Qazaqstandyq «Danake korporasııasy» men Qytaı memleketiniń «Gejýba grýpp sement» kompanııasy birlesip qolǵa alǵan 64 mlrd teńgelik joba boıynsha qurylysty «Chaına Trıýmf Interneshnl» salyp, jergilikti ákimdik memlekettik qoldaý retinde óndiristik aımaqtan 50 gektar jer telimin bóldi. Qurylys bitpeı turyp bolashaq óndiris orny mamandaryn daıarlaý úshin bir top jas Qytaı memleketine jiberildi. Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda 2018 jyldyń 12 jeltoqsany Elbasynyń qatysýymen ótken jalpyulttyq telekópirde lentasy qıylǵan kásiporynda jumys isteıtin jergilikti mamandar saqadaı-saı tur edi.
Áý basta óndiris orny jylyna 1 mln tonna ónim shyǵarady dep josparlanǵan. Biraq «Úıdegi kóńildi bazardaǵy naryq buzadynyń» kerin keltirgen pandemııa kesirinen kásiporyn ol mejege áli jete qoıǵan joq. Osy jyly az ǵana ýaqyttyń ishinde 400 myń tonnaǵa jýyq ónim shyǵaryp, ony elimizdiń birqatar óńiri men shetelge eksporttap úlgerdi.
О́ndiris ornynyń jetekshisi Ý Chjen Hýa zaýyt salynatyn óńir uzaq ýaqyt tańdalǵanyn aıtady. Shıkizattyń túri men qory, ony jetkizý máselesi talqylanǵanda seriktester biraýyzdan osy Shıelige toqtapty. Oǵan ınvestorlarǵa barynsha múmkindik jasaǵan jergilikti ákimdik qoldaýy da áser etse kerek.
Aýdan ákimdigi memleket-jekemenshik áriptestigi sheńberinde zaýyt ornalasqan aımaqqa elektr, gaz jáne temirjol jelilerin tartý jumystaryn da úılestirip, jańa kásiporynnyń eshqandaı máselege alańdamaýyna barynsha jaǵdaı jasady.
Jańa tehnologııamen jabdyqtalǵan bul zaýyttyń ereksheligi – qorshaǵan ortany lastamaıtyndyǵy. Murjalardan bólinetin kómirqyshqyl gazy arnaýly súzgiden ótip tazalanady.
– Biz úshin eń áýeli qorshaǵan ortany lastamaý, osy baǵyttaǵy zańdylyqtardy tolyq saqtaý mańyzdy. Osyǵan baılanysty oblystyq ekologııa departamentimen kelisimge otyryp, soǵan saı aı saıyn ekolog mamandar tekserip otyrady. О́ndiris ornyna Qytaıdaǵy zaýyttarda turǵan eń sońǵy úlgidegi jabdyqtardy ornattyq. Biz jumys istegen 1 jyl ishinde eshqandaı ekologııalyq talap buzylǵan joq, – deıdi Ý Chjen Hýa.
Birlesken kásiporyndardaǵy taǵy bir talasty másele – sheteldik pen jergilikti jumysshylar sanynyń úlesi ekendigi belgili. Kásiporyn jetekshisiniń aıtýynsha, Qytaıdan maman tasymaldaý tıimsiz. Sol elde oqyp kelgen jergilikti jigitter qazir óndiristiń ár salasynda tájirıbe jınaqtady. Odan bólek jergilikti ındýstrııaly-agrarlyq kolledjde mamandar daıarlaý da qolǵa alynǵan. Qazir zaýyttyń ózinde jıyrmaǵa jýyq QHR azamaty, 240-tan astam jergilikti turǵyn jumys isteıdi. Bolashaqta sheteldik mamandardy qazaqstandyqtar almastyrady. Kásiporynǵa kúzet, shıkizat tasymaldaý, tazalaý qyzmetterindegi jumysshylardy qosqanda uzyn-sany 400-den astam adam osy óndiris ornynan nápaqa aıyryp otyr.
Kompanııa pandemııa kezinde irgeden engen indetpen kúresip júrgen dárigerlerge bar jaǵdaıy jasalǵan jataqhanany bosatyp beripti. Jumys toqtaǵan sátte de osynda eńbek etetinderdiń jalaqysynyń 50 paıyzyn tólep otyrdy.
– Biz osynda jumys istegendikten, jergilikti halyqtyń jaǵdaıyn jaqsartýǵa úles qosýǵa múddelimiz. Sondyqtan da bizdiń seriktesimiz, qazaqtyń dańqty balýany Dáýlet Turlyhanovtyń usynysymen pandemııa kezindegi qashyqtan oqýǵa qınalǵan balalarǵa kómek kórsetý úshin «Meniń elim – meniń tiregim» qoryna 150 planshet tabystadyq. Osy qysta jaǵatyn otyn tappaı qınalǵan «Tóńkeris» aýyly turǵyndaryna kómir túsirip berdik. Eldiń áleýmettik máselelerin sheshýde jergilikti kompanııalardan qalys qalmaýǵa tyrysamyz. О́ıtkeni qınalǵanǵa qamqorlyq tanytqannyń árdaıym joly ashyq bolatynyn bilemiz, – deıdi Ý Chjen Hýa.
Qyzylorda oblysy
