Qala bıýdjeti 455,4 mlrd teńgege deıin ulǵaıdy
Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken baspasóz konferensııasynda Shymkent qalasynyń ákimi Murat Áıtenov joǵaryda aıtylǵan máseleler boıynsha óz pikiri men ákimdiktiń ustanymyn jetkizdi. Kóptiń talqylaýyna túsip, qyzýy áli basyla qoımaǵan ıppodrom aýmaǵynda qurylys salý boıynsha barlyq áreket zań sheńberinde júrgizilmek. Iаǵnı jan-jaqty zerttelip, turǵyndardyń talqysyna salynady, ortaq sheshim boıynsha áreketter naqtylanady. Al Shymkent qalasyndaǵy №125 mektep muǵalimderi kótergen máseleler boıynsha búginde tıisti mekemeler jumys isteýde. Zańsyzdyqtar anyqtalǵan jaǵdaıda tıisti sharalar kórilmek. Infraqurylym, kommýnaldyq máseleler bekitilgen josparlarǵa jáne belgilengen merzimge sáıkes sheshimin tappaq. Mysaly, qala ákimi bıyl jeltoqsanda aıaqtalýy tıis «Bozaryq» qosalqy stansasy iske qosylǵan soń jaryqtyń jıi sónýi nemese jetispeýshiligi syndy keleńsizdik bolmaıtynyn málim etti. Jalpy qalaǵa berilgen mártebe onyń búgini men erteńine erekshe yqpal etip otyr. Iаǵnı jaýapkershilik pen artylǵan senim údesinen shyǵý maqsatynda barlyq salada oń ózgeristerge qol jetkizilýde.
– Elbasy Jarlyǵymen jańa mártebe berilgen tarıhı sheshim qala damýynyń jańa kezeńine jol ashty. Respýblıkalyq mártebe alǵaly beri qalaǵa 1 trln teńge ınvestısııa tartyldy, 1,3 mln-nan asa sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Qala bıýdjeti 131,2 mlrd teńgeden 455,4 mlrd teńgege deıin ulǵaıdy. Osydan 2 jyl buryn ónerkásip ónim kólemi 319 mlrd teńge bolsa, búginde 523 mlrd teńgege jetken. Sondaı-aq belsendi kásipkerlerdiń úlesi 71 paıyzdan 88 paıyzǵa artty. Qalada 72 myńnan asa shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerinde 160 myńnan asa adam turaqty jumyspen qamtylǵan. Jalpy ónerkásiptik ónimniń úlesi 23 paıyzdy quraıdy. О́ndiristik ınfraqurylymy bar 3 aımaq jumys istep tur. Osy 3 ındýstrıaldy aımaqta jalpy ınvestısııa kólemi 229,7 mlrd teńge 10 myńnan asa jumys ornymen 170 joba júzege asyrylýda. Bıyldyń on aıynda 98,6 mlrd teńgege 5,5 myń jumys ornymen 100 joba júzege asyrylyp, 66,5 mlrd teńgeniń ónimi shyǵarylǵan. Jyl sońyna deıin ınvestısııalyq kólemi 20,9 mlrd teńgege 566 jumys ornymen 9 joba iske qosylady. Al «Juldyz» ındýstrııaldy aımaǵynda 105,0 mlrd teńgege 8 myńnan asa jumys ornymen 60 ınvestısııalyq jobany iske asyrý kózdelip otyr, – dedi Murat Áıtenov.
Investısııalyq ósim boıynsha ekinshi orynda
Sondaı-aq áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarymen qalany tolyq qamtamasyz etý baǵytynda eki birdeı agro-ındýstrıaldy aı̆maǵyn iske qosý josparlanyp otyr. Birinshisi – aýmaǵy 136 gektar jerge zamanaýı ónerkásiptik jylyjaı̆ keshenin salý boıynsha 28 joba iske asyrylady. Ekinshisi – «Bozaryq» tamaq ónerkásibi ındýstrıaldy aımaǵyn quryp, bıologııalyq qospalary bar qunarly qurama jem óndirisi jáne sút óndirý zaýytyn salý josparlanýda. Bul aımaqta shetel ınvestorlarymen birlese sút, et, jemis pen kókónisti qaıta óńdeıtin, konservileıtin jobalardy júzege asyrý kózdelgen. Úshinshi megapolıste búginde agroónimderdi qaıta óńdeýge basymdyq berilip otyr. Osy jyly aýyl sharýashylyǵynda jalpy quny 7,6 mlrd teńge bolatyn 18 ınvestısııalyq jobany júzege asyrý josparlanǵan. Qazirgi tańda 5,3 mlrd teńgege 10 joba iske qosyldy. Nátıjesinde 30,7 mlrd teńgeniń aýylsharýashylyq ónimi óndirilip, ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 2 paıyzǵa artqan. Salaǵa baǵyttalǵan ınvestısııa kólemi 7 mlrd teńge bolyp, ótken jylmen salystyrǵanda 1,8 esege ósip otyr. Qoıma jáne kólik ınfraqurylymyn damytý baǵytynda qalada 92 gektar jerge saýda-logıstıkalyq aımaǵy qurylǵan. Munda qazir eki kompanııa qyzmet kórsetýde. Odan bólek, 3 logıstıkalyq jobanyń qurylysy júrgizilýde.
– Qalaǵa tartylatyn ınvestısııanyń kólemi de artyp keledi. Osy jyldyń 10 aıynda qala ekonomıkasyna 223,4 mlrd teńge ınvestısııa tartylyp, ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 54,3 paıyzǵa artty. Investısııalyq ósim boıynsha Shymkent respýblıkada 2-orynda tur. Sonymen qatar Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes ınvestorlardyń pýlyn jasaqtaý boıynsha 2020-2025 jyldar aralyǵynda quny 1,4 trln teńge bolatyn 157 ınvestısııalyq jobanyń bazasy ázirlengen. Onyń ishinde bıyl shetel ınvestorlarynyń qatysýymen 13,1 mlrd teńgege 350 jańa jumys ornymen 5 joba iske asyrylyp otyr. Prezıdent Joldaýynda azamattardyń áleýmettik ál-aýqaty, eń aldymen baspana máselesine tikeleı baılanysty ekeni aıtylǵan bolatyn. Osy oraıda baspanamen qamtý úshin turǵyn úı qurylysyna erekshe nazar aýdaryp otyrmyz. Bıýdjet esebinen 8 077 páterli 136 kóp qabatty turǵyn úılerdiń qurylysy júrgizilýde. Jyl sońyna deıin 280 páterli 5 arendalyq, 4 461 páterli 77 kredıttik turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý josparlanǵan, – dedi M.Áıtenov.
Sondaı-aq bıyl 417 shaqyrym jolda qurylys jáne jóndeý jumystary júrgizildi. Kólik keptelegin boldyrmaý maqsatynda 4 iri jolaıryq salý josparlanyp, bıyl bireýiniń qurylysy bastaldy. 4 kópirde qaıta qurý jumysy júrgizilip, 4 kópir kúrdeli jóndeýden ótti. Osyndaı jumystardyń nátıjesinde jaqsy jáne qanaǵattanarlyq joldardyń úlesi jyl sońyna deıin 60 paıyzǵa jetedi. Qala ákiminiń dereginshe, jolaýshylarǵa yńǵaıly jaǵdaı jasaý úshin bıyl gazben júretin 590 jańa avtobýs ákelinip, avtobýs parkteriniń 80 paıyzy jańarǵan. Sonymen qatar qoǵamdyq kólikterge «Tólem» elektrondy bılettendirý júıesi engizilip, 260 aıaldama ornatylǵan.
Aldaǵy 5 jylda 85 mektep salynady
Shymkent qalasynda qazir 7 020 oryndyq 13 mekteptiń qurylysy júrgizilýde. Jyl sońyna deıin 5 100 oryndyq 8 mektep paıdalanýǵa beriledi. Aldaǵy 5 jylda 63 882 oryndyq 85 mekteptiń qurylysyn júrgizý boıynsha arnaıy jospar ázirlengen. Osynyń esebinen aýysymdy jáne apatty jaǵdaıdaǵy mektepter máselesi tolyǵymen sheshiledi. Sondaı-aq Murat Dúısenbekuly óz baıandamasynda qashyqtan oqýdy uıymdastyrý maqsatynda bıyl 47 330 kompıýter alynǵanyn, nátıjesinde jyl basynda 28 oqýshyǵa bir kompıýterden kelse, qazir 4 oqýshyǵa bir kompıýterden keletinin atap ótti. Úshinshi megapolıste COVID-19 aýrýynyń yqtımal tolqynyna úsh ssenarıı boıynsha daıyndyq jasalǵan. Búginde A, V, S jospary boıynsha 5 416 tósektik ornyna deıin uıymdastyrýǵa múmkindik bar. Qalada jalpy qýattylyǵy kúnine 3 550 testke jetetin 9 PTR zerthananyń jumysy jolǵa qoıylǵan. Jedel járdem 100 avtokólikpen tolyǵyp, qýattylyǵy táýligine 3 500-ge jetetin Sall-center iske qosyldy. Bıyl 6,4 mlrd teńgege 7 medısınalyq mekemeniń ǵımaratyna kúrdeli jóndeý jumystary júrgizildi. Al materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtaýǵa 6 mlrd 600 mln teńge bólingen. Búginde Shymkentte 19 kompıýterlik tomografııa apparaty jumys istep tur. Jyl basynda qalada 310 О́JJ apparaty bolsa, qazir olardyń sany 612-ge jetti. Úsh ottegi stansasy ornatyldy. Sonymen qatar búginde qalanyń dárihanalarynda koronavırýsty emdeý úshin 1,7 mlrd teńge kóleminde dári-dármek qory jasaqtalǵan. Pandemııaǵa baılanysty memlekettik organdardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy, mádenı jáne sport sekildi ózge shyǵyndardan 9,5 mlrd teńge qarjy ońtaılandyrylyp, únemdelgen qarjy densaýlyq saqtaý, dezınfeksııa, qashyqtan oqý rejimine qatysty shyǵyndarǵa qaıta baǵyttalǵan.
– Bıyl temirjol vokzalyn «QTJ»-dan qabyldap aldyq. Dese de bul vokzal halqynyń sany ósip bara jatqan Shymkentke laıyq emes. Sol úshin QTJ-da arnaıy jobalyq-smetalyq qujat jasaldy. Onyń kúrdeli jóndeýi men kóriktendirilýine 6,2 mlrd teńge qajet. Qala jospary boıynsha shahardyń soltústik baǵytyna zamanǵa saı jańa temirjol vokzaly salynýy kerek. Eger jańasy salynsa, qazirgi vokzalǵa tek jóndeý júrgizip, ony óziniń talaptaryna saı keltiremiz. Sondyqtan qazirgi vokzalǵa kúrdeli jóndeý júrgizýdiń ornyna aǵymdaǵy jóndeý jumystaryn júrgizdik. Aldaǵy jarty jylda naqty sheshim qabyldanady, – dedi qala ákimi.
Qaladaǵy qazirgi áýejaı tıisti talaptarǵa saı emes. Bul oraıda M.Áıtenov ınvestordyń, ıaǵnı SCAT áýe kompanııasynyń kómegimen jalpy aýmaǵy 35 myń sharshy metr bolatyn úlken áýejaı salynyp jatqanyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, bıyldyń ózinde qurylys jumystary aıaqtalýy tıis edi. Biraq ókinishke qaraı, pandemııanyń saldarynan shetelden kelýi tıis kóptegen qural ýaqytynda kelmeı qaldy. Naýryz meıramyna deıin aıaqtaý josparda bar. Sondaı-aq M.Áıtenov jýrnalıster suraǵyna oraı «Ordabasy» fýtbol klýbynyń bıýdjeti komanda eýrokýboktan shyǵyp qalǵannan keıin 2,5 mlrd teńgege deıin qysqartylǵanyn aıtyp ótti. Únemdelgen qarjy pandemııamen kúreske jumsalǵan.
Shymkent
