Máselen, taıaýda elimizdiń Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men BUU Turǵyn halyq salasyndaǵy (IýNFPA) qory jastardy reprodýktıvti densaýlyq týraly habardar etý úshin arnaıy veb-saıtty iske qosty. Iаǵnı Shyn.kz jańa kommýnıkasııa quraly eldegi jastardy óz densaýlyǵyn qorǵaýǵa jáne yńǵaıly qyzmetterge qol jetkizýge baǵyttaıdy.
Jasóspirimder men jastarǵa jáne olardyń ata-analary úshin reprodýktıvti densaýlyq týraly aqparat beretin baılanys paketinde veb-saıt, mobıldi qosymsha jáne Telegram kanalyndaǵy chat-bot bar. Bul quraldar Qazaqstan Úkimetiniń qoldaýymen jastardyń densaýlyǵy men ál-aýqatyna ınvestısııa salýdy jalǵastyrý maqsatynda daıyndalǵan. Atalmysh joba ulttyq strategııalarda kórsetilgen, sonymen qatar Naırobı sammıtinde de bul týraly jarııalanǵan.
Osy arada elimizdiń Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men IýNFPA Jastar densaýlyq ortalyqtaryn (JDO) nyǵaıtýda alǵa jyljydy deýge bolady. Alaıda qoldaǵy derekter osy isti ilgeriletip, uzaq merzimdi maqsattarǵa jetý úshin áli de kóp eńbektenýge týra keletindigin ańǵartyp otyr.
Baılanys quraly jastarǵa arnalǵan qyzmetterdi kúsheıtip, turaqty damý strategııasyn ázirleýmen qatar, eldegi Jastar densaýlyq ortalyqtaryn qarjylandyrýdy kózdeıdi. Sonymen qatar JDO mamandarynyń jumysyn retteıtin birqatar hattamalar daıyndaýǵa úles qosyp, psıhologııalyq jáne zańdyq keńes beredi. Jastar ortalyqtaryn «resýrstyq» ınstıtýttarǵa aınaldyrý úshin qoldaý kórsetedi.
«Jastar densaýlyq ortalyǵy kámeletke tolmaǵandarǵa medısınalyq-psıhologııalyq kómek kórsetetin densaýlyq saqtaý sýbektilerine aınalmaq. Olardyń basty maqsaty – jasóspirimder men jastar arasynda salamatty ómir saltyn nasıhattaý, reprodýktıvti densaýlyqty qorǵaý, onyń ishinde erte jynystyq belsendiliktiń aldyn alý, kontraseptıvterdi qoldaný, qalaýsyz júktiliktiń aldyn alý, otbasyn josparlaý jáne jynystyq jolmen beriletin ınfeksııalar týraly aqparattandyrý», deıdi Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Ajar Ǵınaıat.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi IýNFPA-nyń qoldaýymen ótkizgen zertteýi kórsetkendeı, 15-19 jas aralyǵyndaǵy jasóspirimderdiń 30%-y jynystyq qatynastyń ne ekenin biledi. Biraq kópshiligi saqtanbaıdy, al basym kópshiligi, ıaǵnı 90%-y áli kúnge deıin daýasy tabylmaǵan AITV jáne JITS keselderi týraly habarsyz.
«Jastardyń bolashaqta balaly bolý densaýlyǵyna ınvestısııa salýmen qatar, olardyń óz densaýlyǵy týraly sanaly sheshimder qabyldaý, nekege turýdy keıinge qaldyrý jáne júktilikti josparlaý quqyǵyn qosa alǵanda, óz quqyqtaryn bilý jáne júzege asyrý, jynystyq qolsuǵýshylyqtan bas tartý, mamandardan keńes alý quqyǵy, jynystyq jolmen beriletin juqpaly aýrýlardyń aldyn alý jáne emdeý quqyqtary men múmkindikterin keńeıtýdi bildiredi. Jastarǵa naqty jáne zamanaýı aqparat beretin, olarǵa arnalǵan densaýlyq saqtaý qyzmetteri – osy quqyqtarǵa qol jetkizýdiń kilti. Sondyqtan bul kommýnıkasııalyq ónimder jastarǵa óz densaýlyǵyna jaýapkershilikpen qaraýǵa jáne sanaly sheshim qabyldaýǵa múmkindik beretin taǵy bir qadam bolady dep úmittenemiz», dedi BUU-nyń halyqty qonystandyrý salasyndaǵy qorynyń Qazaqstandaǵy ókili (IýNFPA) Djýlııa Valeze.
Shyn.kz veb-saıty men mobıldi qosymsha jáne Telegram kanalyndaǵy chat-bot Qazaqstandaǵy IýNFPA-nyń tehnıkalyq qoldaýymen, sondaı-aq ulttyq sarapshylar tobymen birlesip quryldy.
«SHYN – shynymen aıtqanda...» jobasy jastar densaýlyǵy týraly qanshalyqty shyndyqty aıtatynyn ýaqyt kórsetedi.
