Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq elderiniń ishindegi eń joǵary kórsetkish Armenııaǵa (70,6) tıesili bolsa, eń tómeni – Reseı (61). Aldyńǵy úzdik úshtikti Sıngapýr, Gonkong jáne Jańa Zelandııa elderi bastap tur.
AQSh-taǵy Heritage Foundation zertteý ınstıtýty mundaı reıtıngti jyl saıyn jarııalap turady. Atalǵan ortalyqtyń sarapshylary azamattardyń erkindigin qorǵaý jáne qoldaýdan bólek, ár eldiń ekonomıkalyq bostandyǵyn sol eldiń úkimetiniń ekonomıkaǵa aralaspaýyna jáne óndiriske kedergi keltirmeýine, taýarlar men qyzmetterdi tutyný jáne bólistirýge aralaspaýyna qarap baǵalaıdy.
Mundaı reıtıng 1995 jyldan beri jarııalanyp kele jatyr. Ekonomıkalyq erkindik deńgeıi bıznes, saýda, qarjy sektory, ınvestısııa, eńbek, aqsha-nesıe jáne fıskaldy erkindik, menshik quqyǵy kepildigi, bıýrokratııalyq apparat ólshemi jáne jemqorlyqtan qorǵaý dárejesiniń kórsetkishterine qarap belgilenedi. Memleketke berilýi múmkin maksımaldy ındeks – 100. Iаǵnı, ol eldiń ekonomıkasynda absolıýtti erkindik bar degen sóz. Mınımaldy baǵalaýǵa 0 ındeksi beriledi. Reıtıngtegi barlyq elder 5 kategorııaǵa bólingen – «erkin», «kóp jaǵdaıda erkin», «ortasha erkin», «kóp jaǵdaıda erkin emes» jáne «erkin emes». 2020 jyly eń maksımaldy ındeks (89,4) Sıngapýrge berilse, eń tómeni (4,2) Soltústik Koreıanyń enshisine tıgen.
80-100 aralyǵyndaǵy ındeks – «erkin» ekonomıkalyq deńgeıin, 70-79,9 – «kóp jaǵdaıda erkin» deńgeıin, 60-69,9 – «erkin emes» deńgeıin bildiredi. 50-59,9 aralyǵynda baǵalanǵandardyń ekonomıkasy «kóp jaǵdaıda erkin emes» bolsa, 49,9-dan tómen alǵandar ekonomıkasy «erkin emes» elder qataryna jatady.
Qazaqstan bul reıtıngte 2018 jyly 41-oryn alyp, 2019 jyly 18 pozısııaǵa quldyrap, 59-oryn alǵan edi. Araǵa jyl salyp qaıtadan 40-oryn mejesine kóterilip otyr. Demek, 2020 jyly jaǵdaıyn qaıtadan birshama jaqsarta aldy degen sóz.
