Táýelsizdik merekesi qutty bolsyn!

Táýelsiz Qazaqstannyń jeti qazynasy

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń

Táýelsizdik kúnine arnalǵan saltanatty jıynda sóılegen sózi

Keshe elordadaǵy «Qazaqstan» ortalyq konsert zalyn­da 16 jeltoqsan – Táýelsizdik kúnine oraı saltanatty jıyn bolyp ótti. Jıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Pre­zıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev sóz sóıledi.

Qymbatty otandastar!

Qurmetti qazaqstandyqtar!

Barsha armanymyzdyń asqary, baqytymyzdyń bastaýy bolǵan ulyq mereke – Táýelsizdik kúni qutty bolsyn!

22 jyl buryn biz Máńgilik El bolýdyń biregeı qadamyn ja­sadyq. Dúıim dúnıege táýel­sizdigimizdi jarııa ettik.

Bul – ata-babalarymyzdyń armany aqıqatqa aınalyp, azattyqqa qolymyz jetken asa qasıetti kún.

Bul – urpaqtarymyz uly eldiń ulany, azat eldiń aqıyǵy atanýyna jol ashylǵan qasterli kún.

Bul – tilimizdi jańǵyrtyp, dinimizdi qaıtarǵan, tarıhymyzdy túgendep, taǵdyrymyzdy tańdaǵan uly kún.

Táýelsizdik – táýekeli jet­ken­derdiń ǵana peshenesine buıy­­ratyn baqyt. Búgin Máńgilik Elimiz­diń jańa ǵasyrdaǵy jańǵyrý joly – «Qazaqstan-2050» Strategııasy dúnıege kelgen kún.

Táýelsiz Qazaqstannyń jeti qazynasy

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń

Táýelsizdik kúnine arnalǵan saltanatty jıynda sóılegen sózi

Keshe elordadaǵy «Qazaqstan» ortalyq konsert zalyn­da 16 jeltoqsan – Táýelsizdik kúnine oraı saltanatty jıyn bolyp ótti. Jıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Pre­zıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev sóz sóıledi.

Qymbatty otandastar!

Qurmetti qazaqstandyqtar!

Barsha armanymyzdyń asqary, baqytymyzdyń bastaýy bolǵan ulyq mereke – Táýelsizdik kúni qutty bolsyn!

22 jyl buryn biz Máńgilik El bolýdyń biregeı qadamyn ja­sadyq. Dúıim dúnıege táýel­sizdigimizdi jarııa ettik.

Bul – ata-babalarymyzdyń armany aqıqatqa aınalyp, azattyqqa qolymyz jetken asa qasıetti kún.

Bul – urpaqtarymyz uly eldiń ulany, azat eldiń aqıyǵy atanýyna jol ashylǵan qasterli kún.

Bul – tilimizdi jańǵyrtyp, dinimizdi qaıtarǵan, tarıhymyzdy túgendep, taǵdyrymyzdy tańdaǵan uly kún.

Táýelsizdik – táýekeli jet­ken­derdiń ǵana peshenesine buıy­­ratyn baqyt. Búgin Máńgilik Elimiz­diń jańa ǵasyrdaǵy jańǵyrý joly – «Qazaqstan-2050» Strategııasy dúnıege kelgen kún.

Qurmetti qazaqstandyqtar!

1991 jyldyń 16 jeltoq­sa­nynda álem ulttary shoqjul­dy­zynda jańa juldyz – Qa­zaqstan Respýblıkasy jandy. Osy kúni biz ózimizdiń Qazaqstan Jolyn bastadyq. Biz uly mıssııany júzege asyrdyq – Táýel­sizdiktiń kósh bastaýshylary boldyq. Ýaqyt – zymyran. Táýelsiz Qazaqstan dúnıege kelgen sátteginiń bári búgin Máńgilikke alys­tap bara jatqan Tarıh. Sol kezdegi ýaqyt týraly biz qazirgi uly jetistikterdi salys­tyryp pikir aıtamyz. Jıyrma eki jyl buryn biz tek ekonomıkamyzdy kótere alamyz ba dep armandaǵan edik. Al osy jyly Qazaqstan álemdegi básekege asa qabiletti elýliktiń qataryna endi.

Táýelsizdiktiń tańsárisinde biz eshqandaı da álemdik reıtıngke enbeıtinbiz. Bizdiń halyqaralyq reıtıngimiz is júzinde nólge teń edi. 2006 jyly men damyǵan elderdiń «elýligine» ený mindetin qoıǵan kezde elimizde jáne shetelderde talaı adam bul qadamǵa kúdik-kúmánmen qarady. Biraq aqıqat aqıqat kúıinde qala beredi: biz bul mindetti bar-joǵy jeti jyl ishinde sheshtik!

Táýelsizdiktiń alǵashqy tańy atqanda bizde ózimizdiń jas valıýtamyzdy qoldaý úshin óz qarjymyz tipti atymen joq bolatyn. Bıyl biz Qazaqstan teńgesiniń 20 jyldyq mereıtoıyn atap óttik. Turaqty qarjy júıesi tabysty jumys istep tur. Eldiń jıyntyq halyqaralyq rezervi ósý ústinde. Jaqyn arada olardyń kólemi 100 mıllıard dollardan asyp, tarıhı rekordqa jetetin bolady.

Osy jyldar ishinde biz tıimdi óńirlik saıa­satty jolǵa qoıyp, barlyq oblystardyń ósý qarqynyn teńdestirdik. Osy jyly alǵash ret jergilikti ákimder saılaýy ótti. 7 myńnan astam kandıdat qatysqan saılaý­larda máslıhattar eki jarym myńǵa jýyq aýdandyq mańyzdaǵy qalalar, aýyldyq okrýgter, kentter men selolar ákimderin saılady. Bul – elimizdegi ákimderdiń jalpy sanynyń 91%-y.

Táýelsizdiktiń alǵashqy kúnderinde sol kezde sheti de shegi de joq bolyp kóringen asa aýyr áleýmettik problemalardy bizdiń qashan jáne qalaı sheshe alatynymyzdy kóp adamnyń kózine elestetýiniń ózi qıyn edi. Búginde Qazaqstanda halyqtyń ál-aýqatynyń sapasy artyp keledi, adamdardyń tabystary da ondaǵan ese ósti. Qarapaıym sıfrǵa nazar salaıyq. 2000 men 2013 jyldar aralyǵynda qazaqstandyqtar búkil álem boıynsha shamamen 61 mıllıon ret sheteldik iskerlik jáne týrıstik saparlarǵa shyqqan. Osy jyldar ishinde bizdiń elimizge shamamen 46 mıllıon sheteldik meıman kelgen. Bul, bárinen buryn, bizdiń azamattarymyzdyń arta túsken ıgiligi men bizdiń Otanymyzǵa jahandyq qyzyǵýshylyqty kórsetedi.

Búginde «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha qazaqstandyqtar álemniń 33 elin­degi úzdik joǵary oqý oryndarynda oqıdy. Bolashaqtyqtar qazirdiń ózinde 10 myń adamnan asyp otyr. Ekonomıkalyq yn­tymaqtastyq jáne damý uıymynyń (EYDU) derekteri boıynsha, 2012 jyly 65 myń qazaqstandyq túrli álemdik ýnı­versıtetterde bilim aldy. Bular – bolashaqtyqtardan basqa oqýynyń qu­nyn ata-analary tólegen ondaǵan myń jas qazaqstandyqtar. Osynyń barlyǵyna qa­zaqstandyqtardyń ál-aýqaty men múm­kin­diginiń artýynyń arqasynda qol jetti.

Álemdik ekonomıka úshin daǵdarysty bolǵan sońǵy 4 jylda biz muǵalimderdiń ortasha aılyq jalaqysyn 2 esege jýyq kóterdik. Bizde 22 jylda naǵyz avtomobıldik revolıýsııa júzege asty. Eger 1992 jyly jeke ıeliktegi jeńil avtomobılder 885 myń bolsa, 2013 jyly olardyń sany 3 mıllıon 600 myńdy qurady. Bul – ósim 4 eseden astam degen sóz.

Jıyrma eki jyl buryn Qazaqstanǵa demografııalyq quldyraý boljanǵan edi. Biraq bul boljam, basqa da kóptegen surqaılyqtar sekildi, aqtalǵan joq. Táýelsizdik jyldarynda bizdiń elde 6 mıllıon 736 myń sábı ómirge keldi! Bizdiń dárigerler daıyndaýǵa jáne, tutastaı alǵanda, densaýlyq saqtaý salasyna erekshe nazar aýdaryp otyrǵanymyzdyń arqasynda tek bıylǵy jyldyń 9 aıynda Qazaqstanda júrekke 40 myń túrli operasııalar jasaldy. Olardyń shamamen 10 myńy ashyq júrekke jasaldy! Osynyń barlyǵy tegin jasalady, demek, memlekettiń aqshasyna degen sóz! Bundaı jaǵdaı álem elderinde joq! Osy jyldarda «Bolashaq» boıynsha 560 bilikti dáriger daıyndaldy. Jáne olardyń árqaısysy adamdardy emdep, jas mamandarǵa aqyl-keńesterin aıtady, taǵylymdamadan ótkizedi. Osynyń barlyǵy – densaýlyq saqtaýdy damytý, ana men balaǵa, qart adamdarǵa qamqorlyq jasaý jónindegi jıyrma jylǵy jospardyń naqty nátıjesi. Eń basty nátıje – ortasha ómir súrý jasy ósip, ólim azaıýda, el halqynyń sany artýda. Bul – biz maqtana alatyn negizgi jáne basty kórsetkish.

Jıyrma eki jyl buryn biz damýdyń durys vektoryn tańdadyq. Uly El jobamyzdy biz «Qazaqstan-2030» Stra­tegııasynda negizdedik jáne ony merziminen buryn, bir jarym onjyldyqta júzege asyrdyq. Táýel­siz­dik bizge bolashaqqa batyl qaraýǵa, aldaǵy perspektıvalardy aıqyn kórýge múmkindik berdi. Osy uly syıdy biz qazir «Qazaqstan-2050» Strategııasynyń tarıhı mindetterin sheshe otyryp, tolyǵymen paıdalanýdamyz. 37 jyldan soń aıaq basatyn 2050 jylǵy perspektıva qazir alys sııaqty kórinedi, biraq bul – qysqa ǵana ýaqyt aralyǵy. Biz kóptegen qıyndyqtardy eńsere bildik jáne ýaqyt árkez bizdiń odaqtasymyz boldy. Árqashan osylaı bolatynyna senimdimin.

Qymbatty otandastar!

Halqymyz úshin qashanda jeti sanynyń orny bólek. Jeti yrys, jeti qabat kók, jeti qazyna: aıta bersek jeti sanyna baılanysty qasıetti uǵymdar óte kóp. Elimizdiń jańa ǵasyrdaǵy basty baǵdary – «Qazaqstan-2050» Strategııasy da jeti basymdyqtan turady. Táýelsizdiktiń tartýy retinde halqymyz qun jetpes Jeti qazynaǵa ıe boldy.

 Birinshi qazynamyz: Altaı men Atyraýdyń, Arqa men Alataýdyń arasyn en jaılap, erkin kósilgen Máńgilik Elimiz. Biz shekaramyzdy shegendep, irgemizdi bekittik, kórshimen tatý, alys­pen syılas, isi ilgeri basqan jasampaz El boldyq. Bizdiń muratymyz – Máńgilik Elimizdiń asqaq bolmysyn aıalap, 21-shi ǵasyrdyń tórine ozdyrý.

Basty ıgiligimiz – bizdiń qasıetti de laıyqty elimiz – Máńgilik El. On tórt myń kılometrden astam talas týdyrmaıtyn shekaramyz bizdiń Otanymyzdy birtutas monolıtke shegendedi. Sheka­ramyz barlyq shektes eldermen izgi kór­shilestiktiń shebine aınaldy.

Ekinshi qazynamyz: El birligi. Biz týǵan elimizdi beıbitshiliktiń besigine aınaldyra bildik. Tynyshtyq arqyly turaqtylyq, tatýlyq arqyly tutastyq tórimizge ozdy. Barsha etnostar el ıesi – qazaq ultynyń mańyna uıysty. Tegi bólek bolǵanmen tilegi bir, qany bólek bolǵanmen jany bir tutas halyq quraldy. Birlik, bereke – bizdiń baǵa jetpes baılyǵymyz, qun jetpes qazynamyz. Tuǵyrymyz – tynyshtyq, tiregimiz – turaqtylyq, tilegimiz – tatýlyq bolsa elimiz tarıh tórinen tabylady.

Táýelsizdik halyqty Assambleıanyń – beıbitshilik pen kelisimdi saqtaýshynyń birtutas shańyraǵynyń astynda tutas­tyra tústi. Bizdiń rýhanı birligimiz – zaıyr­ly memleket pen qoǵamnyń basty irgetasy.

Úshinshi qazynamyz: táýelsizdikpen birge túlegen tól mádenıetimiz ben týǵan tilimiz.

Azattyqpen birge ulttyq rýhymyz asqaqtady, mádenıetimiz máńgilik qundylyqqa aınaldy. Ata dinimiz oralyp, ana tilimiz tuǵyryna qondy. Qazaq tili elimizdiń memlekettik tili ǵana emes, túrki áleminiń jetekshi tilderiniń birine aınalyp keledi. Aımaqtarǵa saparlarymnyń birinde Assambleıanyń qazaqsha erkin sóıleıtin bir ókili: «Men memlekettik tildi meńgerýmen birge, 25-ten astam túrkitildes halyqtyń mádenıetine esik ashtym», degen edi.

Qazir qazaq tili kórshi elderden ózge Ázerbaıjan men Armenııa, Be­larýs, Polsha, Majarstan, Ońtústik Koreıa, Germanııa, Ulybrıtanııa, AQSh memleketteriniń beldi oqý oryndarynda oqytylady. Bul memleketterdiń qatary jyl ótken saıyn tolyǵýda. Áıgili Kembrıdj ýnıversıtetinde qazaq tili, tarıhy men mádenıeti týraly arnaıy pán bar. Osynyń barlyǵy qazaq tilin ózimizdiń qurmetteı bastaǵanymyzdy jáne oǵan qajettilik kún sanap arta túskenin kórsetedi. Memlekettiń saıasaty qazaq tiliniń mártebesin nyǵaıtyp, onyń qoldaný aıasyn keńeıtýde. Ol otandyq aqparat quraldarynyń, memlekettik qyzmettiń, ınternettiń, ǵylym men bilimniń tiline aınaldy. Oqýshylar men stýdentterdiń basym kópshiligi qazaq tilinde bilim alýda. Qazir barsha qazaqstandyqtardyń 70 %-y memlekettik tildi meńgergen.

Táýelsizdiktiń arqasynda ulttyq mádenıetimiz qaıta jańǵyrdy. «Mádenı mura» baǵdarlamasyn júzege asyryp, ketkenimizdi keltirdik, kemtigimizdi toltyrdyq. Kómbelerimizdi arshyp, tarıhymyzdy túgendedik. Qazaqtyń asqaq óneri men baı mádenı murasy álem halqynyń rýhanı baılyǵyna qosyldy.

Tórtinshi qazynamyz: ındýstrııa­lyq-ınnovasııalyq ekonomıka. Indýs­trııalyq baǵdarlama – bizdiń ekono­mıkamyzdyń bolashaǵy.

Búginde bizdiń jerimizdiń baılyǵy búkil halyqtyń ıgiliginde jáne soǵan qyzmet etedi, halyqtyq ál-aýqatynyń turaqty artýyna jaǵdaı týǵyzady. Halyqaralyq sarapshylardyń baǵalaýy boıynsha, osy jyly Qazaqstan mıneral­dyq resýrstardy basqarý jónindegi álemdik reıtıngte 19-shy oryn aldy. Biz jahandyq daǵdarystardyń taǵylymyn jaqsy meńgerdik. HHI ǵasyrda bar­lyq tabysty ulttardyń jolyn ındýs­trııalyq áleýet pen ınnovasııalar aıqyn­daıdy. Sondyqtan ındýstrııalyq-ın­novasııalyq damýdyń joǵary nátı­jesi – Táýelsiz Qazaqstannyń eko­no­mıkalyq bekemdiginiń basty máselesi. Indýstrııalandyrýdyń alǵashqy «bes­jyldyǵyn» júzege asyra otyryp, biz 200 myńnan astam jumys orny qurylǵan 700 múldem jańa kásiporyn saldyq. Oǵan biz 2 trıllıon 100 mıllıard teńge jumsadyq, biraq bul kásiporyndar tek bıylǵy jyldyń ózinde 2 trıllıon 300 mıllıard teńgeniń ónimin óndirdi. Osylaısha, salynǵan qarjy qazirdiń ózinde ózin ózi aqtap jatyr.

 Besinshi qazynamyz: Ulttyq baılyǵymyzdyń, ál-aýqatymyz ben áleýetimizdiń túp negizi – Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamy.

Qazaqstan men qazaqstandyqtardyń qolyndaǵy qazirgi barsha qazynaǵa biz ter tóge eńbek etýdiń arqasynda jettik. Eńbek ár adamdy meıirban, al eldi uly etedi. Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamy – Táýelsizdikti nyǵaıtý jolyndaǵy kúrdeli jumys barysynda týǵan bizdiń qazaqstandyq ıdeıamyz.

Altynshy qazynamyz: elimizdiń júregi, táýelsizdigimizdiń boıtumary, ásem qalamyz – Astana.

Búginde Astana – memleket qýatynyń arhıtektýradaǵy beınesi. Onyń jańa oramdarynda, alańdarynda, saıabaqtary men sáýletkerlik injý-marjandarynda bizdiń Táýelsizdigimizdiń Uly Tarıhy aınadaǵydaı kórinedi. Sondyqtan Astanaǵa degen súıispenshilik – árbir qazaqstandyqtyń bizdiń ortaq Otanymyz – Qazaqstan Respýblıkasyna perzenttik sezimi. Bul Jańa qazaqstandyq pat­rıotızm­niń altyn arqaýy.

Jetinshi qazynamyz: Qazaq eliniń abyroıyn asqaqtatyp, búkil álemdi moıyndatqan jahandyq jaýapkershiligi men barsha adamzattyq bastamalary.

Táýelsizdiktiń alǵashqy kúnderinen bastap bizdiń elimiz ózin álemge jaýap­kershilikke berik egemen derjava retinde tanytty. Álemdik qoǵamdastyq bizdiń jahandyq ıadrolyq qaýipsizdikti, mádenıetter men dinderdiń únqatysýyn nyǵaıtý týraly bastamalarymyzdy jo­ǵary baǵalaıdy. Ústimizdegi jyly Qazaqstan Irannyń ıadrolyq baǵdar­lamasyna qatysty kelissózder úderisin­degi serpindilikke qol jetkizýge óziniń úlesin qosty. Almatyda ótken kópjaqty kelissózderdiń eki raýndy kóp jaǵdaıda senimsizdiktiń seńin buzsa, ol Jenevadaǵy ýaǵdalastyqtarǵa alyp keldi. Astana EKSPO-2017 Búkilálemdik kórmesin ótkizýge daıyndyq júrgizýde. Osynyń barlyǵy bizdiń Táýelsizdigimizdiń baǵa jetkizgisiz tabysy, onyń naqty jemisteri men perspektıvalary.

Jylǵa bergisiz kúnder, ǵasyrǵa bergisiz jyldar bolady. Biz úshin ótken 22 jyl dál osyndaı kezeń. Biz úırenetin ulttan úıretetin ultqa, jyǵýǵa emes, jyǵylmaýǵa umtylatyn elge aınaldyq. Erteńgi urpaq bizge búgingi isimizge qarap baǵa beredi. Osy Jeti Qazynamyzdy dáriptep, damyta bilsek, urpaq aldynda júzimiz jarqyn, mereıimiz ústem bolady.

Biz «Qazaqstan-2050» Strategııasynyń uly maqsattaryna umtyldyq. Álemniń eń damyǵan 30 memleketiniń qataryna qosylýǵa qadam bastyq. Oǵan bizdi adastyrmaı aparatyn jalǵyz jaryq juldyzymyz – Temirqazyǵymyz bar. Ol – táýbe degizetin, táý etetin bizdiń uly Táýelsizdigimiz. Táýelsizdik – jasampaz halqymyzǵa sarqylmas qýat beretin, kózine nur, kóńiline shýaq quıatyn káýsar bulaǵymyz. Biz kemeńgerligi men kóregendigi, birligi men biregeı maqsatkerligi qatar órilgen Máńgilik Elimizdi maqtan tutamyz. Táýelsizdiktiń týyn tigý baqyty men ony baıandy etip, nyǵaıtý mindeti bizdiń mańdaıymyzǵa jazyldy.

Biz Máńgilik Eldiń irgetasyn qala­dyq. Máńgilik Eldiń júregine aı­nalǵan máńgilik Astanamyzdy tur­ǵyz­dyq. Máńgilik myzǵymas ekonomıka qalyptastyryp, Máńgilik ósh­pes jylnama jazdyq. Máńgilik bo­lashaqqa jol saldyq. Osynyń bar­lyǵy táýelsizdigimizdiń tartýy, azat­tyǵymyzdyń asyl qazynasy.

Táýelsizdigimiz tuǵyrly, eldigimiz ǵumyrly bolsyn!

Máńgilik Elimizdiń kelbeti sándi, eńbegi mándi bolsyn!

Kúlli halqymyzǵa berekeli birlik pen baıandy tirlik tileımin!

* Qatysýshylar lebizi

Bul – asa joǵary mindet

Qasym-Jomart TOQAEV,

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy:

– Elbasy búgingi, Qazaqstan Res­­pýblı­kasynyń Ulttyq merekesi – Táýel­sizdik kúnine arnalǵan saltanatty jıynda óte mazmundy ári ja­sampazdyqqa toly sóz sóıledi. Eli­mizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev – el Táýelsizdigin jarııalady jáne álemge Qazaqstan memleketin qurýshy retinde moıyndaldy. Onyń qajymas kúsh-jigeri men bıik strategııalyq maqsatynyń arqasynda Qazaqstan BUU jáne basqa da halyqaralyq uıymdardyń múshesi, halyqaralyq quqyq sýbektisi ǵana emes, progreske jáne jańǵyrýdyń aıqyn jolyna túsken tabysty memleket retinde qurmetke ıe boldy.

Memleket basshysy bizdiń al­dymyzǵa álemdegi eń damyǵan 30 mem­lekettiń qataryna ený jónindegi bıik, biraq qolymyzdan keletin mindet qoıyp otyr. Prezıdenttiń uzaq merzimdi strategııasyna sáıkes, bizdiń elimiz barlyq baǵyttarda – ekonomıka, áleýmettik nemese mádenıet, ǵylym jáne sport salalarynda damı beretin bolady.

Bul maqsatqa jetý úshin bizdiń memleketimizdiń búkil ıntellektýaldyq resýrstaryn paıdalaný qajet, kóp jumystar atqarylýy tıis. Sondyqtan,  Nursultan Ábishuly óskeleń urpaqqa senim artyp, myńdaǵan jastyń Qazaqstanda álemdik deńgeıde bilim alýyna jaǵdaı týǵyzdy jáne shetelderdiń eń úzdik oqý oryndaryna jiberdi. Tipti, jahandyq daǵdarystardyń eń kúrdeli kezeńderinde de bilim salasyna birinshi kezekte nazar aýdaryldy, dál osy salaǵa aýqymdy ınvestısııa salyndy.

Táýelsizdik kúni – bizdiń elimizdiń eń basty merekesi. Yntymaǵy jarasqan qazaqstandyqtar, ulttyq sıpatyna qaramastan, óz elin damyǵan elderdiń aldyńǵy sapynan kórgisi keledi jáne ortaq Otanymyzdy qoǵamdyq ómirdiń ár salasyndaǵy jańa bıikterge bastap kele jatqan Elbasyna zor senim artady. Nursultan Ábishulynyń saltanatty jıyndaǵy el júreginen shyqqan sózi – bizdiń eldiń basshylyǵynda álemdik qoǵamdastyqta bedeli joǵary, dana jáne kóregen memleket qaıratkeri turǵanyn taǵy da dáleldedi.

Saǵıla Esenjolova,

Sosıalıstik Eńbek Eri:

– Esime toqsanynshy jyldardyń orta sheni túsedi. Sol jyldary jumysshylar aılyqtaryna, zeınetkerler zeınetaqylaryna qoldary jetpeı, aýyrtpalyq kórgenin umytpaıdy. Qazir onyń barlyǵy kelmeske ketti dep nyq senimmen aıta alamyz. Táýelsizdiktiń arqasynda elimiz jan-jaqty damyp, ósip-órkendedi. Elbasymyzdyń salmaqty saıasatynyń nátıjesinde sonaý jyldardaǵy toqtap qalǵan óndiris oryndary qaıta jumys istedi. Jańadan iske qosylǵan kásiporyndar qanshama!

Memleket basshysy osy saltanatty jıynda sóılegen sózinde «Aldymen – ekonomıka» degen óziniń ustanymyn taǵy bir esimizge salyp ótti. Eger elimiz saıasatty birinshi kezekke qoıyp, ekonomıkany keıinge qaldyrsa, búginde ne bolatynymyzdy aıtýdyń ózi qorqynyshty. Oǵan mysaldy alystan izdemeı-aq, jaqyn kórshilerimizdi alsaq ta jetkilikti. Shúkir, aımaqtardaǵy eldi mekenderdiń áleýmettik jaǵdaıy jaqsaryp keledi. Bilim berý mekemeleri men balabaqshalar kóptep paıdalanýǵa berilýde. Jastarymyz álemniń irgeli joǵary oqý oryndarynda bilim alyp jatyr. Ásem Astana boı kóterdi. Basqa da tolaıym tabystar men jetistikterimiz barshylyq. Mine, bular táýelsizdiktiń arqasy dep bilemiz.

Toqtasyn Mendebaev,

Q.I.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetiniń professory:

– Elimizdiń táýelsizdik alǵanyna 22 jyl boldy. Osy jyldar aralyǵynda egemen elimiz kezdes­ken qıynshylyqtardyń barlyǵyn jeńe otyryp, adam­zat balasy qyzyǵatyn  tamasha jeńisterge qol jet­kizdi. Eki onjyldyqtyń ishinde osyndaı  bıikterdi baǵyn­dyrǵan memleket álemde  óte sırek kezdesedi, tipti kezdespeıdi desem, qatelese qoımaspyn. Munyń bar­ly­ǵy Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń áýel bastan du­rys saıasat ustanyp, halqymyzdy sara jolmen bastaı bilgendiginiń arqasy ekendigi daýsyz. Sonyń nátıjesin barsha qazaqstandyqtar kórip keledi.

Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary kóptegen qıyndyqtar bolǵanyn myna bizder, aqsaqaldar jaqsy bilemiz. Búginde elimizdi álem jurtshylyǵy tanydy, tanyp qana qoımaı, moıyndady da. Mine, bul áleýmettik-ekonomıkalyq reformalardyń sátti júrgizilgenin ári sátti júzege asyrylyp kele jatqanyn kórsetedi. Onyń basy-qasynda Elbasymyz turdy. Táýelsizdiktiń eń qasıetti uǵym ekenin, ony kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, erekshe baǵalaý, qasterleý qajettigin bolashaq urpaq jadynan shyǵarmasa eken deımin.  Táýelsizdigimiz baıandy bolǵaı.

Sádýaqas Esimbaı,

zeınetker:

– Osy jyldar ishinde el Táýelsizdigin nyǵaıtyp, Qazaqstandy álem elderine tanytý úshin ushan-teńiz jumystar atqaryldy. Sonyń nátıjesin búginde búkil qazaqstandyqtar kórip te, sezinip te otyr. Buryn qandaı edik, qazir qandaımyz?! On tórt myń shaqyrymnan asatyn memlekettik shekaramyz shegendeldi. Ishki jáne syrtqy saıasatymyz ornyqty. Etnosaralyq yntymaq, konfessııaaralyq kelisim – basty baılyǵymyz.

Elbasymyz saltanatty jıyndaǵy sózinde «Biz úırenetin elden úıretetin elge aınaldyq» dep atap ótkendeı, shynynda da, búginde Qazaqstannan, Qazaqstannyń tájirıbesinen, dálirek aıtqanda, Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń salıqaly saıasatynan úırenetin memleketter kóbeıe túsýde. On bir jyl boıy ótpegen EQYU Sammıtiniń Astanada ótýi, bir-birine qyryn qarap kelgen dinder jetekshilerin bir ústel basyna jınap, Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezderiniń uıymdastyrylýy, basqa da iri halyqaralyq jıyndardyń Qazaqstanda ótýi, birinshiden, táýelsizdiktiń arqasy, ekinshi jaǵynan, Elbasymyzdyń halyqaralyq deńgeıdegi bedeliniń nátıjesi.

Nurtileý Imanǵalıuly,

Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri:

– Biz aldymen 22 jyl bolǵan Táýelsizdikke táýeldi ekenimizdi aıtýymyz kerek dep oılaımyn. О́ıtkeni, bizder erkindiktiń, bostandyqtyń ne ekenin aıtyp-aıtyp boldyq. Endi sony, ásirese, jastar tuǵyrly, máńgilik etýge aıanbaı qyzmet jasaýy qajet. Barlyǵymyz sol jolda qyzmet ete bilsek, ol týǵan elińe, halqyńa, Otanyńa jasaǵan qyzmet bolyp tabylady.

Elimizde táýelsizdikke táýeldi azamattar qatary kóbeıgen saıyn aldymyzǵa qoıǵan maqsat-murattarǵa jetýdiń joly da jaqyndaı bermek. Mundaı durys jolmen Prezıdentimizdiń basshylyq jasap, bastaýymen júrip kelemiz. Mysal retinde Elbasynyń uzaq merzimge arnalǵan «Qazaqstan-2050» Strategııasyn aıtýǵa bolady. Qysqasy, Táýelsizdikti, egemendikti baǵalaı bileıik.

Erlan ISABEKOV,

Esep komıtetiniń bólim meńgerýshisi:

– Táýelsizdik kúni elimizdiń eń basty merekesi bolyp tabylady. 22 jyl, bylaı qarasań, onsha kóp ýaqyt emes. Solaı bola tursa da, elimiz osy jyldary adam tańdanarlyq nátıjelerge jetti.

О́tken jyldyń sońynda Memleket basshysy óziniń «Qazaqstan-2050» Strategııasyn jarııalady. El halqynyń aldyna jańa mindetter qoıdy. Ony júzege asyrý ońaı sharýa emes. Ol kóp kúsh-jigerdi, uıymshyldyqty qajet etedi.

Prezıdentimiz osyndaı jıyndarda el bolashaǵy jastarda ekendigin únemi aıtyp júr. О́ıtkeni, keleshekte táýelsizdikti solar baıandy etýi tıis. Mine, búgin saltanatty jıyn ótip otyr. Táýelsizdik bolmasa, osyndaı jıyn óter me edi? Saryarqa tósine Astana qalasy salynar ma edi? Árıne, joq. Osynyń barlyǵy – táýelsizdiktiń jemisi.

Jazyp alǵan

Álısultan QULANBAI,

«Egemen Qazaqstan».

Sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV.

Eldiń ortaq konserti

El ómirindegi belesti merekelerge arnalatyn saltanatty májilistiń sońynan beriletin óner sheberleriniń konserti jaıynda ádette sondaı konsert ótkeni jónindegi birer sóılemmen túıindeı salatynymyz bolýshy edi. Bul joly olaı etpeıin dep otyrmyz. Onymyzdyń soqtaldaı sebebi bar. «Úkimettik konsert» dep atalatyn is-sharalardyń baǵdarlamasy akademııalyq qasań qalypqa qurylatyn, áıgili Álibek Dinishevtiń tamasha daýysymen osydan otyz jyl burynǵydaı áıgili «Aqbaqaıdy» taǵy da tamyljyta aıtyp beretini sııaqty, belgili sheberlerdiń kóre-kóre kóz úırengen, tyńdaı-tyńdaı qulaqtyń quryshy qanǵan belgili ánderinen turatyn kezderi az emes edi. Bul joly olaı bolmady.

«Qazaqstan» zalyndaǵy keshegi konsert shyn máninde búkil el óner sheberleriniń ortaq konsertine aınaldy. Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi memlekettiń akýstıkasy keremet sahnasyn barlyq oblystardaǵy mádenıet basqarmalarynyń ıgiligine usyndy, osy sheshim arqyly Táýelsizdiktiń óńirlerdegi ónerdi qanshalyqty órkendetkenin kórsetip berdi.

Aldymen sahna tórine Atyraý oblystyq Dına Nurpeıisova atyndaǵy halyq aspaptary orkestri kóterildi. О́zi de ónerge jaqyn azamat – Baqtyqoja Izmuhambetov basqaratyn oblystyń mádenıet qaıratkerleri bıylǵy mamyr aıynda Atyraýda myń adamdyq orkestrmen kúı oryndatyp, bar qazaqty qaıran qaldyrǵan. Odan keıin kezek Batys Qazaqstan oblysyndaǵy Dáýletkereı atyndaǵy halyq aspaptary orkestrine tıdi. «Qazaqstan» sahnasynyń tórinen Aqtóbe, Mańǵystaý oblystyq fılarmonııalarynyń orkestrleri de jarqyraı kórindi. Olardyń birinen keıin birin tógildirgen Qurmanǵazy, Dáýletkereı kúıleriniń, Ahmet Jubanov, Nurǵısa Tilendıev, Kenjebek Kúmisbekov shyǵarmalarynyń ústine barlyq oblystardyń ánshileri orkestrler súıemeldeýimen nebir ádemi áýenderdi áýelete shyrqady, bári de kásibı turǵydan bıik deńgeı tanytty. Sondyqtan da keshegi merekelik konsertti ony uıymdastyrýshylardyń naǵyz kreatıvti izdenisiniń jemisi, búkil el sheberleriniń birlese óner kórsetýi, Astana tórinde esep berýi, Táýelsizdiktiń kezekti jyldyǵyna tamasha tartýy deımiz. Aıtqandaı, saltanatty májilis pen konserttiń arasynda jurtshylyq nazaryna usynylǵan «Eýrazııa juldyzy» atty derekti fılmdi de «Habar» agenttiginiń shyǵarmashylyq tabysy deý­ge ábden bolady.

«Egemen-aqparat».

S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.