02 Jeltoqsan, 2013

Nursultan NAZARBAEV: Basqaǵa jaltaqtaıtyn kúnnen kettik. Bar baılyǵymyzdy ózimizge buıyratyn ettik. Qoǵamnyń saıası turaqtylyǵy men birligine jettik. Qysqasy, el bolýdyń eń aýyr belesinen óttik.

463 ret
kórsetildi
12 mın
oqý úshin

Táýelsizdik – tarıhtyń máńgige bólip bergen enshisi emes, halyqtardyń mamyrajaı ómir súrýine berilgen kepildik te emes: ańǵal bolmaǵanymyz abzal.

Nursultan NAZARBAEV:

Basqaǵa jaltaqtaıtyn kúnnen kettik.

Bar baılyǵymyzdy ózimizge buıyratyn ettik.

Qoǵamnyń saıası turaqtylyǵy men birligine jettik.

Qysqasy, el bolýdyń eń aýyr belesinen óttik.

Táýelsizdik – tarıhtyń máńgige bólip bergen enshisi emes, halyqtardyń mamyrajaı ómir súrýine berilgen kepildik te emes: ańǵal bolmaǵanymyz abzal.

*     *     *

Táýelsizdik úshin kúres – elge tıgen úles.

*     *     *

Qazaqstan Táýelsizdiginiń formýlasy – teń mándi eki uǵymnyń: Azattyq pen Jaýaptylyqtyń qosyndysy.

Jaýaptylyqtyń arqasynda ǵana biz damýdyń durys strategııalyq jolyn tańdaı aldyq, memleket quryp, beıbitshilik pen kelisimdi saqtap qaldyq.

*     *     *

Táýelsizdik alǵan sátten bastap Qazaq­stan óziniń bir de bir qadamymen, is-áreke­ti­men nemese tipti bir de bir sózimen óńir­lik jáne jahandyq qaýipsizdikke nuqsan kel­tir­me­gen memlekettiń ónegesi bolyp tabylady.

*     *     *

Biz táýelsizdikpen birge tilimizdi túlet­­tik, dinimizdi órkendettik, tamyrymyzdy jalǵap, salt-dástúrimizdi jańǵyrttyq.

Ulttyq jańǵyrtýdy júzege asyryp, jańa qundylyqtar qalyptastyrdyq. Ǵasyr­lar qoınaýynan asyldarymyzdy arshyp aldyq.

*     *     *

Bizdiń táýelsizdigimiz – qazaq ultynyń qoǵamdyq oıdyń qalyptasýymen jáne halyqtyń jan-júreginiń ańsaýymen demelgen kópǵasyrlyq umtylysynyń jemisi.

*     *     *

Táýelsizdikke qol jetkizgennen góri, Táýelsizdikti máńgi ustap qalý odan áldeqaıda qıyn. Bul álem keńistiginde ǵumyr keshken talaı halyqtyń basynan ótkergen tarıhı shyndyq. О́zara alaýyzdyq pen jan-jaqqa jónsiz tartqan berekesizdik talaı eldiń taǵdyryn qurdymǵa jibergen.

*     *     *

Táýekeli turatyndardyń ǵana qoly jetpese, Táýelsizdik bola ma? Azappen, arpalys­pen kelmese, Azattyq bola ma? Ońaılyqpen kelse, onyń qadiri bola ma? Qadiri joq nárse qolda uzaq tura ma?

*     *     *

Alda turǵan syn belesterden bilekke – bilek, júrekke – júrek, tilekke – tilek qosa bilsek qana abyroıly óte alamyz.

*     *     *

Táýelsizdiktiń qaıta oralǵany – bizdiń ata-babalarymyzdyń san ǵasyrlyq azattyq kúresiniń zańdy óteýi. Jaratqan Ieniń jasaǵan ádildigi. Ata-babalarymyzdyń osynshama baıtaq jerdi aq naızanyń ushymen, aq bilektiń kúshimen qorǵap qalǵanynyń arqasy.

*     *     *

Teńge – el turaqtylyǵy men táýelsizdiginiń belgisi.

*     *     *

Táýelsizdiktiń týyn qolda berik ustaý – árbir qazaqtyń, Qazaqstandy óz Otanym dep sanaıtyn ár adamnyń eń basty boryshy, eń bıik maqsaty.

*     *     *

Qazaqstannyń táýelsizdigi taza paraqtan «jazylǵan joq», onyń kóne dástúrleri bar. Bizge búginimizdi túısinip, bolashaǵymyzdyń sulbasyn kórý úshin ótkenimizge úńilý qajet.

*     *     *

Bostandyq bizge azap, kúres pen joqshy­lyqtar arqyly, al táýelsizdik – ótýimiz qajet bolǵan táýekel arqyly keldi. Mine, sondyqtan da biz bul uly uǵymdardyń qunyn da, paıdasyn da, qasıetin de bilemiz.

*     *     *

Táýelsizdigimiz tuǵyrly, memlekettigimiz ǵumyrly bolsyn!

*     *     *

О́tpeli kezeńniń ókpek jeli soǵar da óter.

*     *     *

Dúnıede táýelsiz Qazaq eli bar.

Álemde egemen Qazaqstan bar.

Onyń kópultty, tatý, yntymaqshyl halqy bar.

Qýatty ekonomıkasy, senimdi saıası júıesi bar.

Eń bastysy – búginnen nurly, búginnen kemel bolashaǵy bar.

Sol kúnge berik senim bar!

*     *     *

Endi bizdiń el atqa qonady: dúıim dúnıeniń qandaı dúbirli dodasyna da taısalmaı túsip, kim-kimmen de jaltaqsyz jarysatyn bolady.

*     *     *

Basqaǵa jaltaqtaıtyn kúnnen kettik.

Bar baılyǵymyzdy ózimizge buıyratyn ettik.

Qoǵamnyń saıası turaqtylyǵy men birligine jettik.

Qysqasy, el bolýdyń eń aýyr belesinen óttik.

*     *     *

Bile bilsek, osy on jyldaǵy eńbegimizdiń eń basty qorytyndysy – el bolǵanymyz. El bola alǵanymyz. Biz memleket qurdyq. Qurǵanda da, aty bar da zaty joq memleket emes, búkil adamzat tanıtyn, tanyp qana qoımaǵan, moıyndaıtyn, qurmetteıtin memleket qura aldyq.

*     *     *

Qazaqstannyń táýelsizdigi beıbit jolmen keldi. Bul azattyq úshin alysqan myń-myńdaǵan azamattardyń qasıetti qanynyń óteýi. Bul búkil tarıhynda ózgelerge qııanat jasaý degendi bilmegen halyqtyń peıiliniń qaıtarymy.

*     *     *

Táýelsizdik Týyn tigýge qanshalyqty qajyr-qaırat kerek bolsa, ony qulatpaı saqtap qalýǵa sonshalyqty qajyr-qaırat kerek.

*     *     *

Aldymyzda asý-asý belder bar, ult jolynda uıtqı soǵar jelder bar. Bel de talar, jel de betten qaǵar. Bárine kóný kerek, bárine tózý kerek.

*     *     *

Qaz turyp, qadam basqan Táýelsizdik sábı­lik tusaýyn ómirsheń ýaqytqa kestirgen kezden bastap, Qazaqstanymyz aıshylyq jerdi alty-aq attaǵan alyp sekildi, dáýir jalynan myqtap ustap, tizginin bekem qaǵa bildi.

*     *     *

Atalarymyzdyń tar kezeńde tabysyp, birlik-berekesin kórsetken jaqsylyǵymen qatar, keńshilikke shyqqanda kesirlik tanytyp, ala bolyp aýyzdaǵylarynan aıyrylyp, ózara qyrqysyp ketetin jamanshylyǵynyń qabat júretindigi de ózekti órteıdi.

*     *     *

Qazaqstannyń aspan tústes Týynyń betinde altynǵa aınalǵan búrkit qanat kergen. Osynaý kelisken mazmundy da maǵynaly nysannyń boıynda tabıǵat ta, tirshilik te, tarıh ta toǵysyp jatyr.

*     *     *

Eńsesi túsken eldiń esin jıǵyzǵan, japa shegip, zar jylaǵan halyqtyń kóziniń jasyn tyıǵyzǵan kimder edi?

Azamatynan aıyrylǵan arǵymaqqa qaıtadan er saldyrǵan, tutastyq týyn qolǵa qaıtadan aldyrǵan kimder edi?

Qasıetti babalarymyz – Tóle bı, Qazybek bı, Áıteke bı edi.

*     *     *

Táýelsizdik – eń aldymen eldiń ekonomı­kalyq derbestigi.

*     *     *

Bárin de tarıhtyń syı-sybaǵasy deýge bolar, alaıda jan-júregińniń ańsary bolǵan azattyqty eshkim de syıǵa tarta almaıdy.

Azattyq degenimiz álemdik tarıh tolqynynda óziniń sýbektilik quqyǵyn sezinetin jáne oǵan jaýap bere alatyn halyq bolmysynyń jalǵyz ǵana úlgisi.

*     *     *

Biz táýelsizdik alǵannan beri biryńǵaı izdenis ústinde kele jatqan elmiz. Izdenis ústinde dóp basý da, múlt ketý de bola beredi. Eshteńe istemegen adam ǵana qatelespeýi múmkin.

*     *     *

Búgingi bizdiń táýelsizdigimizdiń qaınar kózi qazaq halqynyń san ǵasyrlar boı­ǵy kúresinde, azat­tyqqa umtylǵan qaısar­lyǵynda jatyr.

*     *     *

Boıynda qany bar, namysy bar árbir azamat: «Endi táýelsizdikti qalaı kemel­­­dendiremiz, eldiń kósegesin qaıtsek kóger­te­miz?!» dep oı-sanasyn qamshylaýy kerek.

*     *     *

Halyq keshpeıtin bir-aq nárse bar: eldiń qolyna zaryqtyryp kelip qonǵan baqyt qu­synan – Táýelsizdikten aıyrylýdy keshpeıdi.

*     *     *

Táýelsizdikti kún saıyn qorǵaý kerek, aı saıyn qorǵaý kerek, jyl saıyn qorǵaý kerek, nyǵaıtý kerek, órkendetý kerek.

*     *     *

Táýelsizdiktiń tar jol, taıǵaq keshýinen, betten qaǵar jeliniń esýinen taısalmaýǵa tıispiz.

*     *     *

Másele qaı toptyń jeńetininde nemese bılik basyna kimniń keletindiginde emes, másele – táýelsizdik taǵdyrynda.

*     *     *

Bizdiń táýelsizdigimizdiń joly – Otan taǵdyry úshin barlyq 140 ulttyń jaýap­kershiliginiń joly.

*     *     *

Tanylǵan memlekettik egemendik – kez kelgen halyqtyń úlken ári qymbat turatyn resýrsy.

*     *     *

Táýelsizdik – álemdik tarıhtyń aǵynynda sýbekt bolý quqyǵyn sezinetin ári soǵan jaýap beretin halyq bolmysynyń jalǵyz ǵana nyshany.

*     *     *

Azattyq joly uzaq ta taýqymetti. Ony baıandy ete bilý de ońaı sharýa emes.

*     *     *

Memlekettik táýelsizdik – tarıhtyń syıy nemese tek qazirgi urpaqtyń ǵana menshigi emes. Ol – ótkenniń aldyndaǵy borysh jáne keleshektiń aldyndaǵy jaýapkershilik.

*     *     *

Biz dúnıeni dúrbeleńge salǵan daǵdarystan demikpeı shyǵyp, damýdyń dańǵyl jolyna bet burǵan elmiz. Yqtımal syn-tegeýrinderge tyńǵylyqty shep qurǵan elmiz.

*     *     *

Memleket mereıi – myǵymdyǵynda.

*     *     *

Meniń ǵumyrym el taǵdyrymen enshiles.

*     *     *

Jetistikterimizge syn kózben qarap, sabyr saqtaıtyn el bolaıyq.

*     *     *

Daǵdarystar ótedi, ketedi. Al memleket táýelsizdigi, ult muraty, urpaq bolashaǵy sııaqty qundylyqtar máńgi qalady.

*     *     *

Uly toı kóppen kórgen halqyń úshin,

Eshqashan adastyrmas saltyń úshin.

Jaratqan!

Qazaǵyma yntymaq ber,

Turǵanda myna zaman tartyp ishin!

*     *     *

Qazaqstan halqy birtutas, birligi myzǵymas kemel elge aınaldy.

*     *     *

Azattyq jolyndaǵy Qazaqstannyń áli talaı-talaı qıyn kezeńderden ótýine týra keledi.

*     *     *

Memlekettik táýelsizdik tarıhtyń syıy emes jáne tek qazirgi urpaqtyń bir óziniń ǵana menshigi emes. Bul ótkenniń aldyndaǵy paryz jáne bolashaqtyń aldyndaǵy jaýapkershilik.

*     *     *

Memlekettiń memlekettiligi onyń óz taǵdyryna qatysty máselelerdi óz betinshe sheshe alýynan tanylýǵa tıis.

*     *     *

Bul zaman – tek kúshtini, birlikti moıyndaǵan zaman. Bul zamanda álem tek ekonomıkalyq jaǵynan myqty, ishki tutas­tyǵy berik, aýyzbirligi kúshti memlekettermen ǵana sanasady, sondaı elderdi ǵana syılaıdy. Qazaqstan qazir álem sanasatyn, álem syılaıtyn sondaı elge aınaldy.

*     *     *

Halqy tatý-tátti, saıasaty sarabdal eldiń ǵana qazynasy qyrýar, bolashaǵy baıandy bolady.

*     *     *

Men úshin qashanda memleket múddesi men el ıgiligi jolynda qaltqysyz qyzmet atqarýdan artyq baqyt bolǵan emes.

 

(M.Qasymbekovtiń jetekshiligimen qurastyrylǵan «Jyldar men oılar»

kitabynyń negizinde daıyndaldy).