashtyń azattyq alǵany kúninen bastap, elin eńseli keleshekke qaraı senimdi jetelep kele jatqan, keshegi ulylar ómir súrgen Uly Dalanyń ulaǵatty urpaǵy, naǵyz Elbasy bola bilgen bilimdar ári saıasatker, naǵyz ultjandy patrıot, óz zamanyna jete týǵan memlekettik qaıratker tulǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev –osyndaı halqymyzdyń zor maqtanyshy.
Táýelsizdikke qol jetken alǵashqy aılarda totalıtarızmniń qatań tártibinen qajyǵan, qaıta qurýdan tize búkken, erteńgi kúnge senimi joǵalǵan halyqty eki aıaǵynan tik turǵyzyp, talaı aýyrtpalyqty birge jeńip, jarqyn bolashaqqa umtyldyrǵan tulǵa barlyq qurmetke laıyq. 90-jyldar jańadan egemendik alǵan jas memleketke barynsha kúrdeli kezeń boldy. О́ndiristiń quldyraýy, aqshanyń qunsyzdanýy, taýar tapshylyǵy halyqty qatty úreılendirdi. Biraq eline demeý bolyp, senim syılaǵan Tuńǵysh Prezıdent barshany moıymaýǵa, birlikke shaqyrdy. Bolashaqty aıqyndaý jolynda bir el bolyp jumylýǵa úgittedi.
– Jeke men úshin is júzinde sonaý yrǵaqty kezeńniń árbir kúni umytylmaq emes. Bizdiń halqymyzdy uzaq kútken bostandyqqa ár qadam saıyn jaqyndatqan sol bir kúrdeli oqıǵalar týraly estelikter óshirilmesteı meniń jadymda, – dep sol tarıhı kúnder týraly tolǵana eske alady Nursultan Ábishuly.
Memlekettik mańyzdy isti bastamas buryn jeti ret ólshep, sodan keıin durys sheshim qabyldaǵan Memleket basshysynyń halyq ıgiligi úshin jasaǵan isteri qyrýar. Iаdrolyq qarýdan bas tartyp, 40 jylǵa jýyq uly Abaı dalasyn ýlaǵan synaq polıgonyn birjola jaýyp tastaý – álemdi tamsandyrǵan iri sensasııa edi. Buǵan eshkim talasa almaıdy.
Syrttan keler suqkózderden qutylǵan soń, eldiń eldigin ereksheleıtin ulttyq rámizderi, aqshasynyń nobaıyn jasaý maqsaty turdy. Osy úlken iske de asa úlken daıyndyqpen kelip, tarıh bederinde zerdelengen, keshegi babalar mura etip qaldyrǵan tańbalar, ulttyǵymyzdy naqyshtaıtyn belgiler Eltańbaǵa túsip, kóktegi jarqyraǵan kún, qalyqtaǵan qyran Kók baıraǵymyzǵa aınaldy, Ánuranymyz halqymyzdy rýhtandyryp, egiltti, myń ólip, myń tirilgen bolmysymyzdy, ótkenimiz ben keleshegimizdi jyrlady.
N.Á.Nazarbaev: «Elimizdiń eń basty jetistigi – halyq birligi» dep únemi aıtyp keledi. Bir shańyraq astynda túrli ult ókilderiniń tatý-tátti ómir súrýi Elbasy ustanǵan saıasattyń eń aıaýlysy. Budan da álemge úlgi bolyp otyrǵan bastamalarymyz kóp. Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezderindegi araaǵaıyndyq, 7-shi Qysqy Azııa oıyndary, álemdegi bedeldi EQYU-ǵa tóraǵalyq, Islam Yntymaqtastyq Uıymyna jetekshilik, 2017 jyly Astanada ótetin EKSPO kórme jármeńkesi, taǵysyn taǵylar. Bular Elbasy bastamalarynyń bir parasy ǵana.
Mine, osyndaı kemeńgerlikti jastarǵa nelikten úlgi etpeske?! Jastardyń Elbasyna qarap boı túzegenderi durys. Prezıdenttiń otansúıgishtigi men patrıottyǵyn jastar úshin ulttyq muratqa aınaldyrǵanymyz jón. Memleket basshysynyń eńbekqorlyǵy, izdenimpazdyǵy, sózge sheshendigi jastarǵa birden-bir úlgi, óskeleń urpaqqa jaqsy tárbıe berý quraly bolǵany kerek. О́ıtkeni, Elbasy árqashan jastar jaǵynda.
«Yqylym zamannan beri qazaq atamyz «Bilekti birdi, bilimdi myńdy jyǵady» degen sóz qaldyrǵan. Qazaqtyń bul maqalynyń ózi búgingi kúni aıryqsha mánge ıe bolyp otyr. Bul zaman – bilekke emes, bilimge senetin zaman. Zamanaýı álemde eldiń qýaty, eń aldymen, bilim men ǵylymda bolatyn ýaqytqa keldik. Sol bilimdi qajetke, turmys ıgiligine jarata bilýimizben ǵana baǵalanady. Inemen qudyq qazǵandaı, qıyn da kúrdeli, orasan qajyr-qaırat pen erik-jigerdi talap etetin bilimsiz ómir tul», degeni jastardyń áli esinde.
Memleket basshysy «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda: «Biz bolashaqqa kóz tigip, táýelsiz elimizdi «Máńgilik El» etýdi murat qyldyq. «Qazaqstan-2050» Strategııasy – osynaý máńgilik joldaǵy býyndar birliginiń, urpaqtar sabaqtastyǵynyń kórinisi.Táýelsiz eldi óz qolymen qurǵan býynnan bastalǵan uly isterdi keıingi urpaqtyń laıyqty jalǵastyratynyna kámil senemin», deı kelip, jastarǵa úlken baǵyt-baǵdar bergen edi: «Al keıingi tolqyn jastarǵa aıtarym, sender – bolashaqqa degen úkili úmitimizdiń tiregisińder.Bizdiń búgingi atqaryp jatqan qyrýar sharýalarymyz tek sender úshin jasalýda. Sender táýelsiz Qazaq eliniń perzentterisińder.Táýelsiz elde týyp, táýelsiz elde tárbıe aldyńdar. Senderdiń azat oılaryń men kemel bilimderiń – elimizdi qazir bizge kóz jetpes alysta, qol jetpes qııanda kórinetin tyń maqsattarǵa aparatyn qudiretti kúsh».
Ulylyq pen batyrlyqty, danyshpandyq pen kóregendikti, aqyl men parasatty sóz etkende, amalsyz artqa qaıyrylyp, ómirden ótken batyrlar men oıshyldardy, sheshender men jyraýlardy áńgimege qosamyz. Solardy úlgi tutamyz, qadirleımiz. Bul durys-aq. Al búginginiń jarq eter sholpandary qaıda? Ras, úlgi bolarlyq ulttyq zamandas keıipker fılmniń sıýjetinde de, kórkem ádebıetimizde de, teatr qoıylymynda da, tipti, tól mýltfılmderimizde de tipten az. Al osy atqa tolyqtaı saı keletin Elbasynan nege laıyqty prototıp jasamasqa?! Prezıdenttiń kez kelgen ómirlik epızodtarynan eńbekqor azamatty, ultjandy qarapaıym qyzmetkerdi, bilimge qushtar adal da albyrt jasty, eldikti oılaǵan qaıratkerdi kezdestiretinimizdi aıtýdyń qajeti joq shyǵar, sirá.
Kózi ashyq, kókiregi oıaý, ultjandy, saıası sanasy tereń jastar naǵyz kóshbasshy, patrıot bolýdy elin súıgen, eli súıgen Elbasynan úırenýleri qajet. Sondyqtan, bizdiń ulttyq model – Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev. Barymyzdy ýaqytynda baǵalaý qajettigin qazirden bastap úırenýimiz kerek ekendigine eshkimniń talasy joq shyǵar.
Dınar NО́KETAEVA,
Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq
ýnıversıtetiniń rektory.
ALMATY.
