Atyraý oblysynda áleýetti ınvestorlarmen 50 mıllıard teńgeniń memorandýmyna qol qoıyldy
Atyraý oblysynda áleýetti ınvestorlarmen 50 mıllıard teńgeniń memorandýmyna qol qoıyldy
Atyraý oblysynyń tabıǵı baılyqqa moldyǵy da, ekonomıkalyq órkendeýi de tek elimizge ǵana emes, kúlli álemge keńinen tanymal. Aldymen, bul óńirge 1993 jyly «Shevron» korporasııasy mol ınvestısııa salyp, «Teńiz» ken ornyn ıgerýge qadam jasady. Sodan beri munaıly Atyraýǵa dúıim dúnıeniń ár elinen, álemdik naryqtaǵy alpaýyt kompanııalardyń qyzyǵýshylyǵy artyp keledi. Áli de báseńdegen joq. Tipti, aldaǵy jyldary qazirgiden de arta túsetindigi «Atyrau Inbest-2013» halyqaralyq ınvestısııalyq forýmy barysynda anyq baıqaldy. Bıyl bul forým Atyraýda birinshi ret ótkizildi. Soǵan qaramastan oǵan álemniń AQSh, Ulybrıtanııa, Germanııa, Fransııa, Túrkııa, Reseı, Fınlıandııa, Chehııa, Polsha sekildi on eki elinen áleýetti ókilder qatysty. Forým aıasyndaǵy kórmege 70-ke jýyq qazaqstandyq jáne reseılik kompanııanyń ónimderi qoıyldy.
Qazir bul óńir álemniń 52 elimen saýda baılanysyn ornatyp úlgerdi. Olardyń arasynda, ásirese, AQSh, Ulybrıtanııa, Italııa, Fransııa, Qytaı, Kanada sekildi eldermen 450 birlesken kásiporyn jumys jasaıdy. Ulybrıtanııa, Italııa, Germanııa elderi Atyraýda saýda-ınvestısııalyq ókildikterin ashyp qoıdy. Al reseıliktermen áriptestiktiń úlesi sońǵy jyldary eseleı tústi. «Biz óńirdiń jan-jaqty órkendeýi úshin ınvestısııa salǵysy keletin ınvestorlardyń jobalaryn qoldaýǵa ázirmiz», dep málim etti oblys ákimi B.Izmuhambetov.
Investısııalyq forýmda baıandama jasaǵan oblys ákiminiń birinshi orynbasary Ǵ.Dúısembaevtyń málim etýinshe, shıkizattyq qor men tabıǵı resýrstardyń moldyǵy ınvestısııalyq ahýalyna oń áser etedi. О́ńirdiń geografııalyq turǵydan Eýropa jáne Kedendik odaq elderine jaqyn ornalasýy da, ınfraqurylymdyq damýy da ınvestısııalyq ahýalynyń jaqsarýyna sep bolyp otyr. Bul kúnderi óńirde 600-den astam ónerkásiptik kásiporyn jumys jasaıdy. Jalpy qory 4,5 mıllıard tonna munaı jáne 2 trıllıon tekshe metr gazdy quraıtyn «Teńiz», «Qashaǵan» sekildi eki iri ken orny bar. Tek sońǵy úsh jyldyń ózinde ónerkásip ónimderiniń turaqty ósimi baıqalyp keledi. Máselen, bıylǵy 9 aıda ónerkásiptik ónim kólemi 22,5 mıllıard dollardy quraǵan.
– Búgingi tańda óńirde turaqty jumys jasaıtyn 28 myń shaǵyn jáne orta deńgeıdegi kásiporyn bar. Shaǵyn jáne orta bıznes salasynda óndiriletin ónimder kólemi 2-2,5 mıllıard dollardy qurap otyr. Álemniń birneshe elimen ornyqqan saýda baılanysynyń ishinde munaı-gaz salasynda Fransııa, Nıderlandy, AQSh, Kanada men Túrkııanyń úlesi basym, – dep atap ótti Ǵ.Dúısembaev. – 2000-2012 jyldary Atyraý oblysynyń negizgi kapıtalyna 34,7 mıllıard dollar kóleminde ınvestısııa salyndy. Budan ózge Indýstrııalandyrý kartasy sheńberinde 9,3 mıllıard dollarlyq 34 ınvestısııalyq joba iske asyrylýda.
Qazynaly óńirdiń qarqyndy órkendeýine betburys jasaıtyn forým aıasynda jalpy somasy 50 mıllıard teńgeniń birneshe mańyzdy memorandýmyna qol qoıyldy. Sonyń ishinde úndilik «SAVA Global» kompanııasynyń jobasy kóńil aýdarýǵa turarlyq. О́ıtkeni, farmasevtıka salasynda eýropalyq standartpen ónim shyǵaratyn bul kompanııa endi Atyraýda jańa kásiporyn salýdy kózdeıdi. Sóıtip, jergilikti kompanııamen 3 mlrd. teńgeniń memorandýmyna ýaǵda jasasty. Al «Atyraýneftemash» pen ıtalıandyq «Continental flanges and fittings Italia» SPA kompanııasy arasyndaǵy memorandým 4,2 mlrd. teńgeni quraıdy. Sonymen birge, «Atyraý» ÁKK men «Antares» kompanııasy 21,1 mlrd. teńgeni quraıtyn jel elektr stansasyn salýǵa uıǵarym jasady. Aıtqandaı, «Atyraý» ÁKK «Enprode» kompanııasymen birge osy salada 16 mlrd. teńgelik taǵy bir jobany iske asyrmaq. Budan ózge Kedendik odaq sheńberinde Ýdmýrtııa Respýblıkasy men Atyraý oblysy arasynda yntymaqtastyq jóninde ortaq memorandým jasaldy.
– Qazaqstan men Ýdmýrtııa Respýblıkasy arasyndaǵy qarym-qatynas qarqyndy damyp keledi. Qazir sol iskerlik baılanystardy odan ári óristetýdiń ońtaıly sáti túsip tur. Bizdiń eldiń kásiporyndary Qazaqstanǵa 55 mln. dollardyń ónimin eksporttasa, biz Qazaqstannan 5 mln. dollardyń taýarlaryn satyp alyp otyrmyz. Osy forým kezinde taǵy da qosymsha mańyzdy kelisimsharttar jasastyq. Endi eki el arasyndaǵy saýda aınalymy burynǵydan molaıady, – dedi Ýdmýrtııa Respýblıkasy Prezıdenti men Úkimeti ákimshiliginiń basshysy Aleksandr Gorıaınov. Sondaı-aq, Belorýssııanyń Gomel oblysynan delegasııasynyń jetekshisi Oleg Borısenko da Qazaqstanmen, ásirese, Atyraý oblysymen iskerlik baılanystyń nátıjeli bolatyndyǵyna senim bildirdi.
Joldasbek ShО́PEǴUL,
«Egemen Qazaqstan».
Atyraý oblysy.
