Qazirgi kezde mıkro jáne shaǵyn bıznes sýbektilerin tekserýge 3 jyldyq moratorıı jalǵasyp jatyr (2023 jylǵy 1 qańtarǵa deıin) jáne arnaıy salyq rejımderin qoldanatyn ShOB sýbektileri tabys salyǵynan bosatyldy. Bul sharalar kásipkerlerge 3 jyl ishinde óz bıznesin keńeıtip, damytýǵa shamamen 400 mlrd teńge jumsaýǵa múmkindik bermek. Sondaı-aq memleket basshysynyń tapsyrmasymen 1 qańtardan bastap erikti túrde qoldanylatyn bólshek salyqtyń jańa arnaıy salyq rejımi engizildi. Salyq mólsherlemesi alynǵan kiristiń 3% kóleminde belgilengen.
Úkimet basshysy qarjy mınıstrligine sıfrlyq damý mınıstrligimen birlesip, salyqtyq ákimshilendirýdiń aqparattyq júıelerin jańǵyrtý jáne olardy basqa memlekettik organdarmen zamanaýı ádisterdi, sonyń ishinde blokcheın men úlken derekterdi qoldana otyryp ıntegrasııalaý jóninde pármendi sharalar qabyldaýdy tapsyrdy.
«Salyq tóleýshiler men bızneske yńǵaıly bolý úshin ázirlengen «E-Salyq Azamat» (salyq ámııany) jáne «E-Salyq Business» tegin mobıldi qosymshalaryn belsendi túrde ilgeriletý kerek. Memleket basshysynyń tapsyrmasy aıasynda qarjy mınıstrligine jeke kásipkerler úshin onlaın-BKM men POS-termınaldardy paıdalaný kezinde eseptilikti avtomatty túrde toltyrý máselesin sapaly túrde pysyqtaý qajet» Mamın.
Sondaı-aq qarjy mınıstrligine 1 naýryzǵa deıin salyq zańnamasyna qajetti túzetýler engizý de tapsyryldy.
«Usynylyp otyrǵan ózgerister 500 myńǵa jýyq jaldamaly qyzmetkerdi resmı jumysqa tartýǵa, eńbekaqy tóleý qoryna júktemeni azaıtýǵa, salyq mindettemelerin oryndaý tártibin jeńildetýge jáne respýblıka ekonomıkasyna jańa ınvestısııalar tartýǵa múmkindik beredi» Mamın.
О́z kezeginde qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaev jeke kásipkerlikti tirkeý jáne jabý jumysynyń jeńildeıtinin málimdedi.
«Menshikke salyq tólemin júzege asyrý úshin salyq tóleýshiler «E-Salyq Azamat» mobıldi qosymshasyn paıdalana alady. Qosymsha rekvızıtterdi toltyrmaı-aq salyq tóleýge, onlaın toltyrý jasaýǵa, artyq tólemderdi basqarýǵa jáne 2 mınýt ishinde avto esepteý jasaýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq salyq esebin usyný, jeke kásipkerlikti tirkeý jáne jabýdy jeńildetý, fıskaldy derekter operatory qyzmetiniń tólemi men komıssııasyn alyp tastaý qarastyrylady» dedi qarjy mınıstri.
Mınıstr ótken otyrysta prezıdent salyqtyq ákimshilendirýdi jeńildetý jáne jumsartý boıynsha tapsyrma bergenin, atalǵan tapsyrmany oryndaý maqsatynda 2021 jyldan bastap jeke tulǵalardyń múlik jáne jer salyǵy birigetinin, eki salyq budan bylaı bir tólemmen júzege asatynyn aıtty. Sonymen qatar kópqabatty úıde turatyn azamattar úshin jer salyǵy alynyp tastalady.
Al el bıýdjeti 65 mlrd teńgege tolyqqan. Bul týraly úkimet otyrysynda premer-mınıstrdiń orynbasary Álıhan Smaıylov aıtty.
«Qarjy mınıstrligi kásipkerlerdiń bank arqyly jasaǵan aqsha aýdarymdarynyń fıskalızasııasyna erekshe nazar aýdarýy kerek. Jalpy, osy baǵyttaǵy memlekettik organdar qarqyndy jumysty jalǵastyrǵany durys. Kúrdeli ekonomıkalyq ahýalǵa qaramastan byltyr memlekettik bıýdjet kirisi tıisti kólemde saqtaldy. Respýblıkalyq bıýdjettiń keıbir túsimderiniń tómendeýi jergilikti bıýdjet esebinen tolyqty, nátıjesinde memlekettik bıýdjet 65 mlrd teńgege ulǵaıdy» dedi úkimet basshysynyń orynbasary.
Smaıylov bıýdjet tabysyn ulǵaıtý basym baǵyt bolyp qala beretinin, tabystyń ósýine kóleńkeli ekonomıkamen kúrestiń mańyzdy ról atqaratynyn da eske saldy. Osy maqsatta taýarlardy qadaǵalaýdyń ulttyq júıesi quryldy.
«Táýekelderdi basqarý júıesi, elektrondy shot-faktýralar, Astana-1 sııaqty aqparattyq júıeler engizildi. Tek sońǵy úsh jylda joǵaryda atalǵan sharalar bıýdjetke 2 trln teńgeden astam qosymsha kirister alýǵa múmkindik bergenin aıta ketý kerek.Osyǵan baılanysty bul baǵyttaǵy jumysty kúsheıtý qajet» dep qorytyndylady Álıhan Smaıylov.
Erulan Jamaýbaevtyń aıtýynsha, pandemııa bıýdjet tabysyna keri áserin tıgizbegen.
«Memlekettik bıýdjet tabysy jónindegi jospar 102,7 paıyzǵa, respýblıkalyq bıýdjet 100,3 paıyzǵa, jergilikti bıýdjet 108 paıyzǵa oryndaldy. Respýblıkalyq bıýdjet túsimi 562 mlrd teńgege tómendedi, al jergilikti bıýdjet 627 mlrd teńgege ósti. Respýblıkalyq bıýdjet túsiminiń azaıýyna ekonomıkalyq quldyraý, shekteý sharalary áser etti» dedi Jamaýbaev.
Salyq boıynsha da birqatar ózgerister oryn alǵan. Ishki óndiris taýarlaryna salynatyn qosymsha qun salyǵy 11 paıyzǵa tómendegen. Bul rette ujymdyq tabys salyǵy 3,5 paıyzǵa, EAEO-dan keletin taýarlarǵa qosymsha qun salyǵy 1,8 paıyzǵa, eńbekaqy qory salyǵy 5,3 paıyzǵa kóbeıgen.
Ekonomıka salalary – taý-ken ónerkásibinde 43 paıyzǵa túsim azaıǵan. Bul birinshi kezekte munaı men metall baǵasynyń tómendeýimen baılanysty. Degenmen transport (10 paıyz), óńdeýshi ónerkásip (9), qurylys (2,2), saýda (1,4) sektorlarynda ájeptáýir ósim baıqalǵan.