Qazirgi ýaqytta elimizde ekonomıkany damytýdyń mańyzdy faktory retinde resýrs únemdeıtin ozyq tehnologııalardy óndiriske engizý aıryqsha mánge ıe bolyp otyr. Mundaı tyń tehnologııalardy tıimdi qoldaný ádisi elimizdiń munaı-gaz salasynda da júzege asyrylýda. Osy baǵytta jýyrda «Embimunaıgaz» AQ-qa qarasty «Dossormunaıgaz» munaı-gaz óndirý basqarmasynyń Shyǵys Maqat ken ornynda ilespe gazdy daıyndaý jáne tasymaldaý qondyrǵysy saltanatty jaǵdaıda resmı paıdalanýǵa berildi.
Qazirgi ýaqytta elimizde ekonomıkany damytýdyń mańyzdy faktory retinde resýrs únemdeıtin ozyq tehnologııalardy óndiriske engizý aıryqsha mánge ıe bolyp otyr. Mundaı tyń tehnologııalardy tıimdi qoldaný ádisi elimizdiń munaı-gaz salasynda da júzege asyrylýda. Osy baǵytta jýyrda «Embimunaıgaz» AQ-qa qarasty «Dossormunaıgaz» munaı-gaz óndirý basqarmasynyń Shyǵys Maqat ken ornynda ilespe gazdy daıyndaý jáne tasymaldaý qondyrǵysy saltanatty jaǵdaıda resmı paıdalanýǵa berildi.
Shyǵys Maqat ken ornynan shyǵatyn gazdy memlekettik standart boıynsha kommýnaldyq-turmystyq jáne óndiristik qajettilikke paıdalanýǵa bolady. Qondyrǵyda jylyna 40 mln. tekshe metr gaz óndirilip, ol tasymaldaýshy kásiporyn – «QazTransGazAımaq» AQ qubyrlaryna beriledi. Sol arqyly Shyǵys Maqattyń kógildir otynymen Maqat jáne Qyzylqoǵa aýdandarynyń eldi mekenderi qamtamasyz etiletin bolady.
Eń bastysy, osy qondyrǵyny ornatý arqasynda turǵyndarǵa gaz jetkizýmen aınalysatyn «QazTransGazAımaq» AQ-ǵa bir tekshe metri úshin 1,9 teńgemen kógildir otyn berilip otyr. Bul naryq baǵasynan áldeqaıda arzan. Gaz qondyrǵysyn ornatý jumysy 2012 jyly bastalyp, 2013 jyldyń jazynda tolyqtaı aıaqtaldy. Qondyrǵy quramynda negizinen kompressor, gaz óńdeýshi tehnıkalyq jabdyq, kompressordy basqarý mashınasy, seperatorlar, taǵy basqa tehnıkalyq jabdyqtar bar.
О́ndiristik úrdis boıynsha alynǵan gaz seperatorlarǵa jiberilip, sonda óńdeledi de, odan ári kompressorǵa aıdalady. Mamandardyń aıtýynsha, mundaǵy gazdyń qysymy joǵary. Ol Maqat, Jamansor, Saǵyz jáne taǵy basqa eldi mekenderdi kógildir otynmen qamtamasyz etedi. Mundaǵy maqsat Shyǵys Maqattan alynatyn gazdy dalaǵa jaqpaı, óndiriske, kópshiliktiń tutynýyna paıdalaný. Sonda aýaǵa las zattar shyǵarylmaı, gaz halyq ıgiligine jaratylady. «Bul gazdyń 2-3 mln. tekshe metrin biz ózimizdiń óndiristik maqsatta paıdalanamyz, ol osyndaǵy qazandarǵa paıdalanýǵa, basqa da óndiristik qajettilikke jumsalady», – deıdi «Dossormunaıgaz» basqarmasynyń bastyǵy Talǵat Tasqynbaev.
Sonymen qatar, jańa qondyrǵyda jumys isteıtin mamandar ázirleý máselesine de erekshe kóńil bólindi. «Embimunaıgaz» AQ-tyń 23 mamany «Tatneftegazpererabotka» AQ-qa arnaıy jiberilip, oqý-daıyndyq kýrsynda tájirıbe jınaqtap, jańa gaz jabdyǵynda jumys isteýge mashyqtanyp keldi. Ilespe gazdy daıyndaý jáne tasymaldaý qondyrǵysy álemdik standarttarǵa saı jabdyqtalyp, jumys isteıtin bolady. Munda gazdyń alyný sátinen bastap barlyq tehnologııalyq úrdister qatań qadaǵalanyp otyrady. Jumys barysyn baqylaý avtomattandyrylǵan jáne kompıýterlendirilgen. Mamandar kompıýter arqyly gazdyń qysymyn, onyń mólsherin, separatorlardaǵy gaz quramyn baqylaıdy.
Shara barysynda jańa nysannyń sımvolıkalyq kilti «Dossormunaıgaz» basqarmasynyń bastyǵy Talǵat Tasqynbaevqa tabys etildi.
– Bizdiń kompanııa óndiristiń tıimdiligin arttyrý maqsatynda ozyq tehnologııalardy engizýge jete kóńil bólip keledi. Búgin, mine, Shyǵys Maqat ken ornyndaǵy ilespe gazdy daıyndaý jáne tasymaldaý qondyrǵysy bizdiń úsh jyldyq óndiristi tehnologııalyq jańǵyrtý baǵdarlamasy aıasynda iske asyp otyr. Bizdiń maqsatymyz – Shyǵys Maqat ken ornynan óndiriletin gazdy óndiristik qajettilikke jáne turǵyndardyń tutynýyna paıdalaný. Osy qondyrǵyny ornatý arqyly biz ilespe gazdy óndiristik qajetine paıdaǵa asyryp, ekinshiden turǵyndardy tabıǵı otynmen qamtamasyz etip otyrmyz, – deıdi «Embimunaıgaz» AQ bas dırektorynyń birinshi orynbasary Aıbolat Ǵabdýllın.
Osy kúni taǵy bir qýanyshty jaǵdaı oryn aldy. Jalpy uzyndyǵy 11 shaqyrym bolatyn S.Balǵymbaev ken alańyna deıingi jolǵa asfalt tóselip, qurylys jumystarynyń aıaqtalýyna oraı bul jol da paıdalanýǵa tapsyryldy. Shyny kerek, óndiriske aparar osy joldyń sapasyzdyǵy qatynaýǵa kóptegen qıyndyqtar tıgizgen edi. Endi kenishke barar jol taqtaıdaı saırap jatyr. Munaıshylar buǵan da qýanýda. Mine, Shyǵys Maqatta bir kúnde osyndaı eki mańyzdy nysan qoldanysqa tapsyrylyp, halyqqa da, óndiriske de paıdaly is atqaryldy.
Ǵazız SATYPALDY.
Atyraý oblysy.
