Zertteý kelesi parametrler boıynsha júrgizilgen:
- Qazaqstandaǵy bólshek elektrondy saýda naryǵynyń kólemi
- Qazaqstandaǵy bólshek elektrondy saýdanyń ósý qarqyny
- 2019 jáne 2020 jyldaryndaǵy alǵashqy 9 aıdaǵy bólshek elektrondy saýdanyń ortasha chegi jáne ortasha chektiń ózgerýi
Bul rette zertteý júrgizýshiler tek jeke tulǵalardyń onlaın satylym taýarlaryn jetkizip berý nemese dúkennen ózderi alyp ketýimen baılanysty kásipkerlik túrin negizge alǵan.
Negizgi sıfrlar:
- Bólshek elektrondy saýda naryǵynda – teńgemen jasalǵan saýda 93 paıyzǵa artqan;
- Lokdaýn kezinde – dollarmen tólengen ortasha chek 4 paıyzǵa azaıǵan;
- Lokdaýn kezinde – onlaın satyp alý (tranzaksııa) 16 paıyzǵa artqan;
- Lokdaýnnan keıin – teńgemen jasalǵan saýda somasy 65 paıyzdy quraǵan.
Elektrondy bólshek saýda naryǵy
Elektrondy bólshek saýda naryǵy 2019 jylmen salystyrǵanda 2020 jyldyń alǵashqy 9 aıynda 93 paıyzǵa ósken: 198 mlrd teńgeden 382 mlrd teńgege.
«Sondaı-aq tranzaksııa (onlaın tapsyrys) sany da ósti jáne teńgemen ortasha shek 18 jáne 63 paıyzdy qurady. Dollarmen eseptesken naryq kólemi de ósim kórsetti, alaıda teńgege qaraǵanda az: satylym somasynda – 79, al ortasha chekte 52 paıyzdy quraıdy. 2019 jyldyń I toqsanymen salystyrǵanda 2020 jyldyń I toqsanynda teńgemen satylym 47 paıyzǵa, dollarmen 42 paıyzǵa ósken. Biraq tranzaksııa sany 9 paıyzǵa azaıdy» dep jazylǵan zertteýde.
Ekspertterdiń baǵamdaýynsha, pandemııa kezinde satýshy da, satyp alýshy da mol tájirıbe jınady. Naryq ókilderi jańa oıynshylardyń kelýimen, kompanııalardyń qamtý aımaǵy men assortımentiniń keńeıýinen elektrondy saýda 2021 jyly da odan ári damı túsedi dep sanaıdy.
«Shekteýlerge baılanysty bıyl onlaın saýda qarqyndy damydy. Kásipker men klıenttiń arasyn tek saıt ǵana jalǵap turdy. Sol sebepti, kóptegen kompanııa onlaın saýdaǵa den qoıdy. Nátıjesinde, bir jyldyq damý jospary 1-2 aıda oryndaldy» dep jazady Mechta.kz.
Lokdaýn kezindegi bólshek elektrondy saýda (1T 2020/2T 2020)
Kaspi.kz pandemııa klıent minez-qulqynyń ózgerý prosesin jáne onlaın-satylymnyń jańa segmentterge enýin jyldamdatty dep esepteıdi. Sonyń nátıjesinde:
- 50 jastan asqan satyp alýshylar úlesi artqan;
- Adamdar tamaq pen turmystyq zattardy onlaın satyp ala bastaǵan;
- Shalǵaı qalalar men aýyldarda da bul úrdiske belsendi qosylǵan.
2020 jyldyń I toqsanymen salystyrǵanda II toqsanda teńgemen saýda jasaý 34 paıyzǵa ósken. I toqsanymen salystyrǵanda II toqsanda dollarmen saýda jasaý 4 paıyzǵa kemip ketken.
Sektordaǵy tutynýshylar sany karantın kezinde kúrt ósken. Alaıda ortasha chek somasy tómendep ketken.
Lokdaýn kezindegi bólshek elektrondy saýda (2T 2020/2T 2019)
2019 jyldyń II toqsanymen salystyrǵanda 2020 jyldyń II toqsanynda teńgemen saýda jasaý 59 paıyzǵa bir-aq kóbeıgen. Dollarmen saýda jasaý 45 paıyzǵa, al tranzaksııa sany 16 paıyzǵa kóbeıgen.
«2019 jyldyń II toqsanynda elektrondy saýda naryǵyndaǵy jalpy satylym 113 mlrd teńge bolsa, osy kórsetkish bıyl II toqsanda 59 paıyzǵa artqan. Osyǵan deıin elektrondy saýdaǵa ótýdi qarastyrmaǵan shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi pandemııa qyspaǵyna tap bolyp, klıentterinen aıyryldy. Esesine e-commerce sektorynyń mańyzdy oıynshylary óz pozısııalaryn nyǵaıta tústi. Nátıjesinde, tranzaksııa 16 paıyzǵa ósim kórsetti. Teńgemen jasalǵan ortasha chek 37 paıyzdy qurap otyr. Respondentter pandemııa elektrondy saýda naryǵyna jańa úrdis ákelip ǵana qoıǵan joq, 2019 jyly bastaý alǵan trendterdi kúsheıtip jiberdi dep esepteıdi» dep jazylǵan zertteýde.
Lokdaýnnan keıingi bólshek elektrondy saýda naryǵy
III toqsandaǵy lokdaýnnan keıingi kezeńde teńge jáne dollarmen jasalǵan saýda kólemi 65 paıyzǵa artqan. III toqsandaǵy elektrondy saýda naryǵy 186 mlrd teńgeni qurady. II toqsanmen salystyrǵanda III toqsanda teńgemen jasalǵan saýda 65, dollarmen saýda 64 paıyzǵa ósti. Tranzaksııa 28 paıyzǵa artty. Sondaı-aq 3 toqsanda teńge jáne dollarmen jasalǵan saýdanyń ortasha chegi bir-birimen teńesken – 28 paıyz.
«III toqsanda TJ rejımi toqtap, adamdardyń oflaın dúkenderge barý múmkindigi týyndaǵanyna qaramastan teńge jáne dollar ekvıvalentinde tranzaksııalar men ortasha chek óse túsken. Tranzaksııa sany II toqsanda – 5,5 mlrd teńge bolsa, III toqsanda 7,1 mlrd teńgege jetken. Ortasha chek 26 myń teńgege, shetel valıýtasymen 62 dollarǵa deıin jetken» delingen zertteý mátininde.
Bul oraıda sarapshylar «Bir jaǵynan bul tendensııa turǵyndardyń talaptardy saqtap, adamdar kóp shoǵyrlanǵan oryndarǵa barmaýy sebepti bolsa, ekinshi jaǵynan elektrondy saýda naryǵy qyzmetter men taýarlar spektrin jedel keńeıtip, servıs sapasyn jaqsartqandyqtan onlaın saýda óz qunyn joımady» dep sanaıdy.
Dese de ekspertte Qazaqstanda elektrondy saýda áli óte tómen deńgeıde, degenmen onlaın saýdanyń ósý potensıaly óte joǵary deıdi. Olar bıylǵy kórsetkishterdiń keler jyly asa joǵary qarqynmen ósip keterine senbeıdi. Degenmen jyl sanap onlaın saýda aıasynyń keńeıe túserine kúmán keltirmeıdi.
ALMATY
