О́tken jyldyń kúzinde Tóralqa Tóraǵasy osyndaı kezdesýler legin ótkizdi. О́ńirlerdegi 95 túıtkildi másele úkimetke joldandy, ary qaraı kásipkerlerdi qoldaý sharalarynyń paketi quryldy.
«Búgin UKP Basqarmasy bıznesti qoldaýǵa qajet qosymsha sharalardy talqylap jatyr. Oblystardaǵy dıreksııalarmen únemi baılanystamyz, biraq óńirlik keńestermen talqylaý ótkizip, bıznes pandemııa men karantınge tótep berýi úshin qosymsha qandaı máselelerge kóńil bólý qajettigin anyqtap alǵymyz keledi, – dep atap ótti Tımýr Qulybaev.
Kásipkerlerden túsken máselelerdiń úlken aýqymy agroónerkásiptik keshen, mal sharýashylyǵy jáne ósimdik sharýashylyǵy salalaryna qatysty. ShQO mal ósirýshileri óńirde veterınarlyq qyzmetter men veterınarlyq qaýipsizdiktiń materıaldyq-tehnıkalyq turǵyda osal jabdyqtalýyn, Almaty oblysy jáne Aqtóbe oblysynyń sharýalary jem-shópti sýbsıdııalaýdy kóterdi. «Alma Jabagly» JShS dırektory Maqsat Ábdikárimov Túrkistan oblysynda kóktemdi dala jumystary basqa óńirlerden góri bir-eki aı buryn bastalatynyn eske saldy. Naýryz aıynda qyryqabattyń alǵashqy ónimi jınalady.
«Biz erte pisetin qyryqqabatty egemiz, al qarjy mekemeleri tarapynan nesıeler jyl saıyn naýryz ben mamyr aralyǵynda ǵana beriledi, demek erte pisetin kókónisterge qarjylandyrý qarastyrylmaǵan. Sondyqtan sharýalar qańtar-aqpanda ekinshi deńgeıli bankter men mıkroqarjy uıymdarynan paıyzdary joǵary (jyldyq 20-50%) tutynýshylyq nesıelerdi alýǵa májbúr», – dedi Maqsat Ábdikárimov.
Bul rette «Agro nesıeleý korporasııasy» AQ mamandary nesıeleýde QR Aýyl sharýashylyǵynyń normatıvine silteıdi, bul normatıv 1 ga jerge 500 myń teńgeni qarastyrady. Al is júzinde erte pisetin qyryqqabatty ósirýge ketetin shyǵyn 1 gektarǵa 1,3 mln teńgeni quraıdy, jetispeıtin somany sharýalar ekinshi deńgeıli bankterden alýǵa májbúr.
Almaty kásipkerleri taýarlarǵa jóneltpe qujattarǵa nazar aýdartty Qazaqstan kásipkerleri forýmy tóraǵasynyń orynbasary Berik Zaıyrovtyń aıtýynsha, bıznes eseptik baǵdarlamalardy engizýge daıyn emes. Buǵan qosa, taýarlarǵa jóneltpe qujatty rásimdeýde tehnıkalyq olqylyqtar áli de sheshimin tappaǵan.
«100 pozısııaǵa 1 TJQ (taýarǵa jóneltpe qujat) rásimdeýge birneshe saǵat jumsalady, al qatelikter shyqsa onda bir kún ketedi. Sonymen qatar 328 salyq formasymen ár taýar boıynsha rastalǵan TJQ-lardy qolmen salystyrý qajet etiledi. Baǵdarlama qol jumysynsyz TJQ jáne 328 formasyn ózi salystyrǵany qajet», – Berik Zaıyrov.
Pavlodarlyq kásipkerler QQS tóleýshi statýsyna ótý prosesin avtomattandyrýdy usyndy.
«Keıde QQS tólemeýshiler qataryna jatatyn shaǵyn kásipkerlik sýbektisi somanyń shekti kórsetkishin asyryp jatady da aıyppulǵa iligedi. Osy prosesti avtomattandyrý arqyly adamı faktordy joıýdy usynamyz. Iаǵnı eger bıznes sýbektisi shekti somany asyratyn bolsa, baǵdarlama ony avtomatty túrde QQS tóleýshi sanatyna qoıyp (aýystyryp), salyq tóleýshiniń jeke kabınetine habarlama jiberedi», – dedi «Dılnaz» JK jetekshisi Janara Ahmetova.
Kásipkerler nesıeler boıynsha boryshtardyń ósip kele jatqanyna alańdaýshylyq bildirdi. Kóptegen jeke kásipker kásibin saqtap qalý úshin tutynýshylyq nesıe alýǵa májbúr. Mólsherlemeleri tym joǵary, jyldyq 20%-dan artyq. Tutynýshylyq nesıeler memlekettik qoldaý sharasyna ilikpeıdi: sýbsıdııalanbaıdy jáne qaıta qarjylandyrylmaıdy. Jańa kelgen jáne jumys istep jatqan qyzmetkerler eńbek shartyn rásimdemeýdi, al aılyqty bank shotyna aýdarmaı tóleýdi surap jatqan jaǵdaılar jıilep ketti, óıtkeni tutynýshylyq nesıeler boıynsha qaryzdary bar.
«Qaryzǵa batqan adamdar resmı eńbekaqyny kollektorlar men sot oryndaýshylary alyp almaýy úshin «konvertte» tóleýdi suraıdy. Osylaısha kásipkerler jumyspen beıresmı qamtylǵan jáne jumyssyz azamattardyń sanyn arttyryp, suranysqa ıe kadrlardy saqtap qalýǵa májbúr. Ary qaraı olar nesıelerdi tóleı almaıdy, tólemeýi de yqtımal, óıtkeni kóbi tyǵyryqqa tirelgen», – dedi «Kassanjar» JShS dırektory Janatbek Sarǵaldaqov.
«Atameken» UKP Tóralqa Tóraǵasy bıyl halyqtyń jumyspen qamtylýy jáne áleýmettik jaı-kúıi basymdyqqa alynýy kerek dep sanaıdy.
«О́tken jyly lokdaýn saldarynan 430 myńnan astam kásiporyn qyzmetin toqtatty. UKP júrgizgen saýalnama nátıjesi tabystan aıyrylǵan kompanııalar óndiristi orta eseppen 11 paıyzǵa ońtaılandyrǵanyn kórsetti. Demek, osy kásiporyndardyń qyzmetkerleri jumyssyzdar qataryn tolyqtyrǵan, bizge nátıjeli jumyspen qamtý máselesin qolǵa alý qajet. Jalpy, biz der kezinde áreket etip, eldegi bıznesti qoldaý boıynsha Úkimetke tıimdi sharalardy usyna alýymyz úshin óńirlik palatalar men dıreksııalarǵa kásipkerler arasyndaǵy turaqty negizde saýalnama júrgizip otyrý qajet», – dedi Tımýr Qulybaev.
Bıznesmender sondaı-aq, týrızm, memlekettik shekarany ótý, tranzıttik tasymal, sheteldik jumys kúshin elge kirgizý, EAEO naryǵynda jumys isteý, qurylys salasynda otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý jáne basqa da máselelerdi kóterdi.
Kásipkerler aıtqan problemalar negizinde «Atameken» UKP jýyq arada Úkimettiń qaraýyna qoldaý sharalary men túıtkildi máselelerdi sheshý boıynsha usynystardy daıyndaıdy.
