Rýhanııat • 25 Qańtar, 2021

О́ńirdi kórmegen – ómirdi kórmegen

152 ret kórsetildi

Erterekte memleket qamqorlyǵyn qajet etetin, tabysy mardymsyz otbasylardy anyqtaý ólshemsharttaryn aıqyndaý kezin­de aýyldaǵy aǵaıynnyń qorasyndaǵy ta­ýyǵyn ǵana emes, onyń jyl ishinde tabatyn jumyrtqasyna deıin sanaýdy usynyp, jurtqa kúlki bolǵan sheneýnik bar. Sóıtip, ol «asfaltta ósip», ómir boıy qalada qyzmet etkendiginen, jergilikti jerdegi jaǵdaıdy bilmeıtindigin baıqatyp alǵan.

Taýyq taqyryby ótken jyldyń sońynda Parlament Májilisinde jańa Ekologııalyq kodekstiń jobasyn talqylaý barysynda taǵy kóterildi. Zań jobasynyń birinshi oqy­lymynda óz pikirin bildirgen Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń: «Kodeks jobasyn qarasaq bylaı: mysaly, Qaraǵandy oblysynyń Ulytaý aýdany turǵynynyń 4-5 nemese tipti 1 taýyǵy bar delik. Ol sony deklarasııalaý úshin 700 shaqyrymdaı jerdegi oblys ortalyǵynda ornalasqan oblystyq tabıǵı resýrstar basqarmasyna barýy kerek bolyp shyqty. Osy rette «Bul normany jazǵan adam aýylda bolyp kórdi me eken?» degen suraq óz-ózinen týyndaıdy. Bolmaǵan shyǵar. Shirkin, sol sheneýnikti 2-3 aıǵa aýylǵa jiberse ǵoı. Sonda ol taýyq pen sıyrdyń aıyrmashylyǵyn túsiner edi...» degeni buqaralyq aqparat quraldary men áleý­mettik jelide jarysa jazylǵany jadymyzda...

Árıne, búginde mınıstrlikterde bıik laýa­zymdy qyzmetterdi atqaryp júrgen mem­­­lekettik qyzmetshilerdiń teorııalyq bi­limi­­niń eshkimnen kem emestigine shák joq. Olardyń arasynda Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasy usynǵan «Bolashaq» baǵdarlamasymen shetelderdiń úzdik joǵary oqý oryndaryn támamdaǵan, keleshegi zor jas mamandar da az emes. Tek bir «áttegen-aıy» – óńir­ler­de qalyptasqan naqty ahýaldy, ásirese, ultymyzdyń altyn besigi – aýyl tir­shiligin olardyń bári birdeı bile bermeıdi. Taýyqqa qatysty ájýa sózdiń araǵa biraz ýaqyt salyp, taǵy aıtylyp jatqandyǵy – sonyń aıǵaǵy bolsa kerek.

Ortalyq memlekettik organdardaǵy she­neý­nik­terdiń «Qazaqstan – 2050» Strate­gııa­syna sáıkes, elimizdi «ozyq otyzdyqtyń» qataryna qosý maqsatynda Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń standarttaryn engizýge erekshe yqylas qoıyp otyrǵandyǵy túsinikti. Tek Eýropa elderi men Qazaqstannyń arasyndaǵy aýmaqtyq, demografııalyq aıyrmashylyqtardyń úlken­digi jete eskerilmeı, sonyń saldarynan keıde asyra silteýshilikterge jol berilip jata­tyn­dyǵy jasyryn emes. Buǵan birer mysal kel­tireıik.

Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń bir kezdegi ásire reformashyl basshylarynyń solaqaı sheshiminen Qaraǵandy oblysynynyń Shet aýdanyndaǵy 4 myń turǵyny bar Aqjal kentindegi aýrýhana jabylyp, dári­ger­­lik ambýlatorııaǵa aınaldyrylypty. Dá­riger­ler­diń deni qysqartýǵa ushyra­ǵan­dyqtan, medısınalyq kómek alý úshin aq­jal­dyq naýqastar eski de jalǵyz «Jedel járdem» mashınasymen aýdan ortalyǵy men Balqash qalasyna áýpirimdep baryp júrgenin óz kózimizben kórdik. Sóıtsek, sap-saý jumys istep turǵan aýrýhanany saqtap qalý úshin «eýropalyq standart» boıynsha Aqjal sııaqty kentte 5 myń turǵyn bolýy shart eken...

Al Parlament depýtattary «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstrligi aıqyndaǵan ólshemsharttary boıynsha onsyz da turǵyndarynyń qatary seldirep qalǵan Soltústik Qazaqstan obly­syn­daǵy aýyldardyń jartysy bolashaǵy bar tirek jáne seriktes aýyldyq eldi mekender tizbesine engizilmeı, taǵdyrlary qyl ústinde turǵandyǵy durys emestigin sheneýnikterge aıtyp, túsindire almaı júr.Tipti asa kórnekti jazýshy Ǵabıt Músirepovtiń týǵan aýyly – Jańajoldyń tútini túzý ushyp turǵanyna qaramastan, tirek dep tanylǵan kórshiles eldi mekennen birshama alys ornalasqandyǵy sebepti ǵana «jazyqty» bolyp, seriktes eldi mekender tizbesine de ilinbeı qalypty.

Tobyqtaı túıin: sheneý­nik­ter­di osydan on shaqty jyl buryn memlekettik qyzmet sala­sy­na engizilgen «ortalyqtan – óńirge, óńirden – ortalyqqa» qaǵıdatymen aýystyrý isin dáıektilikpen jalǵastyrý qajet sııaqty. Sondaı-aq «Bolashaq» baǵdarlamasynyń túlekteri men Prezıdenttik jastar kadrlyq rezervine kirgizip, úkili úmit artyp otyrǵan bilimdi jastarymyzdy birden ortalyq memlekettik organdarǵa qyzmetke ornalastyrmaı, áýeli jergilikti atqarýshy organdarǵa qyzmetke jiberip, olardyń aımaqtardaǵy shynaıy áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaımen jete tanysyp, táji­rı­be jınaqtaýyna basa mán berer bolsaq, utylmasymyz anyq. О́ıtkeni «óńirdi kórmegen – ómirdi kórmegen» degen sózdiń jany bar. Áıtpese taýyq baıǵustyń qulaǵy áli talaı shýyldaýy múmkin...

 

Káribaı MUSYRMAN,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Áýlıe ata hám uly jyraý

Rýhanııat • Búgin, 23:01

QR-tólemder HQKO-daǵy kezek sanyn azaıta ma?

Baǵdarlamalar • Búgin, 22:11

Týrın Olımpıadasyna – 15 jyl

Oqıǵa • Búgin, 21:48

Atyraýda jolda qalǵan 63 adam qutqaryldy

Aımaqtar • Búgin, 18:18

Elbasy Baýyrjan Baıbekti qabyldady

Elbasy • Búgin, 17:30

Qazaqstanda jańa ken orny tabyldy

Ekonomıka • Búgin, 16:21

Eń sulý voleıbolshy kim?

Sport • Búgin, 16:15

Pavlodarda er adamdy poıyz basyp ketti

Aımaqtar • Búgin, 16:00

Ile-Alataý ulttyq tabıǵı parkine - 25 jyl

Ekologııa • Búgin, 14:57

El qorǵaǵan erdiń esimi jańǵyrdy

Rýhanııat • Búgin, 14:49

Kórshiniń kóp-kórim kómegi

Qoǵam • Búgin, 14:23

Uqsas jańalyqtar