Tehnologııa • 17 Aqpan, 2021

Zymyran apattarynyń zardabyn zerttedi

58 ret kórsetildi

Ǵalymdar «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynan ushyrylǵan zymyrandar apa­tynyń ekologııalyq zardabyn zerttedi. Zertteýge 1999-2018 jyldar aralyǵyndaǵy 6 apat arqaý bolǵan. Zertteýdiń qory­tyndy málimetteri Environmental Pollution ǵylymı jýrnalyna jarııalandy.

Bul zertteýdi Reseı ǵalym­da­ry júrgizdi. «1999 jáne 2018 jyldar aralyǵynda Qazaq­stan­­daǵy ǵaryshtyq zymyran apat­tarynyń ekologııalyq saldary» atty ǵy­lymı maqalany Lomo­nosov atyn­daǵy Máskeý mem­lekettik ýnıver­sıtetiniń 5 ǵa­ly­my birigip jaz­ǵan.

Ǵalymdar zertteý qorytyn­dysynda 6 apattyń ishindegi eń joıqyny jáne reseılik ǵarysh ındýstrııasyndaǵy eń aýyr eko­lo­gııalyq zardap ákelgen apat retinde 2013 jyly «Proton-M» zy­myran tasyǵyshynyń qulaǵa­nyn atap ótti. Bul týraly maqa­lada: «Apat bolǵannan keıingi kúni kanserogendik sımmetrııa­syz dımetılgıdrazın men nıtro­zodımetılamın, sondaı-aq apat bolǵan topyraqtardaǵy nıtrat mólsheri onyń ruqsat etilgen eń joǵary konsentrasııa­larynan sáıkesinshe 8900 ese asyp tústi. Jumsartý sharala­ryna topyraqty 10% H2O2 jáne 1% temir komplekonaty eri­­­tindi­simen ýsyzdandyrý, to­py­raqty qazý jáne jyrtý kirdi», delingen.

Osydan soń 2017 jyly, naqty aıtqanda, apat bolǵannan keıin tórt jyl ótken soń taǵy zertteý júrgizilgen. Joǵaryda atalǵan ǵylymı maqalada topyraqtyń hımııalyq quramy qalypqa kel­geni týraly málimetter kel­tiri­lip, qoldanylǵan ádistiń tıim­di bol­ǵany jazylypty. Alaı­da topy­raqtyń mı­kro­bıo­tasy (mıkro­organızmder qaýym­das­tyǵy) áli tolyq qal­pyna kelmegen. Al apattyń bol­ǵanyna 8 jyl ótti.

Sońǵy jańalyqtar

Taraz qalasynda 20 soǵys ardageri bar

Aımaqtar • Búgin, 11:00

Qazaqstannyń 7 óńiri «qyzyl aımaqta» tur

Koronavırýs • Búgin, 10:45

Qazaq degenimiz – Baýyrjan...

Rýhanııat • Búgin, 09:45

505-shi túrmeniń tutqyndary

Tarıh • Búgin, 09:15

Mereke kúnder jańbyrly bolady

Aýa raıy • Keshe

Ammanǵa attandy

Sport • Keshe

Qazanda kúsh synasýda

Sport • Keshe

Shet eldegi qazaq generaldary

Qazaqstan • Keshe

Qadir túniniń qasıeti

Rýhanııat • Keshe

Erlik pen patrıotızm mektebi

Qazaqstan • Keshe

Almaty qalasynda jer silkindi

Aımaqtar • 06 Mamyr, 2021

Taýda joǵalyp ketken týrıst tabyldy

Aımaqtar • 06 Mamyr, 2021

Uqsas jańalyqtar