Adymy alymdy Astana

Astana, eń aldymen, elimizdiń er­teńin aıshyqtap turǵan Elbasynyń erekshe nazaryndaǵy qala. Árıne, bul bizge úlken jaýapkershilik júkteıdi. Bul rette Elbasynyń qoıǵan naqty mindetterin júzege asyrý jolyndaǵy Astananyń aıaq alysy jaman emes. Jalpy, 2013 jyl elordamyz úshin tabysy tolaıym, ekonomıkasy úshin ońtaıly, áleýmet úshin qolaıly jyl boldy. Osylaısha elordamyz óz damýynyń 15 jyldyq belesinen bedeli men qýaty asqan, tutas eldiń damýyna úles qosqan jasampaz qala retinde asyp otyr.

QABILETINE QAITARYMY SAI QALA

Imanǵalı TASMAǴAMBETOV,

Astana qalasynyń ákimi.

Astana, eń aldymen, elimizdiń er­teńin aıshyqtap turǵan Elbasynyń erekshe nazaryndaǵy qala. Árıne, bul bizge úlken jaýapkershilik júkteıdi. Bul rette Elbasynyń qoıǵan naqty mindetterin júzege asyrý jolyndaǵy Astananyń aıaq alysy jaman emes. Jalpy, 2013 jyl elordamyz úshin tabysy tolaıym, ekonomıkasy úshin ońtaıly, áleýmet úshin qolaıly jyl boldy. Osylaısha elordamyz óz damýynyń 15 jyldyq belesinen bedeli men qýaty asqan, tutas eldiń damýyna úles qosqan jasampaz qala retinde asyp otyr.

Eń bastysy, munyń ózi – Elbasynyń «Astanany ózin-ózi qamtamasyz etýge qabiletti, qarymyna qaýqary saı shahar etý» mindetiniń alǵashqy jemisi. Bul mejege biz naqty maqsatty jolmen ǵana emes, erteńge azyq bolatyn qordaly qormen jettik. Oǵan elordamyzdyń jalpy damý ahýaly kýá. Máselen, 2013 jyly qalamyzdyń ishki jalpy ónimi 7 paıyzǵa ósip, 2 trln. 700 mlrd. teńgeden asady dep kútilýde. О́nerkásip ónimi 230 mlrd. teńgeni quraıdy. Astanalyqtardyń ortasha jalaqy mólsheri 165 myń teńge boldy. Bul ótken jylmen salystyrǵanda, 15 paıyzǵa artyq. Bıyl shaǵyn jáne orta kásipkerlikti qoldaýdyń nátıjesinde olar óndiretin ónim kólemi alǵash ret 1 trln. 100 mlrd. teńgege jetti. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy sheńberinde jalpy quny 87 mlrd. teńgeden asatyn 19 ınvestısııalyq jobanyń jumysy jolǵa qoıyldy. Osynyń arqasynda qalamyzda 3 myńnan astam jańa jumys orny ashyldy. Al jalpy qala boıynsha 2013 jyly 18 myń jańa jumys orny ashylsa, onyń 12 myńy shaǵyn jáne orta bıznes salasyna tıesili. Atqarylǵan osy aýqymdy jumystardyń arqasynda bıylǵy jyly qala qazynasyna túsken salyq túsiminiń kólemi 600 mlrd. teńgeni qurady.

Osy oraıda erekshe atap ótetin másele, Astanany birte-birte ózin-ózi tolyq qamtamasyz etetin qala dáre­jesine jetkizý jónindegi Memleket bas­shysynyń tapsyrmasy tolyq oryn­daldy. Búgingi kúni Astana ózin-ózi qamtamasyz etýge tolyq qabileti bar qala bolyp sanalady. Qalanyń negizgi kórsetkishteriniń ındıkatory qala ekonomıkasynyń qurylymynda erekshe ózgerister oryn alǵanyn kór­setedi. Birinshiden, sońǵy birneshe jyl boıy jalpy túsim qurylymynda qa­lanyń jeke tabysy 2008 jylǵy 25 paıyzdan 2013 jyly 44 paıyzǵa deıin ósti. Osy oraıda qalaǵa bólinetin trans­fertter men nesıeler birte-birte tıisinshe 70 jáne 56 paıyzǵa tó­men­degen. Ekinshiden, ústimizdegi jy­ly elordanyń jalpy óńirlik ónim kólemi 2,7 trln. teńgeni qurap, 2008 jylǵy kórsetkishten eki eseden astam ósip otyr. Úshinshiden, memlekettik bıýdjetke túsetin tólemder 2008 jylǵy 269 mlrd. teńgeden 2013 jyly 600 mlrd. teńgege deıin nemese eki eseden astam artty. Onyń bergi jaǵynda jergilikti bıýdjettiń shyǵyndary úshin barlyq túsimderdiń besten bir bóligi ǵana qaldyrylady. Tórtinshiden, bul – ınvestısııa. Elorda alǵash salyna bastaǵan kúnnen onyń ekonomıkasyna 4,8 trln. teńge qarjy salynǵan. Onyń 2 trln. teńgege jýyǵy nemese 40 paıyzy memlekettik qarjy. Eger 1998 jyly bul qarjydaǵy bıýdjet úlesi 62 paıyz bolsa, 2013 jyly bul kórsetkish 34 paıyzǵa deıin tómendedi. Kerisinshe, qala ekonomıkasyna quıylǵan jekemenshik ınvestısııa kólemi 1998 jylǵy 38 paıyzdan búgingi 66 paıyzǵa deıin artty. О́z kezeginde bul ónerkásip óndirisi kóleminiń 2008 jylǵy 110 mlrd. teńgeden 2013 jylǵy 230 mlrd. teńgege deıin ósýin qamtamasyz etti. Sonymen birge, shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri óndiretin ónim kólemi eki ese artyp, aǵymdaǵy jyly 1 trln. 100 mlrd. teńgeni qurap otyr. Qazirgi kúni Astana óziniń qalypty tirshiligin tolyq qamtamasyz ete alady. Onyń ústine 2015 jyldan bastap, respýblıkalyq bıýdjetke 7,5 mlrd. teńge, 2016 jyly 17,3 mlrd. teńge aýdaratyn bolady. Bul – úlken jetistik, tamasha kórsetkish.

Elordanyń ınfraqurylymyn damytý máselesi turaqty da, júıe­li túrde júrgizilip keledi. Ener­ge­­tı­kalyq salada bul birqatar iri ın­vestısııalyq jobalardyń is júzine asyrylýymen aıshyqtalady. Cońǵy jyldary biz №1 JEO jáne №2 JEO-ny eleýli túrde jańǵyrttyq. Sonymen birge, №3 JEO-nyń qurylysy júrgizilýde. О́tken jyly №2 JEO-nyń tórt bý qazanyn iske qosý arqyly biz jylý energııasyn artyq óndirý dárejesine qol jetkizdik. Qalamyzdyń jylý júıelerin jańǵyrtý maqsatynda aýqymdy jumystar atqaryldy. Aldaǵy ýaqytta Myńjyldyq alleıasyn, jańa temirjol vokzalyn jáne qalamyzdyń Ońtústik-Shyǵys bóligin senimdi jylý júıesimen qamtamasyz etý úshin 4-shi jylý magıstraliniń qurylysy bastalady. 2015 – 2017 jyldar aralyǵynda EKSPO qalashyǵyn sapaly da turaqty jylýmen qamtamasyz etý maqsatynda 5-shi jylý magıstraliniń qurylysy salynady. Elektr energııasyn taratý jelilerin jańǵyrtý maqsatynda da iri jobalar júzege asyryldy.

Elordada qurylys qarqyny joǵary. Jyl saıyn biz 1 mln. sharshy metr turǵyn úı alańyn paıdalanýǵa beremiz. 2013 jyldyń qorytyndysy boıynsha 1 mln. 200 myń sharshy metr turǵyn úı iske qosylady. Mine, osy kórsetkishterdi Astana qalasynyń qalyptasý jyldaryna shaǵatyn bolsaq, osy kezeńde elordamyzda 12 mln. sharshy metr tur­ǵyn úı paıdalanýǵa be­­ril­gen eken. Jalpy alǵanda, bar­lyq mem­lekettik baǵdarlamalar men je­kemenshik qurylys salý baǵ­dar­lamalary sheńberinde 18 myń otbasy ne­mese 60 myń adam jańa pá­termen qam­tamasyz etildi.

Sóıtip, sońǵy 15 jyl ishinde As­tana turǵyndarynyń turǵyn úımen qam­tamasyz etilýi 1 adamǵa shaqqanda 15 sharshy metrden 25 sharshy metrge deıin ósti. Astana qalasyn abat­tan­dyrý aıasynda qalamyzdaǵy ót­ken ǵasyrdyń ortasynda salynyp, tozyǵy jetken apatty turǵyn úı­ler­di jańǵyrtýdyń mańyzy zor. Osy­ǵan baılanysty elimizde alǵash ret elordada 2017 jylǵa deıin 228 kóp­páterli apatty turǵyn úılerdi buzyp, turǵyndardy jaıly da jańa páterlermen qamtamasyz etý jóninde qanatqaqty baǵdarlama qabyldandy. Qalamyzdaǵy apatty turǵyn úılerdiń jalpy kólemi 150 myń sharshy metrden asady. Iаǵnı, osy baǵdarlama aıasynda 3519 otbasyn apatty úılerden jańa páterlerge kóshirý kerek. Bul ıgi shara is júzine asyryla bastady. Qalamyzda osy maqsat úshin salynǵan 189 páterli 2 turǵyn úı keshenine qa­ladaǵy 11 apatty kópqabatty úılerdiń turǵyndary kóshiriletin bolady.

Memleket basshysy bekitken qa­lanyń Bas josparyna baılanysty aldaǵy ýaqytta elordany damytý basymdyq berilgen 5 baǵyt boıynsha júzege asyrylady. Birinshi – bul «Qazaq eli» alańy aýdanyndaǵy Táýelsizdik saraıynyń syrtyndaǵy «Myńjyldyq» alleıasy munda ıge­riletin aýmaqtyń kólemi 335 gektardy quraıdy. 2020 jylǵa deıin munda 25 turǵyn úı kesheni salynbaq. Ekinshi – «Máńgilik El» arkasy aýmaǵyndaǵy Orynbor kóshesiniń boıy. Bolashaqta bul jerde elordamyzdyń eń sáýletti shaǵyn aýdany boı kóteretin bolady. Bul jerde qurylys alańyna bólingen 182 gektar aýmaqta 42 qurylys uıymy jumys istemek. Olar 2017 jylǵa deıin 28 turǵyn úı keshenin paıdalanýǵa beredi. Úshinshi – Turan dańǵylynyń boıy. О́zderińizge belgili, bul – qalamyzdyń eń basty magıstraliniń biri. Osy aýmaqta bólingen 145 gektar qurylys alańynda 24 qurylys uıymy 2016 jylǵa deıin 8 turǵyn úı keshenin paıdalanýǵa bermek. Eń mańyzdy baǵyt – «Jasyl kvartal» aýmaǵy bolmaq. Memleket basshysynyń bastamasy boıynsha bul qurylys aýmaǵynda «jasyl ekonomıkanyń» barlyq tetikteri paıdalanylatyn bolady. Atalmysh kvartal «Han Shatyr» saýda ortalyǵy aýmaǵyndaǵy 146 myń sharshy metr aýmaqta boı kóteredi. Onyń 100 myń sharshy metri turǵyn úı keshenderi bolsa, 45 myń sharshy metri saýda-ofıstik ortalyqtar bolmaq.

Elordada sońǵy jyldary qar­qyn­dy júrgizilgen jobalardyń biri kólik ınfraqurylymyn jańǵyrtý bolyp tabylady. Sońǵy jyl ishinde 330 shaqyrym jol salyndy jáne kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Shaǵyn kólik doǵasynyń qurylysy sheńberinde 20,5 shaqyrym jol, 4 kólik aıryǵy, 3 jol bóligi jáne 2 kópir salyndy. Tek 2013 jyly Qorǵaljyn tas jolynan bastalyp, Seıfýllın kóshesine deıin sozylatyn Beısekova kóshesiniń boıyndaǵy jańa kópir arqyly ótetin jol ashyldy. Sóıtip, Saryarqa jáne Turan dańǵyldary boıyndaǵy kólik keptelegi joıyldy. Qalamyzda qoǵamdyq kólik qatynasynyń sapasyn arttyrý maqsatynda BRT (arnaıy bólingen jolaq arqyly júretin júrdek avtobýstar qatynasy) jobasy júzege asyrylatyn bolady. Qabyldanǵan sheshim boıynsha 2016 jyly BRT jobasynyń birinshi kezeńi paıdalanýǵa berilmek. Bul joba júzege asyrylǵan kezde jalpy uzyndyǵy 63 shaqyrym kósheler boıynda qoǵamdyq kólik qatynasy jaqsaratyn bolady.

Sońǵy 4 jyl ishinde qalada túrli deńgeıdegi 80 balabaqsha paıdalanýǵa berildi. 2014 jyly 17 mektep jasyna deıingi balalar mekemesi iske qosylmaq. Ústimizdegi jyly búgingi zaman talaptaryna saı 8 balabaqsha paıdalanýǵa berilip, qalada óte kúrdeli bolyp turǵan balalar baqshasyna degen kezek máselesin az da bolsa jeńildetti. Jalpy alǵanda, 2020 jylǵa deıin elordada taǵy da 100 mektep jasyna deıingi balalar mekemesi paıdalanýǵa beriledi. Elordada ótkir bolyp turǵan oqýshy oryndarynyń tapshylyǵyn qysqartý maqsatynda da keshendi sharalar atqarylýda. Tek ústimizdegi jyldyń ózinde ǵana 4 jańa mektep ǵımaraty esigin aıqara ashty. 2014 jyly taǵy da 10 orta mektep paıdalanýǵa berilmek. Osy jyly taǵy da 5 mekteptiń qurylysy bastalady.

Densaýlyq saqtaý salasynda bir­neshe zamanaýı medısınalyq meke­meler boı kóterdi. Bul rette biz emha­nalardaǵy kezek máselesin azaıtý jolynda tabandy jumystar júrgizip kelemiz. О́tken jyly qalada iri emhana paıdalanýǵa berilse, bıylǵy jyly aýysymda 500 adam qabyldaýǵa arnalǵan ambýlatorııalyq emhana kesheni ashyldy. 2014 jyly qalamyzda naq osyndaı taǵy bir ambýlatorııalyq emhana kesheni, sonymen birge, Ilınka ken­tinde jańa emhana ashylady. Mine, osy medısınalyq nysandar paıdalanýǵa berilgen kezde biz qalamyzdaǵy emhana tapshylyǵynan tolyq qutylatyn bo­lamyz.

Iá, elordada atqarylyp jatqan ju­mys aýqymy zor. Elbasynyń árbir bas­tamasy baıandy jalǵasyn tapsa, árbir tapsyrmasy tııanaqty sheshimin tabýda. Ol da bolsa Astananyń mol múmkindigi men Elbasynyń erekshe qamqorlyǵynyń arqasy. Elorda – erkindik ańsaǵan el táýelsizdiginiń tuǵyry. Sondyqtan da Astana Mem­leket basshysynyń jáne árbir qa­zaq­standyqtyń júreginen laıyqty oryn alǵan. Endeshe, elordany odan ári kór­keıtý úshin osy kópshilik údesinen shyǵý jolynda qoldan kelgenniń bári jasalatyn bolady.

DEREK PEN DÁIEK

● 1998 jyly Astana qalasynyń jalpy óńirlik ónim óndirý kólemi 60533,1 mıllıon teńgeni qurasa, 2013 jyly bul kórsetkish 2,7 trıllıon teńgege jetti. 15 jyl ishinde ónerkásip óndirisiniń kólemi 16,5 mıllıard teńgeden 230 mıllıard teńgege deıin ósti.

● Jan basyna shaqqandaǵy IJО́ kólemi 1998 jyly 186,8 mıllıard teńgeden 2012 jyly 3573,0 teńgege ósti.

● Astanalyqtardyń ortasha jalaqysy 2013 jyly 165 myń teńge boldy. Bul ótken jylmen salystyrǵanda, 15 paıyz artyq.

● ÚIID baǵdarlamasy boıynsha Astanada jalpy quny 87 mıllıard teńge bolatyn 19 ınvestısııalyq joba is júzine asyrylýda. Osy jobalardyń nátıjesinde 3 myń jańa jumys orny ashyldy. Al jalpy qala boıynsha 2013 jyly 18 myńǵa jýyq jańa jumys orny ashyldy.

● 2013 jyldyń qorytyndysy boıynsha elordada 1 mıllıon 200 myń sharshy metr turǵyn úı qurylysy paıdalanýǵa berildi. 15 jyl ishinde qalada 12 mıllıon sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilip, 18 myń otbasy nemese 60 myń adam jańa páterge qonys aýdardy.

● Astana qalasynda 1998 jyly turǵyn úımen qamtamasyz etý kólemi bir adamǵa shaqqanda 15 sharshy metrdi qurasa, 2013 jyly bul kórsetkish 25 sharshy metrdi qurady. Salystyrmaly túrde aıta ketetin bolsaq, bul kórsetkish Madrıdte bir adamǵa shaqqanda 24 sharshy metrdi, Sankt-Peterbýrgte 24,5, al Parıj ben Londonda 32 sharshy metrdi quraıdy.

● Astana turǵyndarynyń tabıǵı ósimi 15 jyl ishinde 12 eseden astam artty. Qazir elordada bala týý deńgeıi jaǵynan elimizde aldyńǵy orynǵa shyqty. Máselen, 2009 jyly qalada 12 710 sábı ómirge kelse, 2011 jyly 19 175 náreste dúnıege keldi, al 2013 jyldyń 11 aıynda elordada 20 698 sábı dúnıege keldi.

● 15 jyl ishinde qaladaǵy mektep sany 47 birlikke artty. Tek ústimizdegi jyly ǵana qalada 4 jańa orta mektep ǵımaraty esigin aıqara ashty. 2014 jyly elordada taǵy da 10 jańa mektep ǵımaraty boı kótermek.

● Elbasynyń bastamasymen júzege asyrylyp jatqan «Balapan» baǵdarlamasy aıasynda sońǵy tórt jylda qalada 80 jańa balabaqsha ashyldy. Tek 2013 jyly ǵana 8 jańa balabaqsha búldirshinderdi qabyldaı bastady. 2020 jylǵa deıin elordamyzda taǵy da jańa 100 balabaqsha boı kóteredi.

● Sońǵy úsh jyl ishinde qalamyzda 330 shaqyrym jol kúrdeli jóndeýden ótkizildi. 100 shaqyrym jańa jol salyndy. Qala kóshelerinde 50 jańa aıaldama ashylyp, 150 jańa avtobýs satyp alyndy.

● Astana respýblıkamyzdyń basty máde­nı ortalyǵy bolyp tabylady. Qazir qala tur­ǵyn­daryna 508 sporttyq ǵımarat, onyń ishinde 3 sport saraıy, 4 stadıon, 12 sporttyq kesheni, 19 júzý basseıni, 176 sporttyq zal, 22 tennıs korty, 16 hokkeı alańy jáne basqa sport mekemeleri qyz­met kórsetedi.

● Astanada 47 tarıhı jáne mádenı eskertkish, onyń ishinde 35 qala qurylysy jáne sáýlet óneriniń, 12 arheologııalyq eskertkishter bar.

● Elordada 6 teatr, 27 kitaphana, 8 mýzeı, 1 sırk, 6 kınoteatr, 3 balalar mýzykalyq mektebi, 2 óner jáne kórkemdik mektep jumys isteıdi.  

TURǴYNDARǴA TIIMDI QANATQAQTY JOBA

Astanany abattandyrý máselesi Memleket basshysynyń únemi nazarynda turatyn ózekti másele ekendigi belgili. Elimizdiń bas qalasy jyldan-jylǵa kórkeıip, erke Esildiń qos jaǵalaýyndaǵy kórikti kósheler kúnnen-kúnge gúldenip kele jatqandyǵyna kýámiz. Osy rette qalamyzda ótken ǵasyrdyń ortasynda salynyp, búginde eskirgen kóppáterli úılerdiń elordany abattandyrýda kóleńke túsirip kele jatqany jasyryn emes. Osyǵan baılanys­ty Elbasynyń tikeleı tapsyrmasymen ótken jyly qabyldanǵan «Qoljetimdi turǵyn úı-2020» baǵdarlamasynda Astana qalasyndaǵy tozyǵy jetken apatty turǵyn úılerdi buzý jónindegi qanatqaqty jobany is júzine asyrý týraly arnaıy bólim qarastyrylǵan.

«Qoljetimdi turǵyn úı-2020» baǵdarlamasy sheńberinde júzege asyratyn bul qanatqaqty jobany belgileý kezinde Ankara qalasynyń eski úılerdi buzyp, olardyń ornyna jańa áleýmettik turǵyn úıler salý tájirıbesi negizge alynǵan. Astana qalasynyń apatty turǵyn úı qoryn buzý maqsatyndaǵy qanatqaqty jobany júzege asyrý úshin Astana qalasy ákimdiginiń arnaıy qaýlysymen osy keleli mindetti is júzine asyratyn ókiletti uıym – «Elorda damý» JShS quryldy. Qala aýmaǵyn jańǵyrtý, apatty turǵyn úılerdi buzyp, memlekettik turǵyn úı qory qurylysyn damytý jańadan qurylǵan «Elorda damý» JShS-niń basty mindeti bolyp sanalady.

О́tken jyldan beri Astana qalasynyń alyp qurylys alańdarynda óziniń qoltańbasyn qaldyra bastaǵan «Elorda damý» JShS-niń 100 paıyz jarǵylyq qory jergilikti atqarý organyna tıesili. Qazirgi tańda seriktestik nesıe qarjy esebinen 3 turǵyn úı keshenin paıdalanýǵa berip, 4 turǵyn úı keshenin salýda. Elordanyń aýdandyq ákimdikteri ózderine qarasty turǵyn úı qoryn jan-jaqty saraptaýdan ótkizdi. Osy tekseris barysynda qurylys qurylǵylary men ınjenerlik júıeleriniń ábden tozyǵy jetken 228 kópqabatty turǵyn úı anyqtaldy. Bul turǵyn úılerdiń basym kópshiligi ótken ǵasyrdyń 1940-1970 jyldary salynǵan. Jalpy aýdandar boıynsha júrgizilgen osyndaı jan-jaqty tekserý jumystarynyń barysynda Astana qalasynda jalpy kólemi 588 myń sharshy metrdi quraıtyn 2978 turǵyn úı tolyq jóndeýdi nemese túbegeıli buzýdy qajet etetin eski turǵyn úı qoryna jatqyzylǵan. Onyń ishinde 66-sy 5 qabatty, 13-i 4 qabatty, 19-y 3 qabatty, 174-i 2 qabatty turǵyn úıler bolsa, 127-si 1 qabatty baraktar, al 2579 jeke turǵan jekemenshik úıler bolyp tabylady.

Qalany abattandyrý maqsatynda alda turǵan bul keleli jumysty is júzine asyrý úshin «Elorda damý» JShS 2013 jáne 2017 jyldar aralyǵynda salynatyn jalpy turǵyn úı kóleminiń 30 paıyzyn osy apatty turǵyn úılerden kóshirilgen turǵyndardy qonystandyrý úshin memlekettik turǵyn úı qoryna tegin beretin bolady, al qalǵan turǵyn úı qorynyń 70 paıyzyn atalmysh qanatqaqty jobany qaıta ınvestısııalaý úshin jyljymaıtyn múlik rynogynda erkin satatyn bolady.

Bul qanatqaqty jobany júzege asyrý sheńberinde birinshiden, Astana qalasynda 2017 jyldyń sońyna deıin jalpy kólemi 150,0 myń sharshy metr bolatyn 228 apatty turǵyn úılerdi buzyp, 3519 otbasyn jańa páterlermen qamtamasyz etý mindeti belgilengen. Ekinshiden, kommersııalyq turǵyn úı qoryn satýdan túsken qarjy arqyly jobany qaıta ınvestısııalaý nátıjesinde apatty úılerdi buzý jáne apatty jekemenshik úıleri bar turǵyndardy kóshirý úshin jumsalatyn jergilikti atqarýshy organdardyń bıýdjetine túsetin salmaqty jeńildetý kózdelingen. Úshinshiden, elordanyń joǵary dárejesine sáıkes eski kvartaldardy jańǵyrtý arqyly qalanyń jańa arhıtektýralyq kelbetin jasaý bolyp tabylady. Eger, Astana qalasynda osy qanatqaqty joba oıdaǵydaı júzege asyrylatyn bolsa, onda ol elimizdiń basqa óńirlerinde keńinen qoldanylatyn bolady.

Aǵymdaǵy jyly osy maqsat aıasynda qalamyzda jalpy kólemi 16,7 myń sharshy metrdi quraıtyn nemese 314 páterden turatyn 3 turǵyn úı kesheni paıdalanýǵa berildi. Jyldyń aıaǵyna deıin taǵy 7 myń sharshy metrdi quraıtyn nemese 125 páterden turatyn 1 turǵyn úı kesheni paıdalanýǵa berilmek. Osy 4 turǵyn úı kesheniniń 2-ýi, ıaǵnı jalpy kólemi 9,6 myń sharshy metr nemese 189 páterden turatyn Tilendıev dańǵylyndaǵy turǵyn úı kesheni jáne Saraıshyq kóshesindegi turǵyn úı kesheni buzylatyn 11 apatty úılerdiń turǵyndaryn qonystandyrýǵa beriledi. Al Jánibek tarhan-Jubanov kósheleriniń qıylysyndaǵy jáne Saýran kóshesindegi jalpy kólemi 13,7 myń sharshy metr bolatyn 2 turǵyn úı keshenindegi 260 páter jobany qaıta ınvestısııalaý úshin jyljymaıtyn múlik rynogynda erkin satylatyn bolady.

Ústimizdegi jyldyń qarasha aıynan bastap osy qanatqaqty joba boıynsha qalamyzdaǵy 1946-1960 jyldar aralyǵynda salynǵan 2 qabatty 5 apatty turǵyn úı buzylyp, turǵyndary jańa da jaıly páterlerge kóshirildi, al qalǵan 6 apatty turǵyn úı turǵyndar kóshirilgennen keıin buzylady. Tarıh tabaldyryǵyn attaǵaly turǵan 2014 jyly baǵdarlama aıasynda jalpy kólemi 79 myń sharshy metr bolatyn taǵy da 3 turǵyn úı kesheni paıdalanýǵa berilmek. Bul turǵyn úı qory kóleminiń 24 myń sharshy metri apatty turǵyn úılerdiń turǵyndary úshin memlekettik turǵyn úı qoryna beriletin bolady.

«Elorda damý» JShS-niń aldynda turǵan mindetter aýqymy zor. 2017 jyldyń sońyna deıin qalamyzdaǵy apatty dep tabylǵan 228 úıdiń turǵyndaryn jaıly da jańa páterlermen qamtamasyz etý kerek. Ol úshin seriktestik jalpy kólemi 616 myń sharshy metr bolatyn turǵyn úı keshenin salyp, onyń 187 myń sharshy metrin nemese 3519 páterin apatty jaǵdaıdaǵy turǵyn úılerdiń turǵyndaryna tapsyrýy úshin memlekettik turǵyn úı qoryna berýi qajet. Elordanyń odan ári gúldenýi jolynda bul keleli mindetti júzege asyrý úshin «Elorda damý» JShS-niń uıymshyl ujymy qoldan kelgenniń bárin jasaıdy.

Gúlnár YBRAıyMBAEVA,

«Elorda damý» JShS-niń

bas dırektory.

ShAǴYN KÁSIPKERLIK JETISTIKTERI

Shaǵyn jáne orta bıznes Astana qalasynyń ekonomıkalyq damýyna, áleýmettik problemalardy sheshýge, jumyssyzdyqty azaıtýǵa barynsha yqpal etedi. Búginde elordada 105 187 shaǵyn jáne orta bıznes (ShOB) sýbektileri tirkelgen. Onyń ishinde 35 276 zańdy tulǵa bolsa, 69 911 jeke kásipker retinde tirkelgen.

2013 jylǵy 1 qarashaǵa deıingi jaǵdaı boıynsha, ShOB sýbektilerine 81,8 mıllıard teńge nesıe berilgen. 2013 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha, ShOB salasynda eńbek etetin astanalyqtar sany 179,6 myń adamdy qurap otyr. Bul ótken jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda 9 paıyzǵa kóp. Astana qalasynyń jalpy ekonomıkalyq jaǵynan belsendi turǵyndarynyń 41,3 paıyzy shaǵyn jáne orta bıznes salasyna tartylǵan.

ShOB salasyndaǵy belsendi sýbektiler sany 47,4 myń birlikti qurap otyr. 2013 jyldyń 11 aıy ishinde naq osy sýbektiler 1 087 743 mıllıon teńgeniń ónimderin shyǵardy jáne qyzmetterin kórsetti. ShOB salasyn, onyń ishinde áıelder arasyndaǵy kásipkerlikti damytýǵa «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń yqpaly zor. «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy bastalǵannan bergi ýaqyt ishinde Astana qalasynyń údemeli ındýstrııalyq damýy jónindegi úılestirý keńesi jalpy quny 51 808,8 mıllıon teńgeniń 267 jobasyn maquldady. Onyń ishinde 2013 jyldyń 11 aıynda 102 joba maquldandy. Osy baǵdarlamalardyń ishinde qaıta óńdeý ónerkásibiniń jobalary 33 paıyzdy, kólik salasynyń jobalary 33 paıyzdy, qonaqúı bıznesi salasy 11 paıyzdy bilim salasyndaǵy jobalar 7 paıyzdy, densaýlyq salasyndaǵy jobalar 8 paıyzdy jáne basqa da jobalar 8 paıyzdy qurap otyr.

Kólik qyzmeti salasynda jalpy quny 5,5 mıllıard teńge bolatyn 89 jobaǵa qoldaý kórsetilýde. 11 avtobýs parki 2,9 mıllıard nesıe alyp, 200 jańa avtobýs satyp aldy. Shaǵyn kásipkerliktiń 67 sýbektisi júk tasymaldaý qyzmetimen aınalysý úshin 1,6 mıllıard teńge nesıe alyp, júk kólikterin satyp aldy. Taksı qyzmeti salasynda 11 jobaǵa qoldaý kórsetildi. 1,0 mıllıard teńge nesıe berilip, 400 taksı satyp alyndy.

Qonaqúı bıznesi salasynda 30 joba, densaýlyq salasynda 22 joba, bilim salasynda 18 joba jáne basqa 23 joba maquldandy. 30 mıllıon teńge kólemindegi memlekettik granttardy alý úshin 10 joba maquldandy. «Jol kartasy-2020» baǵdarlamasyna qatysýshylar 5 myńnan astam jumys ornyn saqtap, jańadan 3 myń jumys ornyn ashty.

«Egemen-aqparat».

___________________________________________

Aıqarma bettiń materıaldaryn daıyndaǵan

«Egemen Qazaqstannyń» sholýshysy

Jylqybaı JAǴYPARULY.

Sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV.