Business Ertis baǵdarlamasy qoldaý kórsetedi

Buǵan deıin oblys ákimdigi jer­gi­likti bıznesti qoldaýdyń Business Ertis atty jańa baǵdar­la­ma­syn qa­byldaǵan-dy. Baǵdarlamany jú­ze­ge asyrýǵa 12 kásipker, 13 aýdan ákimdigi, 15 salalyq memlekettik or­gan, qarjylyq bólimder, jo­ǵa­ry oqý oryndary, kolledj, 11 úki­met­tik emes uıym men shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi qatysady. Maq­­sat – oblys kásipkerlerine qol­daý jasap, bıznes-klımatty jaq­sar­tý. Pavlodarlyq kásipkerler Business Ertis bıznesti damytý jáne qoldaýdyń oblystyq baǵdarlamasy aıa­synda 150 mln teńgege deıin ınno­va­sııalyq grantqa ıe bola alady. Granttar Sıfrlyq damý, ınnovasııa­lar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mı­nıs­trligi «Injınırıng jáne teh­no­lo­­gııalar transferti ortalyǵy» AQ arqyly beriledi.

Oblystyq kásipkerlik jáne ın­dýs­­trııa­lyq-ınnovasııalyq damý bas­qarmasynyń basshysy Aıbek Tursynǵalıevtiń aıtýyn­sha, Business Ertis tujyrymdamasy 36 joba men 588 shaǵyn jobadan turady. Jańa baǵdarlama nátıjeli bolmaq. Bes bó­likten turatyn Business Ertis baǵ­dar­lamasy óńirdegi kásipkerlerdi, áleýmettik bastamalardy qoldap, ekologııalyq is-sharalardyń júzege asyrylýyna áleýetti jaǵdaı jasaıdy. Mysaly, «Jańa jasyl alleıa» ekologııalyq jobasy arqyly balalarymen saıabaqqa keletin otbasylar sol jerden jas shybyq satyp alyp, tal egedi. Aǵash ekken adamardyń aty-jónderi jazylatyn taqtaısha satatyn pavılon ornalaspaq. Mun­daı jobalar bıznespen qatar óńir­degi ekologııany jaqsartýǵa sep­ti­gin tıgizbek. Eger múmkindikter jó­ninde kásipkerlerge aqparat du­rys jetkizilse, kásipkerlikpen aı­na­lysýǵa nıet etýshiler qatary kó­be­ıeri sózsiz.

Endi óńirlik eksporttyq keńes­tiń otyrysynda ne aıtyldy degen máse­lege kelsek. Byltyr indettiń ta­ra­ýyna oraı qabyldanǵan ka­ran­­tındik sharalar taýarlardy eksportqa shyǵarýǵa, ónimderdi tap­­syrys berýshilerge jetkizýge ke­­der­gi keltirgeni belgili. Biraq osyn­­daı qıyn kezderde memleket ta­rapynan shaǵyn jáne orta bız­nes ókilderine kólik, marketıng boıynsha shyǵyndardy óteý, saq­tan­dy­rý boıynsha qarjylaı qoldaý kórsetiletininen biraz kásipker habarsyz bolyp shyqty. Al Business Ertis baǵdarlamasynyń aıasynda eks­portqa qatysty máselemen tike­leı aınalysatyn eki kompanııa – Qaz Trade saýda saıasatyn damytý or­talyǵy AQ men Kazakh Export eksporttyq saqtandyrý kompanııasy AQ ókilderi óńirdegi kásip­oryn­darǵa baryp, bıznes ókilderimen sóı­lesti. О́ńirlik kásipkerler palatasynda ótken jıynǵa Saýda jáne ın­teg­rasııa vıse-mınıstri Qaırat Tó­re­baev onlaın rejimde qosyldy. Son­dyqtan keńeste jergilikti uıymdar men memlekettik organdar arasyndaǵy jumystyń ózara is-qımylyn jaqsartý úshin kólik shyǵyn­daryn óteý, óńdelgen ónim­di eksporttaýshylar úshin saq­tan­dyrý jáne eksporttyq akselera­sııa baǵdarlamasyn, sondaı-aq Kazakh Export eksporttyq saq­tan­dy­rý kompanııasy AQ men Qaz Trade saýda saıa­satyn damytý ortalyǵy AQ-nyń jalpy qyzmeti túsindirildi.

– Byltyr pandemııaǵa baılanys­ty taýarlardy tasymaldaý, she­tel­dik serik­testermen baılanys or­­natý baǵy­tynda qıyndyq bol­ǵa­ny­­men, mem­leket tarapynan qoldaý jasal­dy. Mysaly, shı­ki­zat­tyq emes ónimderdi eksportqa shy­ǵa­rý úshin saqtandyrýǵa 134 mlrd teń­geden astam qarjy bólindi, – dep atap ótti vıse-mınıstr.

Al Qaz Trade AQ bas dırektory Azamat Asqaruly álemdik na­ryq­ta shıkizattyq emes taýarlarǵa suranys bar ekenine toqtalyp, byl­­­tyr shıkizattyń taýarlar eksporty 19 paıyzǵa, shıkizattyq emes ta­ýar­lar­ǵa degen suranys 2,7 pa­ıyz­ǵa tó­men­degenin jetkizdi. Bıyl Qy­taıǵa 100-ge jýyq azyq-túlik ónim­i jet­kizilmek.

– Jalpy, sheteldik naryqtan oryn alý úshin elektrondy kommersııaǵa kó­shý qajet. Mysaly, Alibaba.com ha­lyqaralyq platformasy arqyly pavlodarlyq «Ertis Agro», «TPK TONAR» sııaqty kompanııalar jumys isteıdi. Al syrtqa taýar jóneltken shaǵyn jáne orta bıznestiń shy­ǵyn­daryn memleket kóteredi. Kó­lik-logıstıkalyq shyǵyndarǵa 75 myń AEK, bul degenińiz – 220 mln teńge jáne kórmelerge barý, kez­desýler uıymdastyrý úshin de, marketıngtik baǵyttardaǵy sapar­lar­dyń shyǵyndaryn óteýge 13 myń AEK kóleminde qarajat bólindi. О́ti­nishterdi qabyldaý maýsym, shil­de aıynda jalǵasady. Bıyl shy­ǵyndardy óteýge qatysty ótinish­ter­­di qabyldaý isi tolyǵymen elek­tron­­dy formatqa kóshedi, – dedi A.Asqaruly.

Kazakh Export AQ ókili Almaz Berik­qalıulynyń aıtýynsha, eks­portqa ónim shyǵaratyn otan­dyq kásiporyn­dardyń keli­sim­sharttary memleket tarapynan saqtandyrylady. Eger sheteldik tapsyrys berýshiler qandaı da bir sebepterge baılanysty biz­diń kompanııalarǵa qarjyny ýaq­ty­ly tóleı almasa, ózge eldiń ká­siporyn­­da­ry berýi tıis somany Kazakh Export AQ óteıdi. Otan­dyq eks­port­­taý­­shylar bul máselege alań­damasa bo­lady.

Jergilikti bıznes ókilderiniń aıtýyn­sha, óndirgen ónimderi men taýarlardy tasymaldaýda qıyndyqtar bar. Mysaly, «ÝPNK-PV» JShS-niń qyzdyrylǵan munaı koksy tıelgen vagondary qytaılyq tapsyrys berýshilerge jetpegen. Sondaı-aq jergilikti astyqty sol jaqqa jetkizý úshin ónimderin konteınerlermen jetkizýdi talap etip otyr. Osy máselege oraı «Qazaqstan temir joly» – Júk tasymaly» JShS jergilikti bólimi dırektorynyń oryn­basary Dáýren Mıgýnovtyń aı­týynsha, eger talapqa saı bolsa esh bóget joq. О́ıtkeni ár eldiń tala­by basqa. Mysaly, qytaılyq tarap arnaıy qaptarǵa salynǵan ónimderdi ǵana qabyldaýǵa daıyn. Bul kúnderi oblystaǵy «Bozshakól» JShS, «Qazaqstan alıýmınııi» AQ ká­siporyn­dary sheteldikter talabyna saı jumys isteıdi.

Kásiporyn ókilderi CT-KZ sertı­fıkattaryn, taýarlarǵa ilespe júk qujat­taryn alý da kóp bóget kelti­retinin aıtty. Ýaqytynda jó­nel­­tilmegen taýar­lar, ónimder sa­pasy shyǵyn ákeleri sózsiz. Son­dyq­tan eksporttaýshy kartalaryn sıfrly formatqa aýystyryp, qujattardy 24/7 kólemge aýystyrýdy surady. Eger memleket tarapynan sha­ǵyn jáne orta bıznes ókilderine kólik, marketıng boıynsha shyǵyndardy óteý, saqtandyrý boıynsha qarjylaı qoldaý kór­­se­tiletin bolsa, onda óteletin shy­ǵyn­­dar tizimine qaptamaǵa ketetin qarjy kólemin de qosý qajet. Eki­bas­­tuzdaǵy «Prom­mashkomplekt» JShS-de 215 myńǵa jýyq dóńgelek shyǵarylyp, otan­­dyq jáne sheteldik kompanııalarǵa jónel­­tilgen. О́nim daıyndaýǵa qajet shıkizat­­tardy Reseı men Ýkraınadan satyp alady.

Al aýyldaǵy «Aqjar-О́ndiris» sharýa­shylyǵynyń basshysy Gúlzıra Qazylova kórmelerge qa­ty­sý shyǵyndary da ótelse degen usy­nysyn jetkizdi.

Jalpy, oblys­ta eksportqa jumys isteıtin 100-ge jýyq kásiporyn bar. О́ńir­de­gi jańa jobalar elimizdegi Indýs­trııa­lyq-ınnovasııalyq damý baǵdar­la­masy sheńberinde iske qosylyp, nátıjesinde 70-ke jýyq jańa ónim túri paıda boldy, onyń 35 paıyzy eksportqa baǵdarlanǵan. Jer­gi­likti kásipkerler ózge eldermen ynty­maqtastyq baılanys ornatty. Alaı­da indettiń taralýyna oraı ekonomıkalyq ahýal da qıyndap, shekteý sharalary bıznestiń damýyna teris áser ete bastady. Mysaly, qazir oblystaǵy «Prommashkomplekt» JShS, «Qazenergokabel» AQ, KSP Steel JShS kásiporyndary indet­tiń jáne suranystyń tómendeýi jaǵ­da­ıynda jańa ótkizý naryqtaryn izdestirip, Izraılge kabel-ótkizgish ónimderin, Kanadaǵa qubyr ónimderin jetkizýdi bastap ketti. Bul turǵyda memlekettiń belsendi túr­de qoldaý kórsetýi erekshe mańyzdy. Otan­dyq eksporttaýshylardy qoldaý úshin olardy memlekettik baǵdarlamalarǵa qa­tysýǵa tartý boıynsha barlyq sharalar qabyldanýda. Kazakh Export, Qaz Industry ındýstrııa jáne eksport ortalyǵynyń ókilderi Pavlodar óńiriniń kásiporyndary úshin mem­le­ket­tik yntalandyrý sharalary boıynsha onlaın-vebınarlar men oblys kásiporyndaryna kóshpeli konsýltasııa­lar ótkizýde.

– О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha eksporttyq shyǵyndardy óteýge 23 nysannan 77 ótinim berildi, onyń ishinde 16 sýbektiniń jalpy somasy 183,8 mln teńgeden asatyn 30 ótinimi maquldandy. Bıyl eksport bo­ıynsha shyǵyndardyń bir bóligin óteýdi Qaz Trade saýda saıasatyn damytý ortalyǵy AQ júzege asyrady. О́ti­nimderdi qabyldaý 26 qańtardan 1 maýsymǵa deıin jalǵasady, – deıdi basqarma basshysy.

Byltyr pavlodarlyq kásipkerler 8 152 tonna undy eksportqa jó­nelt­ti. Sondaı-aq 97,4 myń ónim óndi­rilgen. О́nimder jaqyn sheteldermen birge, Germanııa, Polsha, Aýstrııaǵa jetkizildi. Eksporttaýshy ká­siporyndar qatarynda «Ertis dıir­me­ni», «Aqtoǵaı Agro», «RýbıKom», «KEMMI» sııaqty basqa da iri kásip­oryn­­dar bar.

Oblys ákiminiń orynbasary Sáken Shaıahmetov Business Ertis baǵ­darlamasy barysynda aldaǵy ýa­qytta kásipkerlerge qajetti kezde­sý­ler basqa baǵyttarǵa jaýapty iri kom­panııa ókilderimen ótetinin aıt­ty.

Oblys ortalyǵynda ulttyq na­qysh­­­taǵy buıymdar jasaıtyn «Qaz­О́ner» mýltıbrendi dúkeni Business Ertis baǵdarlamasy aıasynda kásibin bastady. Jeke kásipkerlik ıeleri – Gúlnáz Qadyr men Meıirgúl Baǵytqyzy buǵan deıin saý­da úı­le­ri­nen oryn jaldap kelipti.

– Shaǵyn ekonomıkalyq aımaq ashylady degen soń, kásipkerlik bólimine baryp sharttarymen ta­nys­tyq. Baǵdarlamaǵa qatysyp, bylǵarydan aksessýarlardy tigý túrlerin onlaın barysynda tanys­tyryp, jobamyzdy qorǵap shyqtyq. Qa­zir biz sııaqty 10 kásipkerge kom­mý­nal­dyq shyǵyndy ǵana tóleıtindeı shaǵyn ekonomıkalyq aımaqtan árqaısymyzǵa 17 sharshy metrden oryn berildi, – deıdi Gúlnáz Qadyr. Kásipkerdiń aıtýyn­sha,bylǵary sómke shyǵarý úshin shetelden qural-jabdyqtar satyp alǵan. Ulttyq naqyshta bezendirilgen sandyqtar jasaı­dy. Búginde «QazО́ner» jeke kásip­kerliginde 5 adam eńbek etýde. Sol sııaq­ty, «Temirova» jeke kásipkerligi de po­lıefırli baý men túrli buıymdar óndi­risin ashý úshin 500 myń teńge grantqa qa­jetti qural zattaryn satyp alǵan, oǵan Business Ertis baǵdarlamasy aıasynda kásip bastaý úshin oryn berilgen.

 Oblys ortalyǵy aýmaǵynda av­tomobıl shınalaryn jınaý jáne odan ári iske jaratý boıynsha ECO GOLD JShS-men kelisim jasaldy. Bul joba da Business Ertis baǵdarlamasy barysynda júzege asyrylady.

 Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev byltyrǵy Joldaýynda sha­­ǵyn jáne orta bızneske nazar aýda­­ryp, olardy ishki naryqqa ǵana emes, syrtqy naryqqa da be­ıim­­deý kerektigin aıtty. Sha­ǵyn bız­nes­tiń de eksporttyq áleýe­tin art­tyryp, qoldaý qajet dep Úki­met­ke tapsyr­ma berdi.

Jýyrda oblys turǵyndary al­dyn­daǵy eseptik kezdesý kezinde oblys ákimi Ábilqaıyr Sqaqov jappaı kásipkerlikti damytý arqyly otbasylardyń ál-aýqa­tyn kóterý kózdelgenin jetkizdi. In­det sal­darynan bolǵan karantındik sha­ralardyń shaǵyn jáne orta bızneske qan­sha­lyq­ty aýyr bolǵanyn aıtyp, kásip­­ker­likti qoldaý maqsatynda qolǵa alyn­ǵan is-qımyldardy baıandady.

– Biz shaǵyn jáne orta bıznes jobalaryn memlekettik baǵdar­la­malarmen qamtýdy barynsha art­tyrýǵa tyrystyq. Kredıtteý kóle­min 1,5 esege ulǵaıttyq, – deıdi óńir basshysy. Oblys boıynsha shaǵyn ındýstrııalyq aımaqtar iske qosyldy, búginde 70 kásipker jal­daý aqysyn tólemeı jumys isteı­di jáne júzdegen adamǵa jumys bere­di. Orta bıznestiń óndiristik qýa­ty­nyń júktemesi 75 paıyzǵa deıin artty. Halyk Bank-pen birlesip Zhas-Halyk.Ertis kepilsiz kredıt berý­diń óńirlik baǵdarlamasy iske qosyldy. Biraq olardyń arasynda jergilikti atqarýshy organdar tarapynan qoldaýdyń báseńdigi men kásipkerlerdiń memlekettik qoldaý tetikteri jónindegi aqparattyń azdy­ǵyn alǵa tartty.

– Kásipkerlerdi, onyń ishinde bas­tapqy bızneske qyzmet kórsetý reji­mine kóshý kerek, – dedi Á.Sqaqov. – Kásipkerlerdiń birazy bıýro­kra­tııaǵa tap bolyp, is bastaýdan aı­nyp qalatynyna esh shúbám joq. Mundaı keleńsizdikti shaǵyn jáne orta bızneske kórsetiletin qyzmet sapasyn arttyrý arqyly joıý kerek.

Iá, óńirde shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýdyń «Qarapaıym zattar ekonomıkasy», «Eńbek», «Bıznestiń jol kartasy», «Jas Halyq» jáne basqalary sııaqty kóptegen túri bar. Másele – aq­parat­tyń halyqqa jetýinde, shaǵyn jáne orta bıznestiń jumysyna janashyr bolatyn jergilikti basqarmalardyń qol­daýynda.

Pavlodar oblysy