Oryndalǵan arman
Bizdiń elimizde qasıetti Táýelsizdik uǵymymen Prezıdent qatar atalady. Bul zańdylyq sııaqty. 1991 jylǵy 1 jeltoqsanda, alǵash ret jalpyhalyqtyq saılaý ótip, Táýelsiz Qazaqstannyń negizin qalaýshy Nursultan Nazarbaev tuńǵysh ret Prezıdent bolyp saılandy. Ol memleketimiz ótpeli kezeńniń qıyndyǵyna tótep berip turǵan ólara kezeń edi.
Oryndalǵan arman
Bizdiń elimizde qasıetti Táýelsizdik uǵymymen Prezıdent qatar atalady. Bul zańdylyq sııaqty. 1991 jylǵy 1 jeltoqsanda, alǵash ret jalpyhalyqtyq saılaý ótip, Táýelsiz Qazaqstannyń negizin qalaýshy Nursultan Nazarbaev tuńǵysh ret Prezıdent bolyp saılandy. Ol memleketimiz ótpeli kezeńniń qıyndyǵyna tótep berip turǵan ólara kezeń edi.
Sol jyly sol aıda halqymyz ǵasyrlar boıy armandaǵan Táýelsizdikke de qol jetti. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń arqasynda Táýelsiz Qazaq eli búginde búkil álemge tanymal boldy.
Elbasymyzben birge kele jatqan 20 jyldan astam ýaqyt ishinde elimiz óziniń qarqyndy ekonomıkasy, salıqaly saıasaty, ult qaýipsizdigin qorǵaıtyn áskeri, qala berdi qatyqtaı uıyǵan kópultty halqy bar tolyqqandy memleketke aınaldy. Aqordamyz Astanany álemdik deńgeıdegi saıası-qoǵamdyq pikir almasý, álem elderi úshin mańyzdy sheshimder qabyldanatyn ortalyq dep biledi. Astanada EKSPO-2017 kórmesiniń ótetindigi de Elbasymyzdyń álemdik bedeliniń aıǵaǵy. Ar jaǵynan kún kórinetin tildeı oqýlyqqa «syıyp ketken» tarıhymyz tereńdep, tom-tom kitap boldy, tabaldyryqtan qarap qalǵan tilimiz, dinimiz, dástúr-saltymyz qaıta oralyp, jańǵyryp, rýhanııaty baı qazaq degen halyqty dúnıejúzi tanyp, moıyndady.
Halyqaralyq sarapshylardyń pikirinshe, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev – halyqtyń múddesin birinshi kezekke qoıatyn qaıratker. Sonymen qatar, ol – jahandyq deńgeıde oılaıtyn tulǵa. Oǵan ótken jyldyń aıaǵynda Qazaqstan halqyna joldaǵan «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýy tolyq dálel. Onda Prezıdent Qazaqstandy damytýdy, onyń bolashaǵyn jahandyq negizde alyp qarastyrady.
Elbasymyz Qazaqstannyń sot júıesin, sýdıalardyń mártebesin úsh bıliktiń biri retinde konstıtýsııalyq turǵyda bekitip berdi. Elimizdi quqyqtyq memleketterdiń aldyńǵy qataryna qosyp, azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn zańdy túrde qorǵaý maqsatynda sýdıalar qaýymdastyǵyna úlken jaýapkershilik júktedi. Jaqynda Prezıdenttiń qatysýymen Qazaqstan sýdıalarynyń VI sezi ótti. Onda Elbasy sot júıesin, sýdıalar mártebesin kúsheıtý baǵyttaryn taǵy da aıqyndap berdi. Halyq quqyǵyn qorǵaý úshin sýdıalar sapaly jumys atqarýy qajet dep túsinetin Elbasy sýdıalardyń júktemelerin azaıtý úshin 900-deı shtattyq sandy kóbeıtýge tapsyrma berdi. Árıne, bul – biz úshin qýanyshty jaǵdaı. Medıasııa zańyn pysyqtap, daýlardy sotqa deıin retteýge qatysty máselelerdi tapsyrdy.
Sezde Elbasy: «Kez kelgen azamat sot júıesi arqyly óziniń máselelerin ádil sheshe alýy kerek. Sondyqtan memleket te, men de sot júıesine basa kóńil bólip otyrmyz», degen edi. Sondyqtan aldymen sot tóreligin ádil de zańdy atqarý – halyq senimin, Prezıdent senimin aqtaýdaǵy bizdiń basty mindetimiz.
Alash balasy ańsaǵan Táýelsizdik merekesi – oryndalǵan arman saltanaty.
Ýbaıdýlla QOShANOV,
Qostanaı oblystyq soty
apellıasııalyq sot alqasynyń tóraǵasy.
Baq qusy qalyqtaıdy baıtaǵymda
Táýelsizdik – anyqtama tilemeıtin qasıetti qundylyq. Búkil adamzat Jaratýshy aldynda ǵana táýeldi. О́zi ómir súrgen qoǵamnyń jalpyǵa ortaq zańdylyǵyna moıynsyný tipten de baǵynyshtylyq emes. Násilińniń, tilińniń bólektigi basqalarmen kelispeýshilik nyshany sanalmaıdy. Al, taǵdyr-talaıynyń, baq-berekeniń buıyrýy – jazmyshtan.
Sábıdiń talpynýmen ósetini sekildi, alǵa basý eldiń de, erdiń de baǵyn ashatynyn táýelsiz Qazaqstanymyzdyń araılap atqan ár tańy aıǵaqtaıdy. Baǵzy zaman ertegisi búgingi betburysymyzdyń shańyna da ilese almaı qaldy. Naǵyz ertegi beımálim bolashaǵymyzǵa ǵana jarasatyn tárizdi. Asanqaıǵy babamyz izdegen Jeruıyq kindigi – Astanamyz desek, áste, ásirelegendikke jatpas. Áneýgi otarshyldyq alasapyrany kezinde Tyń dalaǵa andaǵaılaǵandardyń ishteri bir artyqshylyqty sezgen shyǵar-aý, teginde...
On bes taraýdan turatyn Bodandyq tomynyń muqabasy sógilip, óńdelgen tarıh paraqtaryn saıasattyń soıqan jeli shashyratqanda, Qazaqstan anadan jańa týǵandaı kúı keshkenin qalaısha umytarmyz?! О́zgege de, ózdi-ózimizge de kóz alartpadyq. Ras, áldeqalaı zamanda adaspaıyq dep az-kem aınalaǵa qaraıladyq. Ishten tynǵan beıbit halqymyz bir pálege ushyramasyn dep alańdadyq. Búlingennen belgi almaýǵa bekinip, jaǵa jyrtysýdan aýlaq boldyq. Jeltoqsan tálimin júrek túkpirinde aıalap, otqa maı quıýdyń ásireqyzyl arandatýyna jol bermedik.
Endi, mine, tarıh kýá, el rıza – táýelsiz Qazaqstanymyz keńestik kezeńdegi qatarlas memleketterdiń kóshi túzý, kóńili toq, bolashaǵy nurly talassyz darabozy. Tuńǵysh Prezıdentimizdiń ár bastamasy jańalyqtyń jarshysyndaı. Onyń jan dúnıesinen adamzattyq romantıka ushqyny atyp, optımıstik Olımp rýhy alaýlaıdy. Ne kúlteleıtini bar, han basqarǵan, batyr qorǵaǵan, bı bitimine toqtaǵan qazaǵymnyń osynaý úsh tulǵasynyń Elbasy bolmysynan menmundalaıtyny ámbege aıan.
Biz – tipten de jaıbasar emespiz, kerisinshe, jasampaz halyqpyz. Boljamy baılamdy, taldaýy tereń, tapsyrmasy naqty Prezıdentimizdiń órkenıet báıgesine úmit tulparyn qosýy bárimizdi de qamshylaýy tıis. Ásirese, óskeleń býyn, jas urpaq jeti jurttyń tilin de, isin de meńgerýdi murat tutsa, nur ústine nur!
Batasy qabyl babalarymyz ańsaǵan Táýelsizdik dáýiriniń bárimiz de úleskerimiz. Qazaqtyń darqandyǵy men qaharmandyǵyn saıası saltanattar men saraptaýlarda danalyq bıiginen pash etken Nazarbaevtyń narkesken ustanymyna álem jurtshylyǵy áldeqashan nazar aýdarǵan. Jańalyqtyń ustasy, tynyshtyqtyń tutqasy Elbasymyz da, elimiz de laıym din aman bolǵaı!
Sharyqtaı bersin shat únim, qalyqtaı bersin baq qusym! Eleńdesin elime shirengender shalqalap, jalyndy jastar tórge ozsyn bolashaq júgin arqalap. Julqyna júrek soǵatyn, kún saıyn jeńis tosatyn, qurlyqtar kelip tildesip, muhıttar shalqyp tasıtyn, ǵajaıyp orda ornatqan alǵysy sheksiz halqynyń Nursultandaı daraǵa! Qazaqty qazaq jaqyn tut, jaýtańdama eshqashan syrty dos, ishi basqaǵa!
Jańabaı KEMAL,
halyqaralyq
«Daraboz» ádebı
báıgesiniń júldegeri.
Aral.
El senimi aqtaldy
Qazaq eli – qasıetti meken. Osy mekende biz qazir táýelsiz eldiń tańymen oıanyp, emin-erkin ómir súrýdemiz. Iá, táýelsiz eldiń tańy. Al osy kúnge jetkenge deıin elimiz qansha azapty kúndi basynan ótkerdi deseńizshi! Azattyq, teńdik úshin kimder basyn jaýǵa tikpedi, kimder qurban bolmady? Tarıhqa kóz júgirtsek, ulan-ǵaıyr dalamyz alyp ımperııanyń menshigine aınaldy. Totalıtarlyq júıeniń qarmaǵyna ilinip, asharshylyqty, repressııany bastan keshti. Uly Otan soǵysy da talaı bozdaqty jalmady. Mine, halqymyz osynyń bárine kónip, shydamasqa shydaı bildi. Qater tóngen sátterde birigip, naızanyń ushymen jerin qorǵady. Sondaǵy maqsat –táýelsizdik edi. Kópten kútken maqsat ta oryndaldy. 1991 jyldyń 16 jeltoqsanynda bodandyqtyń buǵaýy buzylyp, ata-baba ańsaǵan armanǵa qol jetkizdik. Qazaq eli – azattyqqa jetip, táýelsiz memleket atandy. Elimiz úshin jańa tarıhtyń paraǵy ashyldy.
Qazaqstan halqy memlekettiń Tuńǵysh Prezıdenttigine N.Á.Nazarbaevty saılady. Jáne oǵan senim artty. Elbasy el senimin aqtaı bildi. Birlikke, eldikke shaqyra otyryp, bolashaqty durys baǵdarlaıtyn kóregendi saıasat júrgizip, eldi ekonomıkalyq daǵdarystan aman saqtap qaldy. Táýelsizdigimiz odan ári nyǵaıdy, shekaramyz bekidi. Áleýmettik-ekonomıkamyz damýdyń bıik satysyna órledi. Qazaqstan alpaýyt memlekettermen dostastyq qarym-qatynas ornatyp, álemge tanyldy. Mine, osy jetistiktiń bári, eń aldymen, táýelsizdigimizdiń, Tuńǵysh Prezıdentimizdiń sarabdal saıasatynyń jemisi ekeni daýsyz.
Táýelsizdiktiń arqasynda Qazaqstan halyqqa qyzmet etetin óziniń túrli saıası ınstıtýttary men uıymdaryn jańartty. Solardyń biri – ádilet organy. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda azamattardyń jáne uıymdardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaýdy qamtamasyz etetin atqarýshy ádilet organy talaı isti tyndyrdy. Naqtyraq aıtsaq, ádilet organdary jumys júıesin túbegeıli ózgertti. Sonyń nátıjesinde, jańa zaman talabyna saı memlekettik quqyqtyq reformany qalyptastyryp, sol baǵytta júıeli qyzmet etýde. Elbasy qoldaýymen «elektrondy úkimet» jandanýda. Sonyń ishinde, jyljymaıtyn múlikti tirkeý tártibi, azamattyq hal aktilerin jáne zańdy tulǵalardy tirkeý salasy elektrondy júıe boıynsha halyqqa qyzmet etýde. Naqtyraq aıtsaq, jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy tirkeýdiń elektrondy túri rásimdeý sharalaryn túbegeıli jeńildetip, kedergilerdi joıyp, azamattarǵa qolaıly jaǵdaılar týǵyzýda. Bul óz kezeginde quqyq normalary arasyndaǵy qaıshylyqtardy, sybaılas jemqorlyqty boldyrmaýǵa kóp septigin tıgizip otyr.
Zýlmıra ZÝLIаROVA,
Atyraý oblystyq ádilet departamenti basshysynyń orynbasary.
Atyraý.
Egemen eldiń balasymyn
Ulttyq namystan basqa eshteńe oılamaǵan jastar, stýdentter, jumysshylar «El men jer bizdiki, nege bizdi basqa jaqtan kelgen bireý basqarady?» degen suraqqa jaýap izdep jeltoqsanda alańǵa shyqty. Keýdelerin namys kernegen olardyń júzdep, tipti myńdap kóbeıe bergeninen qoryqqan bılik alańdaǵy jastardy «nashaqorlar», «maskúnemder» dep atap, elge jalǵan aqparat taratty. Jastardyń urany Jumeken Nájimedenovtiń sózine jazylǵan Shámshi Qaldaıaqovtyń «Meniń Qazaqstanym» áni edi. Sóıtip, qazaqtyń er rýhyn kóterdi...
Tarıhtyń beti beri aınalyp, 1991 jyly kóp ańsap, arman etken táýelsizdigimizdi aldyq. 16 jeltoqsan – Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdik kúni. Osy aıtýly oqıǵaǵa oraı aýdandyq ortalyq balalar kitaphanasynyń «Táýelsiz eldiń balasymyn» atty áńgime-sholý «Jupar», «Qalamqas», «Baldyrǵan» balabaqshalary men Esir aýylynyń «Balapan» mektepke deıingi shaǵyn ortalyǵynda ótkizildi.
Kitaphanamyzda «Qylqalam» jas sýretshiler úıirmesi jumys jasap keledi. Búldirshinderge úıirme músheleriniń «Táýelsiz elimizdiń Astanasy» taqyrybynda salynǵan sýretteri tanystyrylyp, vıktorınalyq suraq-jaýap oıyn túrinde ótkizilse, «Jeltoqsan jeli yzǵarly» atty slaıd-shoý kórermenderge úlken áser berdi.
Osy is-shara keıinnen kitaphananyń oqý zalynda uıymdastyrylyp, mektep oqýshylary, ata-analar qatysyp, «Táýelsiz eldiń tiregi – jastar» atty úlken keń kólemde kitap kórmesi, sholý uıymdastyryldy.
Biz Kók baıraǵymyzdy joǵary kóterip, Eltańbamyz ben Ánuranymyzdy qasterleı bereıik. Kók týdaǵy kún táýelsizdik pen erliktiń belgisi desek, onyń astyndaǵy dala qyranynyń qanaty talmaı, máńgige sharyqtaı bersin!
Zarına MUSABAEVA,
kitaphanashy.
Qostanaı oblysy,
Amangeldi aýdany.
