15 Jeltoqsan, 2013

Elbasy eńbeginiń arqasynda eńse tiktegen elge aınaldyq

600 ret
kórsetildi
10 mın
oqý úshin

Dúnıe esigin jańa ashqan sábı ana sútinen qýat, ana tilinen nár alyp ósedi. Osynyń arqasy bolsa kerek, qazaq qanynan, ata tamyrynan el degende egilip, jer degende janyn qııýǵa ázir bolady. Biz úshin Otan degen sózdiń qadiri ottan ystyq bolatyny osydan bolsa kerek. Otanyń tynysh, beıbit el bolyp, berekesi tasyp, álemge úlgi bolý úshin janyńdy sarp qylyp qyzmet etýge ne jetsin! Ekonomıkasy kúshti, halqy birlik pen berekeni tý etken táýelsiz eldiń ǵana bolashaǵy baıandy bolmaq.

Dúnıe esigin jańa ashqan sábı ana sútinen qýat, ana tilinen nár alyp ósedi. Osynyń arqasy bolsa kerek, qazaq qanynan, ata tamyrynan el degende egilip, jer degende janyn qııýǵa ázir bolady. Biz úshin Otan degen sózdiń qadiri ottan ystyq bolatyny osydan bolsa kerek. Otanyń tynysh, beıbit el bolyp, berekesi tasyp, álemge úlgi bolý úshin janyńdy sarp qylyp qyzmet etýge ne jetsin! Ekonomıkasy kúshti, halqy birlik pen berekeni tý etken táýelsiz eldiń ǵana bolashaǵy baıandy bolmaq.

«Baq taǵatty erge ǵana turmaq» degendeı, qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan tynysh zaman, sony tilep, birlik úshin erinbeı eńbek etken, yrys-yntymaqty qadirlegen elge ǵana kelmek, sonda ǵana turaqtap qalmaq. El úshin de, er úshin de táýelsizdikten asqan baqyt joq. San ǵasyrdyń synyna kónip, tezinen ótken elimiz 1991 jyldyń 16 jeltoqsanynda Táýelsizdikke qol jetkizdi. Azattyqty ańsaǵan arly halqymyzdyń bolashaǵyna dańǵyl jol ashyldy. Sodan beri bas-aıaǵy jıyrma jyldan astam ýaqyt boıy elimiz adam tanymas­taı ózgerdi. Dúnıejúzi tanyǵan, mándi de sándi táýelsiz elge aınaldy. Biz bul kúnde ekonomıkada, álemdik saıasatta, sportta, mádenı is-sharalarda álem moıyndaǵan tamasha jetistikterge jettik, talaı shyńdarǵa tý tiktik. Jetistikke jetip qana qoıǵan joqpyz, eldiń kóshin bastaǵan Elbasynyń arqasynda biz álem elderiniń aldynda turaqtylyq pen tynyshtyqtyń sımvoly­na aı­nal­dyq. Táýelsizdik alǵan al­ǵashqy kezeńdegi qıynshylyqtar artta qaldy. Al búgingi jańa Qazaq­stannyń óz ustanymy bar. Álemniń aıbarly elderimen tize qosyp, terezeni teń etý – Erdiń baǵyna bitken qasıetti mindet. Endigi jerde dúnıejúzine ekonomıkalyq damýymen, áleýmettik baǵytymen, saıası ustanymdarymen tanymal bolǵan aldyńǵy qatarly 30 elmen úzeńgilespekpiz. Shejireli elimizdiń dańqyn asqaqtatpaqpyz. Jolbarystan jasqanbaıtyn, Alataýdyń aıbarly barysyn jahan tanysyn! Kók baıraǵy jelbiregen Qazaq eliniń abyroıy asqaqtaı bersin!

Tarıhty halyq jasaıdy desek, halyqtyń baǵyna týǵan erler tarıhty jasaǵan! Jaratqannyń qoldaýy bolar, elimizdiń erleri táýelsizdiktiń áýel basynan-aq durys baǵyt ustandy. Bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵara bildi. Tarıh eldiń baǵyna oraı, tarıhqa taǵylym bolarlyq Erdi ákeldi. Talaı ǵasyr táýelsizdikke jete almaı, aqymyz ketken kúnder artta qaldy. El tizginin kúsh-qýaty mol, aqyl men parasaty tereńnen nár alǵan, jańany jadyna jıǵan, bolashaqty boljaı biletin, kóregen basshy aldy. Ol aldyńǵy býyn batasyn bergen, orta býynnyń alǵysyna ıe bolǵan, jas býynnyń shamshyraǵyna aınalǵan, barsha halyqtan qoldaý tapqan, atqarǵan isteri maqsat-murattarymyzben astasqan ult perzenti – Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaev. Táý­el­siz Qazaq eliniń tuǵyryn qa­laý Nursultan Nazarbaevqa júk­teldi.

Qazaqstan halqy 1991 jyldyń 1 jeltoqsanynda Nursultan Nazarbaevty Tuńǵysh Prezıdent etip saılap, senim artty, el taǵ­dyryn amanattady. Bul tarıhı sát esh umytylmaı, elmen birge ja­sary anyq.

Tarıhqa sál sheginis jasasaq, táýel­sizdiktiń alǵashqy jyldary keńestik ımperııanyń qur­saýy­nan endi bosaǵan elimizdiń basyn­da qıyn mezgil ornaǵan edi. Alma­ǵaıyp zaman dep sony aıtsa kerek. «Eki qolǵa bir kúrek» deıtindeı jumys ta joq, turmys ta óte nashar. Dúken bitkenderde «darııa» kezek. Saban aqshany sapyryp ustasań da, saýdasy joq, quny joq sol bir ýaqytty eshkim umyta qoımaǵan bolar. «Kúnine toqsan túrli bále jaýsa, úmitiń bir Qudaıdan úzilmesin», degen naqyldy berik tutqan elimiz sonda da úmit úzbedi. Eń bastysy: eń úlken oljamyz bar edi ol kezde. Ol bárimizdiń júregimizdi jibitip, qaıǵymyzdy tarqatyp, qýanyshymyzdy eselegen aınalaıyn Táýelsizdik! О́z basshymyz, óz elimiz bar degen sóz ár qazaqtyń qýanyshyn qoınyna syıǵyzbady desem, qatelespespin.

Elbasy sonda: «Kúshimiz – jaýap­­­ker­shi­likte. Birligimiz – ár­alýan­dyqta. Erkin­digimiz – keli­simde. Abyroıymyz – ıgilikte. Qa­ý­ip­sizdigimiz – ashyqtyqta. Táýel­­­siz­­digimiz – seriktestikte. Bola­­sha­­­­ǵy­myz – bú­ginde», degen je­ti ti­rekke súıendi. Sol ta­rıhı sát­­te Memleket basshysy hal­qy­myz­­dyń dúnıetanymynyń túpki má­nin tap basyp, onyń eń asyl qasıetterine júgindi. Elbasy eńbegi týraly qoǵam qaıratkeri, akademık Myrzataı Joldasbekov kelesideı oı topshylaǵan eken. Ol: «Biz osy bir uly tarıhı úderiste buryn-sońdy qazaq basynan keshpegen baqytty keship, solar atqara almaǵan jaýapkershilikti – Táýelsiz memleket ornatýdy qolǵa aldyq. Osy jaýapkershilikti qalyń eldiń taǵdyrymen jalǵaǵan, sóıtip, olardyń ylǵı úzile bergen úmitin aqtaǵan halqynyń naǵyz erjúrek perzenti Nursultan Nazarbaev bo­latyn. Jaýapkershiligi de, qıyn­dyǵy da mol osy jolda Prezıdent halqyna sendi», dep jazdy.

Qıyn-qystaýda joldas bolǵan jeti tirek búgingi kúnge deıin El­ba­syn el jolynan adastyrǵan emes.

Qazaqstannyń kúnnen-kúnge qarysh­tap, órkendep kele jatýy Elbasy qol­ǵa alǵan yntymaq pen bir­liktiń, tatý­lyqtyń arqasy. Pre­zıdent Nursultan Na­zarbaevtyń bastamasymen bul kún­de Qazaqstan halyqaralyq saıası ún­qa­tysýdyń beıbit otanyna, altyn kópirine aınaldy. Halqymyzdyń qanyn­daǵy kóp asyl qasıettiń biri aq kóńili­men dos qushaǵyn aıqara asha bilýi. Sonyń arqasynda qan­shama ult ókil­deri tatý-tátti tu­ryp jatyr. Elbasy sózimen aıt­saq, ár respýblıkanyń ulttar dos­tyǵynyń uıasyna aınalýy – yqpal­dasqan yntymaq pen túsiný­shiliktiń jemisi, beıbit ómirimiz ben memleketimizdiń basty tiregi.

Nursultan Ábishulynyń dala­myzdyń dana bılerindeı elderdi tatýlastyra bilýi, qıynnan qıys­tyryp, qııýy ketti degen eski daý­dy eki aýyz sózben sheshýi, ne bolmasa asyqpaı kelisim júrgizip bereke keltirýi sııaq­ty qadir-qasıetterinen tálim alýy­myz qajet. Dúnıejúzilik qyrǵyn apattyń yqtımal quraly – ıadrolyq qarýǵa tyıym salý, Semeı polıgonyn jabý jáne osy baǵyttaǵy bas­qa da is-qımyldar dúnıejúzilik ıadro­lyq qarýlarǵa tosqaýyl qoıý jónin­degi kelisimderdiń tiregine aınaldy. Pákstan men Úndistan bir-birine ıadro­lyq qarý kezengen qaýipti tusta bul másele Nursultan Nazarbaevtyń keleli keńeske sha­qyrýymen kelisim tapqany Elba­symyzdyń ózimizdiń elde ǵana emes, syrt elderde de abyroıy men bede­liniń qanshalyqty joǵary ekenin bildiredi.

Nursultan Ábishulyn búkil túrki eliniń jaryq juldyzy dep sanaǵan Túrkııa óz elinde eskertkish ornatty. In­do­nezııa, Cheshenstan elderinde biz­diń El­basynyń atyna kósheler be­rilgen. Al Qazaqstan basshysynyń erek­she qasıetterin jyr etip júrgen dúnıe­júziniń aıtýly tulǵalarynyń jyly iltıpat sózderin buqaralyq aqparat qural­darynan estip, bilip júrmiz.

Eldi biriktirgen, dushpandy bitistirgen, el ishindegi daý-damaıdy biraýyz ataly sózben aýyz­dyqtap, adamgershilik, parasat­tylyqtyń úlgisi bolǵan, jetimin jylatpaı, jesirin jerge qaratpaı elge pana bolǵan danagóı bı-sul­tandardyń ónegeli dástúrin jete biletin Prezıdentimizdiń oramdy oılary men kesimdi tujyrymdary qazaq ultynyń tóńiregine júzden asa ulttar men ulystardy toptas­tyryp, tatýlyq tórin kórsetýge negiz qalap otyr.

Elin súıgen Elbasy: «Men – óz halqymnyń jolynda basymdy báıgege tikken adammyn. Maǵan ary úshin janyn sadaǵa etetin osyndaı tekti halyqqa, perzentim dep tóbesine kótergen halyqqa, arǵy-bergidegi qazaq balasynyń birde-biriniń peshenesine buıyrmaǵan baqytty – Táýelsiz memleket qu­rýdyń basynda bolý baqytyn buıyrtqan halyqqa qyzmet etýden artyq eshteńe joq, osy jolda men boıymdaǵy bar qaırat-qabiletimdi, bilim-biligimdi aıamaı jumsaımyn, qandaı da bir táýekelge baramyn», degen bolatyn. Budan asyryp sóz aıtý asa qıyn shyǵar, sirá!

Dosjan ÁMIROV,

Mańǵystaý oblystyq

sotynyń tóraǵasy.     

Aqtaý.