Qazir bizdiń qarjy naryǵymyzda reseılik bankterden ózge Qytaı, Islam bankteri jumys isteıdi. Olardyń qyzmet máziri qazaqstandyq qarjy uıymdarymen salystyrǵanda erekshelene qoımaǵan. Ekonomıst Maqsat Halyq Qazaqstannyń qarjy naryǵyna sheteldik bankter kelse, ıpotekalyq nesıeniń paıyzy tómendeıdi dep oılaý durys emes ekenin aıtady. Sebebi sheteldik bankterdiń bólimshesi Ulttyq banktiń erejesimen jumys isteıdi. Bizde Ulttyq banktiń paıyzdyq mólsherlemesi 9,25%.
Búgin sarapshylardyń boljama rastalǵany belgili boldy. Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵy tóraǵasynyń orynbasary Irına sheteldik bankter Qazaqstanda óz fılıalyn ashýǵa nıetti ekendikterin áli jarııalamaǵanyn aıtty.
Kýshnarevanyń pikirinshe, bul másele boıynsha barlyq pikirtalastar tek teorııalyq sıpatta ǵana.
«Aktıvteri 20 mıllıard dollarǵa teń sheteldik bankter Qazaqstanda óz fılıalyn ashýǵa nıetti ekendikterin jarııalamady. Rezıdent emes bankterdiń enshiles bankteri Qazaqstanda usynylǵandyǵyn eskere otyryp, klıentterge tańdaý múmkindigi áli de bar», dedi ol.
Buryn Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi habarlaǵandaı (sheteldik bankterdiń fılıaldary) jeke tulǵalardan 120 000 dollardan (teńgeniń nemese basqa valıýtadaǵy balama) salymdardy qabyldaýǵa tyıym salynady.
«Fılıaldar tek jeke tulǵalardyń depozıtterin 120 myń dollardan astam teńgede nemese shetel valıýtasynda tarta alady degen talapqa qatysty, bul depozıtterdiń jalpyǵa birdeı qabyldanǵan deńgeılenýine baılanysty dep boljaýǵa bolady», dep túsindirdi ol.
Osylaısha, depozıtter «buqaralyq segment» - 15 mıllıon teńgege deıin, «orta segment» - 15-ten 50 mıllıon teńgege deıin jáne «iri segment» - qaldyqtary 50 mıllıon teńgeden asatyn dep bólinedi. Qazirgi valıýta baǵamy boıynsha 50 mıllıon teńge 120 myń dollarǵa sáıkes keledi dep kórsetilgen.
«Sheteldik bankterdiń fılıaldarynda gıpotetıkalyq túrde qansha shot ashýǵa bolatynyn, sondaı-aq áleýetti salymshynyń« portretin »baǵalaý múmkin emes. Bólshek depozıtterdiń jalpy sany 2020 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha 82,9 mıllıon shotty qurady», dedi Kýshnareva.
Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qorynyń qolda bar sońǵy málimetterine sáıkes, 2020 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha jeke tulǵalardyń depozıtteriniń jalpy somasy 10,3 trln teńgeni qurady, onyń 3,5 trln nemese 33,7% -y «iri» depozıtter.
«Jappaı segment» 5,6 trln teńgeni nemese 54,5% qurady.
Aqpan aıynyń basynda qarjy naryǵyn baqylaý agenttigi sheteldik bankterdiń Qazaqstandaǵy fılıaldaryna qoıylatyn qatań talaptardy jarııalaǵan.
Atap aıtqanda, rezıdent emes banktiń jıyntyq aktıvteri kem degende 20 mıllıard dollardy quraýy kerek (teńgemen balamasy). Sondaı-aq, fılıalda S&P uzaq merzimdi nesıelik reıtıngi kem degende BBB bolýy kerek, nemese Moody's nemese Fitch-tiń osyǵan uqsas reıtıngteri bolýy kerek. Sondaı-aq, basshylyq quramyna kem degende eki Qazaqstan azamaty kirýi kerek.
Sheteldik bankter Qazaqstanda fılıaldaryn 2020 jyldyń 16 jeltoqsanynan bastap asha alady.
Habarlanǵandaı, Qazaqstanda ashylatyn sheteldik bankterdiń fılıaldary depozıtterdi qabyldaýǵa, jeke tulǵalardyń banktik shottaryn ashýǵa jáne júrgizýge ýákiletti organnan lısenzııa alǵan sátten bastap depozıtterge mindetti kepildik berý júıesiniń qatysýshylary bolady. Osylaısha, sheteldik bankterdiń fılıaldarynda ashylǵan azamattardyń depozıtterine Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qory kepildik beredi.
Qazaqstan Ulttyq Bankiniń málimetteri boıynsha, 2021 jyldyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdaı boıynsha bank sektory 26 ekinshi deńgeıli banktermen usynylǵan.
