Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy negizinde elimizdiń Ishki ister mınıstrliginde birqatar reformalar júrgizilip jatqany belgili. Sonyń ishinde Ákimshilik polısııa komıtetiniń qyzmetine basa nazar aýdarylýda. Bul rette, qyzmet basymdyǵy negizgi úsh baǵytty júzege asyrýǵa negizdelgen. Birinshi baǵyt – quqyq qorǵaý organdarynyń turǵyndarmen tyǵyz baılanys ornatý jáne azamattyq qoǵammen áriptestikti jańǵyrtý arqyly servıstik formatty engize otyryp quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý sanalady. Ekinshi baǵyt – qoǵamdyq qaýipsizdikke negizdelgen. Dálirek aıtatyn bolsaq, polısııa qyzmetkerleri azamattardy keńinen tarta otyryp qoǵamdyq tártipti, jol qozǵalysy qaýipsizdigin uıymdastyrýy jáne qamtamasyz etýi qajet. Úshinshi baǵyt – ákimshilik is júrgizýde sıfrlandyrýǵa basa nazar aýdara otyryp, memlekettik qyzmetterdi paıdalaný quqyǵyn jáne turǵyndarǵa polısııa kórsetetin qyzmettiń sapasyn sıfrlandyrý negizinde arttyrý.
Sonymen elimizdiń Ishki ister mınıstrligi memlekettik qyzmet kórsetýdegi avtomattandyrý jáne sıfrlandyrý, onyń sapasyn arttyrý men turǵyndarǵa ońtaıly bolý úshin kedergilerdi azaıtý máseleleri boıynsha qandaı jumystardy atqaryp jatyr? Aldaǵy jospary qandaı?
«Halyqqa sapaly qyzmet kórsetý, jańa sıfrly tehnologııalardy qoldaný jáne memlekettik qyzmetterdi avtomattandyrý – sıfrlandyrý dáýirindegi memlekettik organdarǵa qoıylatyn negizgi talap. Sondyqtan, búginde Ishki ister mınıstrligi memlekettik qyzmet kórsetý kezindegi prosedýralardy jeńildetip, ákimshilik kedergilerdi azaıtýda. Qyzmetkerlerdiń jekeleı yqpal etý faktorlaryn jáne para alý múmkindigin joıý jumysy qolǵa alyndy. Bul jumystardyń barlyǵy azamattardyń qyzmet alý prosesin jeńildetý, sondaı-aq halyqtyń quqyq qorǵaý júıesine degen senimin arttyrý maqsatynda jasalatyny sózsiz», dep otyr Kóshi-qon qyzmeti komıteti tóraǵasynyń orynbasary, polısııa polkovnıgi Sabyrjan Seıitjanov.
Onyń aıtýynsha, jyl basynan beri Ishki ister mınıstrligi 9 memlekettik qyzmetti avtomattandyrdy (segizi qarý-jaraq aınalymy jáne bireýi qarý-jaraqtyń sot-medısınalyq saraptamasy salasynda). Búginde avtomattandyrý deńgeıi 88,6%-dy quraıdy (44 qyzmettiń 39-y). Bul baǵyttaǵy jumys toqtamaıdy. Ishki ister mınıstrligi men basqa da memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerin damytý – memlekettik qyzmet kórsetýlerdiń bıznes-prosesterin qaıta qaraýǵa múmkindik beredi. Bul rette, birinshi kezekte, málimetti memlekettik organdardyń elektrondy bazalarynan alýǵa bolatyn qyzmetterdi alyp tastaýǵa, sondaı-aq qyzmet kórsetý merzimi men ony alý úshin azamattar usynatyn qujattardyń sanyn qysqartýǵa nazar aýdarylady.
– Osylaısha, 2020 jyly qańtarda ýaqytsha kelgen sheteldikterdi tirkeý joıyldy (jyl saıyn 1,2 - 1,6 mln adam). Bul sheteldik qonaqtar kezigetin ákimshilik kedergilerdi aıtarlyqtaı tómendetip, eldiń ınvestısııalyq jáne týrıstik tartymdylyǵyna oń áserin tıgizdi. Halyqqa qyzmet kórsetýdegi jaǵdaıdyń jaqsarýyna jyl basynan beri ýaqytsha jeke kýálik berý (2018 j. – 11,2 myń, 2019 jyly – 5,5 myń) men azamattardyń tólqujattaryna 16 jasqa deıingi balalary týraly jazbalardy engizý fýnksııalaryn alyp tastaý da yqpal etti (2018 jyly – 70,4 myń, 2019 jyly – 26,7 myń), – deıdi polısııa polkovnıgi.
Rasymen de, karantın men shekteýler kezinde azamattar memlekettik qyzmetterdi sıfrlyq formatta alýdyń artyqshylyǵyn túsindi. Sebebi ınternet pen elektrondy sıfrly qoltańbany qoldana otyryp birqatar qyzmetterdi úıden shyqpaı-aq alýǵa bolady. Máselen, asa suranysqa ıe qyzmetterdiń qatarynda turǵylyqty jeri boıynsha tirkeý (1 mıllıon 430 myń) men turǵylyqty jeri boıynsha tirkeýden shyǵarý (380 myń) bolyp otyr.
Osy jyldyń 9 aıynda Ishki ister mınıstrligi 5 mıllıon 943 myń memlekettik qyzmet kórsetipti. Sonyń ishinde, 5 mln 341 myń 221 (nemese 90%) qyzmet memlekettik korporasııa arqyly kórsetilip otyr. Sonyń ishinde, 2 mln 69 myń qyzmet arnaıy Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynda kórsetilse, 213 myń 409 qyzmetti otandastarymyz Kóshi-qon qyzmetiniń ortalyqtary arqyly alǵan kórinedi. Sondaı-aq aqparattyq júıeler arqyly – 284 myń 680 qyzmet jáne qaǵaz túrinde – 317 myń 99 qyzmet kórsetilipti.
– Sonymen qatar otandastarymyz «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy arqyly ala alatyn qyzmetterdiń tizimi de keńeıip keledi. Qazir Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary arqyly Ishki ister mınıstrliginiń 17 qyzmeti kórsetiledi. Máselen, osy jyly 1 qarashadan bastap jeke tulǵalarda jumys isteýi úshin ımmıgranttardyń eńbek ruqsatnamalaryn rásimdeýge arnalǵan qujattar Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary arqyly iske asyrylady. Bul rette, Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynyń mamandary qajetti qujattardy kóshi-qon qyzmetine jiberedi jáne jaýapty aqparattyq júıeler arqyly alady. Barlyq prosedýralarǵa shamamen 20-30 mınýt ýaqyt ketedi, – deıdi S.Seıitjanov.
Polısııa polkovnıginiń aıtýynsha, bul qadam «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha tek oblys ortalyqtarynda ǵana emes, sonymen qatar shalǵaı aýdandarda da jumysqa ruqsat berý qujatyn rásimdeýge múmkindik berdi. Budan bólek, kólikti tirkeý, júrgizýshi kýálikterin berý, sondaı-aq jol qozǵalysy erejelerine emtıhan qabyldaý fýnksııalary arnaıy Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna berilgen kórinedi. Sonymen qatar, osy jyly «Elektrondy úkimet» portalynda jol qozǵalysy qaýipsizdigi salasyndaǵy memlekettik qyzmetterdiń qosymsha túrleri iske asyryldy.
– Jalpy sıfrly qyzmetti damytý – azamattyń memleketpen negizinen aqparattyq tehnologııalar (kompıýterler, smartfondar jáne taǵy basqalar) arqyly qarym-qatynas ornatýy kezinde jaǵdaı jasaýdy kózdeıdi. Qazaqstanda smartfondardy paıdalanýdyń joǵary reıtıngi bar (2018 jyly 11,9 mln qoldanýshy nemese 65%), – deıdi polısııa polkovnıgi. Onyń aıtýynsha, bul «Elektrondy úkimettiń» qyzmetterin mobıldi platformalarǵa belsendi beıimdeýge jáne memlekettik qyzmetterdi kez kelgen jerde jáne kez kelgen ýaqytta usynýǵa múmkindik beredi. О́z kezeginde, bul qadam ashyqtyqtyń joǵarylaýyna da yqpal etedi. Qyzmetterdiń tıimdiligi men sapasy artady. Resýrstar únemdeledi.
